Thị trường chứng khoán đã bước vào nửa sau của năm 2026 trong bối cảnh đan xen giữa nhiều động lực hỗ trợ và không ít rủi ro. Kỳ vọng nâng hạng thị trường, đầu tư công tăng tốc, tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận doanh nghiệp tích cực có thể tiếp tục tạo dư địa cho VN-Index tăng trưởng.
Tuy nhiên, đà tăng thời gian qua cũng khiến áp lực điều chỉnh gia tăng, đặc biệt khi dư nợ margin đang ở mức kỷ lục trong khi thanh khoản chưa thực sự phục hồi.
Trao đổi với Tri Thức - Znews về triển vọng thị trường từ nay đến cuối năm, các chuyên gia phân tích cho rằng động lực tăng trưởng sẽ đến từ sự cộng hưởng của 3 yếu tố gồm chính sách, kết quả kinh doanh và yếu tố vĩ mô. Tuy nhiên, trọng số của các yếu tố này luôn có sự khác biệt đối với mỗi nhóm ngành.
Cổ phiếu chứng khoán, ngân hàng đáng chú ý
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS, nhấn mạnh việc phân biệt rõ các yếu tố hỗ trợ quan trọng, bởi động lực chính sách và động lực lợi nhuận có độ trễ và độ tin cậy rất khác nhau.
Chuyên gia VPBankS đánh giá đầu tư công, xây dựng hạ tầng và vật liệu xây dựng là nhóm được dẫn dắt bởi chính sách. Đến hết tháng 7, giải ngân vốn đầu tư công đạt khoảng 445.500 tỷ đồng, tương đương 39% kế hoạch năm và tăng 18,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Việc mới hoàn thành 39% kế hoạch sau 7 tháng đồng nghĩa áp lực giải ngân trong 5 tháng cuối năm rất lớn khi Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch.
"Đây là nhóm có tính nhìn thấy được cao nhất về khối lượng công việc. Song, nhà đầu tư cần lưu ý độ trễ giữa thời điểm giải ngân và thời điểm lợi nhuận doanh nghiệp thực sự ghi nhận", ông Sơn lưu ý.
 |
| Lịch sử hiệu suất sinh lời theo tháng của VN-Index. Ảnh: VDSC. |
Ở nhóm được dẫn dắt bởi kết quả kinh doanh, chứng khoán tiếp tục là cái tên đáng chú ý. Theo chuyên gia VPBankS, tổng lợi nhuận trước thuế toàn ngành trong quý II ước đạt khoảng 15.200 tỷ đồng, tăng 51% so với cùng kỳ, với 65/77 công ty chứng khoán báo lãi.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là động lực tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ cho vay ký quỹ và tự doanh, thay vì hoạt động môi giới thuần túy. Thanh khoản thị trường trong quý II cũng suy giảm so với quý I và bình quân năm 2025.
Do đó, lợi nhuận nhóm chứng khoán sẽ nhạy cảm với diễn biến giá cổ phiếu và mặt bằng lãi suất, bên cạnh kỳ vọng từ câu chuyện nâng hạng thị trường trong tháng 9.
Ngân hàng cũng được đánh giá là nhóm cổ phiếu hấp dẫn trong nửa cuối năm, nhờ tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao và lợi nhuận 6 tháng tích cực tại phần lớn tổ chức tín dụng.
Dù vậy, VPBankS cho rằng NIM và chất lượng tài sản là 2 biến số cần theo dõi. Chi phí vốn đang chịu áp lực khi mặt bằng lãi suất huy động neo cao, trong khi tín dụng tăng nhanh có thể đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng tài sản.
"Đây là nhóm có mức độ phân hóa cao, do đó, lựa chọn ngân hàng cụ thể quan trọng hơn quyết định ‘mua ngành ngân hàng", ông Sơn nhận định.
 |
| Hầu hết nhóm ngành ghi nhận hiệu suất đầu tư âm trong nửa đầu năm nay. Ảnh: VDSC. |
Quan điểm này cũng tương đồng với đánh giá của nhóm chuyên gia Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC). Theo VDSC, ngân hàng tiếp tục là nhóm nắm giữ cốt lõi với điểm tổng hợp cao nhất, được hỗ trợ đồng thời bởi định giá, tăng trưởng EPS, sức mạnh giá và chất xúc tác.
Tuy nhiên, điểm số của nhóm đã giảm nhẹ so với kỳ trước, chủ yếu ở tiêu chí định giá và sức khỏe tài chính. Điều này cho thấy dư địa tái định giá đang thu hẹp trong bối cảnh rủi ro nợ xấu còn ở phía trước.
"Đối với ngành ngân hàng, chúng tôi cho rằng nên ưu tiên lựa chọn cổ phiếu thay vì gia tăng tỷ trọng toàn ngành", VDSC nêu quan điểm.
Cao su, xây dựng - vật liệu
Bên cạnh các nhóm quen thuộc, VDSC đánh giá cao su và xây dựng - vật liệu là 2 điểm sáng mới đáng chú ý.
Sau nhịp điều chỉnh của thị trường vào cuối tháng 7, định giá của 2 nhóm này đã trở nên hấp dẫn hơn, trong khi kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cho thấy sự tăng trưởng khả quan.
Một số cổ phiếu được VDSC nhắc tới gồm PC1, PHR, DPR và CTI. Đáng chú ý, dòng tiền cũng đang cho thấy sự quan tâm trở lại đối với nhóm xây dựng và vật liệu xây dựng trong một tháng trở lại đây.
