Cú sốc nguồn cung tại châu Á đang đe dọa nước Mỹ

Các trạm xăng đang phân phối nhiên liệu theo định mức. Các bệnh viện dần cạn kiệt vật tư y tế. Người dân tích trữ túi nilon và các nhà máy đối mặt với tình trạng thiếu hụt bao bì trầm trọng. Đó là thực trạng đang diễn ra tại châu Á và có nguy cơ sớm lan rộng tới Mỹ, nơi khoảng 50% hàng hóa tiêu dùng có nguồn gốc từ khu vực này, theo CNN.

Dù hiện tại Mỹ chưa chịu tác động diện rộng, nhưng tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz càng kéo dài, các vấn đề đứt gãy chuỗi cung ứng sẽ càng khó tránh khỏi.

Bà Angie Gildea, Giám đốc dầu khí toàn cầu tại KPMG, nhận định: "Thị trường không chỉ thiếu hụt dầu diesel hay xăng, mà các nguyên liệu đầu vào và hóa dầu cũng đang khan hiếm".

Nhiều nhà sản xuất hóa dầu lớn như Yeochun (Hàn Quốc) và PCS (Singapore) đã tuyên bố tình trạng "bất khả kháng", đồng nghĩa với việc họ không thể thực hiện các hợp đồng đã ký kết.

Chỉ số thiếu hụt nguồn cung toàn cầu của S&P 500 đã tăng vọt trong những tuần gần đây, vượt mức trung bình dài hạn lần đầu tiên sau ba năm.

Sự khác biệt giữa thuế quan và chiến tranh

Khác với các chính sách thuế quan thời Trump vốn được thông báo trước nhiều tháng, cuộc chiến này nổ ra bất ngờ, khiến các doanh nghiệp phụ thuộc vào hàng hóa châu Á không kịp trở tay.

"Thuế quan do chính quyền áp đặt và có thể được thu hồi bởi chính quyền. Nhưng rất khó để đưa Mỹ ra khỏi tình trạng hiện tại một cách êm đẹp," Ross Mayfield, chiến lược gia tại Baird, cho biết.

Các cuộc đàm phán bế tắc giữa Mỹ và Iran khiến viễn cảnh mở lại eo biển Hormuz vẫn còn xa vời. Kpler dự báo lượng dầu thiếu hụt do đóng cửa eo biển sẽ chạm mốc 700 triệu thùng vào cuối tháng 4. Tình trạng này sẽ gián tiếp làm chậm hoạt động xuất khẩu của châu Á do công nhân không có nhiên liệu để di chuyển đến nhà máy.

"Thuế quan do chính quyền áp đặt và có thể được thu hồi bởi chính quyền. Nhưng rất khó để đưa Mỹ ra khỏi tình trạng hiện tại một cách êm đẹp," Ross Mayfield, chiến lược gia tại Baird, cho biết.

Các cuộc đàm phán bế tắc giữa Mỹ và Iran khiến viễn cảnh mở lại eo biển Hormuz vẫn còn xa vời. Kpler dự báo lượng dầu thiếu hụt do đóng cửa eo biển sẽ chạm mốc 700 triệu thùng vào cuối tháng 4. Tình trạng này sẽ gián tiếp làm chậm hoạt động xuất khẩu của châu Á do công nhân không có nhiên liệu để di chuyển đến nhà máy.

Cú sốc năng lượng toàn cầu từ cuộc chiến Iran lớn đến mức nào?

Tại các trạm xăng ở Mỹ, giá xăng vừa vượt ngưỡng 4 USD/gallon. Tại châu Âu, một số nhà máy đang phải đối mặt với tình trạng phân phối năng lượng định mức, và tác động từ việc thắt chặt nguồn cung đang lan rộng khắp các nền kinh tế mới nổi lớn.

Chỉ trong vòng 50 ngày, cuộc chiến Mỹ - Israel nhắm vào Iran đã xóa sổ sản lượng dầu trị giá 50 tỷ USD. Các nhà phân tích nhận định con số này tương đương với quy mô toàn bộ nền kinh tế của các quốc gia như Estonia và Latvia.

Tại sao tác động chưa lan tới Mỹ?

Nền kinh tế Mỹ hiện chỉ mới cảm nhận áp lực qua việc giá xăng dầu tăng cao. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), chỉ khoảng 7% lượng năng lượng nhập khẩu của Mỹ đi qua eo biển Hormuz, do Mỹ tự chủ được phần lớn nguồn cung nội địa.

