|
|
Việc thay đổi nhiệt độ đột ngột - như đi từ ngoài trời nắng vào phòng điều hòa lạnh sâu hoặc để gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu, gáy - có thể khiến mạch máu co thắt, gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh, từ đó dẫn đến liệt mặt. Ảnh: Showmetech. |
Một nam sinh viên năm cuối bất ngờ nhập viện trong tình trạng liệt mặt sau khi ngủ dậy, dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Lệch mặt, không cười được sau một đêm
Bệnh nhân được đưa đến Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng méo miệng, mắt nhắm không kín, nói khó. Theo người bệnh, trước đó, anh có ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2-3 giờ, sau đó trở về phòng nghỉ có bật điều hòa.
Sáng hôm sau, nam sinh hoảng hốt khi nhận thấy miệng không khép kín, uống nước bị chảy ra ngoài, đánh răng khó khăn, không thể cười, một bên lông mày không cử động, mắt không nhắm kín.
Tại bệnh viện, bệnh nhân được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên (liệt mặt).
Các bác sĩ chỉ định điều trị bằng thuốc kháng viêm kết hợp phương pháp y học cổ truyền như điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau thời gian ngắn, tình trạng cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi, sinh hoạt và ăn uống dần trở lại bình thường.
 |
| Sốc nhiệt giữa phòng lạnh, nam sinh mất kiểm soát cơ mặt sau một đêm, cảnh báo nguy cơ ngay trong mùa hè. Ảnh: BVCC. |
Thanh niên này cho biết ban đầu rất lo lắng vì khuôn mặt thay đổi đột ngột, ảnh hưởng đến giao tiếp và thẩm mỹ. Khi các triệu chứng giảm dần, tâm lý cũng ổn định hơn.
Vì sao mùa hè vẫn dễ bị liệt mặt?
Theo ThS.BS Hoàng Duy Luân, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là bệnh lý khá phổ biến, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi với nhiều nguyên nhân khác nhau.
Nhiều người cho rằng mùa hè thời tiết nóng nên khó bị “trúng lạnh”. Tuy nhiên, thực tế việc thay đổi nhiệt độ đột ngột - như đi từ ngoài trời nắng vào phòng điều hòa lạnh sâu hoặc để gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu, gáy - có thể khiến mạch máu co thắt, gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh, từ đó dẫn đến liệt mặt.
Các dấu hiệu điển hình của bệnh gồm:
- Mặt mất cân đối, lệch về một bên
- Miệng méo, nói không tròn tiếng
- Mất nếp nhăn trán
- Mắt bên liệt nhắm không kín
- Uống nước dễ chảy ra ngoài
- Không huýt sáo, không phồng má được
- Có thể kèm đau tai, ù tai
- Giảm vị giác ở phần trước lưỡi
Dù không đe dọa tính mạng, bệnh có thể để lại di chứng kéo dài nếu điều trị muộn như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng lớn đến ngoại hình và tâm lý.
Theo bác sĩ Luân, liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong “giai đoạn vàng” và điều trị đúng hướng có khả năng hồi phục cao. Phác đồ thường kết hợp điều trị nội khoa với các phương pháp hỗ trợ như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt để tăng hiệu quả.
Người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, cười lệch, mắt nhắm không kín. Việc tự ý cạo gió, đắp thuốc hay trì hoãn điều trị có thể khiến tình trạng nặng hơn.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt trong mùa hè, vị chuyên gia khuyến cáo:
- Không để điều hòa ở nhiệt độ quá thấp
- Tránh để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu, gáy
- Không tắm khuya, sấy khô tóc sau khi gội
- Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột
- Duy trì tập luyện thể dục
- Ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