Trong khi đó, hàng hóa - dịch vụ công nghiệp và thép vẫn nằm trong nhóm có điểm số cao trong bảng xếp hạng ngành của VDSC nhờ nền tảng lợi nhuận khả quan và động lực vĩ mô hỗ trợ.
Tuy nhiên, VDSC không khuyến nghị tăng tỷ trọng 2 nhóm này bằng mọi giá. Việc gia tăng tỷ trọng chỉ nên thực hiện khi cổ phiếu có thêm mức chiết khấu về giá hoặc xuất hiện câu chuyện đủ hấp dẫn trong ngắn hạn để thu hút dòng tiền trở lại.
 |
| VDSC dự báo VN-Index sẽ dao động trong vùng 1.638-1.999 điểm trong nửa cuối năm. Ảnh: VDSC. |
Ở góc nhìn rộng hơn, VPBankS đánh giá bất động sản khu công nghiệp tiếp tục hưởng lợi từ dòng vốn FDI. Đến hết tháng 7, vốn FDI đăng ký đạt 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ, trong khi vốn thực hiện đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% và là mức cao nhất trong 5 năm.
Nhóm sản xuất và xuất khẩu cũng đáng chú ý khi chỉ số sản xuất công nghiệp 7 tháng tăng 11,4%, mức cao nhất của giai đoạn 7 tháng kể từ năm 2019. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần sàng lọc kỹ các doanh nghiệp dựa trên mức độ phơi nhiễm với chính sách thuế quan của Mỹ.
Nâng hạng là chất xúc tác, nhưng không phải "cây đũa thần"
Một trong những chất xúc tác được thị trường chờ đợi nhất trong những tháng tới là nâng hạng chứng khoán Việt Nam.
Theo ông Trần Hoàng Sơn, FTSE Russell sẽ đưa Việt Nam vào nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, trong khi danh sách cổ phiếu đủ điều kiện dự kiến được công bố ngày 21/8. Dòng vốn ETF được ước tính khoảng 1,2-1,5 tỷ USD, còn nếu tính cả các quỹ chủ động, quy mô có thể đạt 3,4-6 tỷ USD tùy kịch bản.
Tuy nhiên, ông Sơn lưu ý lộ trình phân bổ dòng vốn được chia thành 4 đợt kéo dài đến tháng 9/2027. Vì vậy, nhà đầu tư không nên kỳ vọng câu chuyện nâng hạng sẽ tạo ra một cú bùng nổ tức thời.
VDSC cũng cho rằng FTSE Russell nâng hạng là động lực quan trọng, với các mốc công bố rổ GEIS vào ngày 21/8 và hiệu lực từ 21/9, trong khi dòng vốn được giải ngân theo nhiều đợt đến năm 2027.
Dù triển vọng tích cực, giới chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên bỏ qua những rủi ro nội tại của thị trường.
Theo ông Sơn, đòn bẩy đang ở mức kỷ lục là rủi ro được xếp ở vị trí đầu tiên. Dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán cuối quý II đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ margin khoảng 435.000 tỷ đồng, cao nhất lịch sử và là quý tăng thứ 13 liên tiếp.
Điều đáng lưu ý là dư nợ lập đỉnh trong khi thanh khoản lại giảm 30% so với quý trước. Điều này cho thấy đòn bẩy chưa chuyển hóa tương ứng thành dòng tiền giao dịch.
"Chừng nào mặt bằng đòn bẩy còn cao, các nhịp điều chỉnh sẽ còn có xu hướng diễn ra nhanh và sâu hơn bình thường", ông Sơn cảnh báo.
Chừng nào mặt bằng đòn bẩy còn cao, các nhịp điều chỉnh sẽ còn có xu hướng diễn ra nhanh và sâu hơn bình thường
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS
Thanh khoản cũng là vấn đề đáng chú ý. Giá trị giao dịch bình quân trên HoSE quý II chỉ đạt 22.200 tỷ đồng/phiên, giảm 30% so với quý I và thấp nhất trong 4 quý.
Bên cạnh đó, khối ngoại đã bán ròng khoảng 3,5 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm. Dù cường độ bán ròng suy yếu và khối này đã chuyển sang mua ròng trong một số phiên gần đây, VPBankS cho rằng vẫn chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng đã đảo chiều.
VDSC cũng lưu ý các biến số như căng thẳng Trung Đông, chính sách thuế quan của Mỹ, thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư. Nếu thanh khoản tiếp tục co hẹp, khối ngoại duy trì bán ròng, trong khi rủi ro địa chính trị và áp lực lạm phát tái diễn, quá trình phục hồi của thị trường sẽ gặp thêm thách thức trong môi trường lãi suất neo cao.
Dẫu vậy, nền tảng cho thị trường cuối năm vẫn còn những điểm sáng. Ngoài câu chuyện nâng hạng và đầu tư công, VPBankS cho rằng lãi suất huy động có khả năng tạo đỉnh và hạ nhiệt dần từ quý IV. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ cả chi phí vốn của doanh nghiệp lẫn định giá thị trường.
Đáng chú ý, P/E của VN-Index hiện quanh 12,9-13 lần, thấp hơn bình quân 10 năm, trong khi kết quả kinh doanh quý II đã xác nhận đà tăng trưởng tại nhiều nhóm ngành.
Từ những yếu tố trên, VPBankS cho rằng trong giai đoạn cuối năm, dòng tiền nhiều khả năng sẽ ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và định giá hợp lý, thay vì những câu chuyện mang tính đầu cơ ngắn hạn.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