Tuy nhiên, sự gián đoạn nguồn cung hàng hóa sẽ có độ trễ:

1. Hàng tồn kho: Những lô hàng năng lượng cuối cùng từ Trung Đông trước chiến tranh vừa mới cập bến châu Á.

2. Độ trễ sản xuất: Các chuyên gia dự báo mất khoảng 3 tháng để tình trạng thiếu nhựa lan rộng toàn cầu và 4 tháng để ngành sản xuất ô tô phải cắt giảm sản lượng do thiếu nhôm.

3. Khả năng thích ứng: Sau đại dịch và cuộc chiến thương mại thời Trump, nhiều công ty đã đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giúp giảm thiểu cú sốc ban đầu.

Mặc dù thương mại thế giới ở trạng thái tốt trước khi chiến sự nổ ra, nhưng ngành dầu khí dự báo sẽ có sự thiếu hụt nghiêm trọng trên nhiều danh mục hàng hóa nếu eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa khi bước vào mùa hè năm nay.

Mỹ bắn hỏng động cơ tàu Iran

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, vừa công bố chi tiết vụ bắt giữ tàu M/V Touska của Iran. Trong quá trình thực thi lệnh phong tỏa, Hải quân Mỹ đã bắn 5 phát súng cảnh cáo do tàu này.

Sau khi các biện pháp cảnh báo thất bại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã cho phép bắn vô hiệu hóa động cơ. Một tàu khu trục Mỹ nổ 9 phát đạn không đầu nổ sau khi yêu cầu thủy thủ đoàn rời khỏi phòng máy. Con tàu hiện bị Mỹ tạm giữ trong tình trạng tê liệt hoàn toàn giữa biển.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine. Ảnh: Reuters.

Ngoài tàu Touska, Mỹ cũng đang giam giữ hai tàu khác là M/T Tifani và M/T Majestic X cùng toàn bộ thủy thủ đoàn tại Ấn Độ Dương.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ ra tuyên bố khẳng định "lệnh phong tỏa các tàu ra vào cảng Iran vẫn tiếp tục", đồng thời cho biết quân đội Mỹ đã chuyển hướng 34 tàu kể từ khi bắt đầu tuần tra vùng biển quanh eo biển Hormuz vào ngày 13/4.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết tất cả các tàu liên quan đến Iran hoặc đang di chuyển đến và đi từ nước này đều đã bị yêu cầu quay đầu.

Tướng Caine khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì các hoạt động ngăn chặn tương tự nhắm vào tàu Iran và "hạm đội bóng tối" tại các vùng biển Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương để đảm bảo an ninh.

Mỹ mở rộng phong tỏa hải quân các cảng Iran

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm nay thông báo quân đội Mỹ đang mở rộng lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Lãnh đạo Lầu Năm Góc cho biết mọi tàu thuyền đáp ứng tiêu chí của Mỹ - bao gồm tàu của Iran. Tính đến nay, 34 tàu đã bị chặn.

Ông Hegseth khẳng định lệnh phong tỏa sẽ duy trì "cho đến khi nào còn cần thiết", đồng thời nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc tiêu diệt bất kỳ tàu quân sự nào của Iran có hành vi rải mìn.

Thúc giục đồng minh chấm dứt kỷ nguyên "hưởng lợi miễn phí"

Ông Hegseth kêu gọi các quốc gia châu Âu đóng góp vào hoạt động tuần tra tại eo biển Hormuz, tuyên bố kỷ nguyên hưởng lợi miễn phí dưới chiếc ô an ninh của Mỹ đã kết thúc.

"Chúng tôi không trông cậy vào châu Âu, nhưng họ cần eo biển Hormuz hơn chúng tôi nhiều. Họ nên nói ít đi, bớt tổ chức các hội nghị xa hoa và hãy bước lên tàu," Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phát biểu.

Mỹ triển khai 3 tàu sân bay và hàng nghìn quân lính ở Trung Đông

Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực Trung Đông hiện đã đạt mức kỷ lục với sự gia nhập của nhóm tác chiến. Hôm nay, tàu sân bay USS George H.W. Bush đã có mặt, tăng tối đa các lựa chọn quân sự cho Nhà Trắng.

CENTCOM thông báo ba tàu sân bay gồm: USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) với hơn 200 máy bay và 15.000 thủy thủ và binh sĩ thủy quân lục chiến.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, con tàu đang hoạt động tại Ấn Độ Dương, trong khu vực trách nhiệm của CENTCOM. Hình ảnh được công bố cho thấy boong tàu dày đặc máy bay chiến đấu, phản ánh mức độ triển khai lực lượng quy mô lớn của Mỹ tại khu vực.

Tàu sân bay USS George H.W. Bush đã có mặt tại Trung Đông. Ảnh: Quân đội Mỹ.

CENTCOM xác nhận đã chuyển hướng 33 tàu kể từ khi lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran bắt đầu. Mỹ đang triển khai các thiết bị lặn không người lái (underwater drones), tàu quét mìn USS Chief và USS Pioneer, kết hợp với trực thăng săn mìn chuyên dụng.

Trả lời CNN, một quan chức quốc phòng Mỹ từ chối tiết lộ lộ trình hoặc kế hoạch cụ thể của tàu Bush nhằm đảm bảo an ninh tác chiến. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định sự hiện diện của con tàu đã gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ mà chưa cần nổ súng.

"Chỉ riêng khả năng tàu sân bay thứ ba tham chiến đã gia tăng sức ép lên chính quyền Iran trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình", ông Carl Schuster, cựu đại tá Hải quân Mỹ, nhận định.

Mỹ đề xuất đình chỉ tư cách NATO của Tây Ban Nha để trừng phạt các đồng minh

Một email nội bộ từ Lầu Năm Góc vừa tiết lộ kế hoạch của Mỹ nhằm trừng phạt các đồng minh NATO vì không hỗ trợ chiến dịch quân sự chống Iran. Các biện pháp đề xuất bao gồm việc đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha và xem xét lại sự ủng hộ của Mỹ đối với chủ quyền của Anh tại Quần đảo Falkland.

Theo nguồn tin từ quan chức Mỹ, nội dung email thể hiện sự thất vọng cực độ khi một số đồng minh từ chối cấp quyền tiếp cận, lập căn cứ và bay qua không phận (ABO) phục vụ chiến tranh.

Lầu Năm Góc khẳng định ABO là "nền tảng cơ bản tuyệt đối" của khối NATO. Đề xuất loại bỏ các quốc gia "gây khó dễ" khỏi các vị trí quan trọng trong liên minh để giảm bớt "tâm lý hưởng thụ" của các nước châu Âu.

Phản ứng quyết liệt từ các bên liên quan

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez khẳng định quốc gia này chỉ làm việc dựa trên văn bản chính thức thay vì các email nội bộ. Ông tuyên bố Tây Ban Nha vẫn là thành viên NATO và không có lý do gì để thay đổi điều đó.

Chính phủ Đức lên tiếng ủng hộ Tây Ban Nha, cho rằng không có căn cứ để thay đổi quy chế thành viên của nước này.

Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Kingsley Wilson nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ chuẩn bị các phương án để đảm bảo đồng minh không còn là "hổ giấy" và phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm.

Bối cảnh căng thẳng và áp lực lên Vương quốc Anh

Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục chỉ trích NATO vì không hỗ trợ khai thông Eo biển Hormuz - khu vực bị đóng tỏa từ ngày 28 tháng 2.

Đối với Anh, Mỹ đe dọa rút lại sự ủng hộ ngoại giao tại Quần đảo Falkland (hiện tranh chấp với Argentina). Tổng thống Trump từng gọi sự thiếu quyết đoán của Thủ tướng Keir Starmer trong cuộc chiến Iran là "hèn nhát".

Đối với Tây Ban Nha, Mỹ bất bình khi chính quyền nước này cấm sử dụng Trạm Hải quân Rota và Căn cứ Không quân Morón để tấn công Iran.

Ông Netanyahu điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết rằng ông đã trải qua quá trình điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Thông tin này được đưa ra cùng lúc với việc công bố kết quả kiểm tra sức khỏe hàng năm của ông, theo CNN.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters.

Ông Netanyahu, 76 tuổi, xác nhận đã trì hoãn việc công bố báo cáo y tế hàng năm trong hai tháng - tài liệu lần đầu tiên tiết lộ chẩn đoán mắc ung thư của ông. Thủ tướng giải thích việc trì hoãn nhằm ngăn chặn thông tin bị Iran lợi dụng làm công cụ tuyên truyền.

Nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel từng trải qua cuộc phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt vào tháng 12/2024, một quy trình đã được Văn phòng Thủ tướng công khai tại thời điểm đó. Tuy nhiên, trong đợt kiểm tra định kỳ sau phẫu thuật, các bác sĩ đã phát hiện một khối u ác tính nhỏ hơn 1cm trong tuyến tiền liệt của ông.

Văn phòng Thủ tướng cũng đã công bố hai bức thư từ các bác sĩ điều trị để làm rõ tình trạng:

"Đây là kết quả phát hiện sớm các tổn thương rất nhỏ, chưa có dấu hiệu di căn, điều này đã được xác nhận chắc chắn qua tất cả các xét nghiệm khác”.

Mặc dù Thủ tướng không tiết lộ thời điểm cụ thể của lần kiểm tra cuối cùng, một nguồn tin Israel am hiểu vấn đề chia sẻ với CNN rằng bệnh tình đã được chẩn đoán từ vài tháng trước. Ông Netanyahu bắt đầu thực hiện xạ trị nhắm mục tiêu khoảng hai tháng rưỡi trước và vừa hoàn tất liệu trình gần đây.

Ông Netanyahu khẳng định sau khi điều trị, "vết tổn thương đã biến mất hoàn toàn". Trên mạng xã hội, ông cho biết: "Tạ ơn Chúa, tôi hiện khỏe mạnh". "Tôi đã gặp một vấn đề y tế nhỏ ở tuyến tiền liệt và đã được điều trị dứt điểm”.

Ngoại trưởng Iran công du Pakistan, Oman và Nga: Kỳ vọng đột phá đàm phán với Mỹ

Theo hãng thông tấn Mehr, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bắt đầu vòng công du đến Islamabad, Muscat và Moscow từ tối nay (24/04/2026). Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Iran đang ở sát điểm đứt gãy và áp lực quân sự từ bên ngoài gia tăng.

Ngoại trưởng Iran bắt tay quan chức Pakistan. Ảnh: Reuters.

Trọng tâm đặc biệt đổ dồn vào điểm dừng chân của ông tại Islamabad. Các nguồn tin chính phủ Pakistan xác nhận có "khả năng cao sẽ đạt được đột phá" trong đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran. Mỹ đã vận chuyển thiết bị liên lạc, phương tiện và nhân sự kỹ thuật đến thủ đô Pakistan từ đầu tuần để chuẩn bị cho sự kiện này.

Dù mục tiêu cụ thể trong sứ mệnh lần này của ông Araghchi chưa được công bố rõ ràng, động thái này đã thổi luồng sinh khí mới vào tiến trình đàm phán hòa bình vốn đang đình trệ. Trước đó, Tổng thống Trump đã kêu gọi phía Iran đệ trình "đề xuất của họ", và sự xuất hiện của ông Araghchi tại Islamabad được xem là bước đi phản hồi trực tiếp đối với yêu cầu này.

Trong chuyến đi này ông Araghchi cũng tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đối tác truyền thống nhằm giảm bớt áp lực cô lập. Thảo luận các biện pháp tháo gỡ rào cản thương mại và tìm nguồn tài chính tái thiết hạ tầng năng lượng đang bị tàn phá. Trao đổi về tình hình Trung Đông và cái mà Tehran gọi là "cuộc chiến áp đặt" từ phía Mỹ và Israel. Khẳng định sự đoàn kết của giới lãnh đạo Iran, bác bỏ các thông tin về sự chia rẽ nội bộ giữa các phe phái.

Chuyến công du này được đánh giá là nỗ lực ngoại giao then chốt nhằm giải quyết tình trạng đình trệ của dịch vụ xã hội và nguy cơ thảm họa nhân đạo trong nước khi các đòn phong tỏa đang siết chặt nguồn thu của Tehran.

Cú sốc năng lượng toàn cầu từ cuộc chiến Iran lớn đến mức nào?

Tại các trạm xăng ở Mỹ, giá xăng vừa vượt ngưỡng 4 USD/gallon. Tại châu Âu, một số nhà máy đang phải đối mặt với tình trạng phân phối năng lượng định mức, và tác động từ việc thắt chặt nguồn cung đang lan rộng khắp các nền kinh tế mới nổi lớn.

Chỉ trong vòng 50 ngày, cuộc chiến Mỹ - Israel nhắm vào Iran đã xóa sổ sản lượng dầu trị giá 50 tỷ USD. Các nhà phân tích nhận định con số này tương đương với quy mô toàn bộ nền kinh tế của các quốc gia như Estonia và Latvia.