Một phường ở TP.HCM triển khai mô hình y tế đầu tiên cả nước

Trạm y tế sẽ tập trung chăm sóc sức khoẻ chủ động cho người dân. Ảnh: P.T.

Ngày 27/2, UBND phường Xuân Hòa (TP.HCM) tổ chức lễ khánh thành Trạm Y tế phường Xuân Hòa và triển khai thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn - y tế gia đình”. Đây được xem là mô hình đầu tiên của TP.HCM và cả nước trong tổ chức quản lý sức khỏe cộng đồng theo hướng chủ động, toàn diện.

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết mô hình này đánh dấu sự chuyển đổi từ thế bị động sang chủ động của trạm y tế cơ sở. Theo đó, thay vì chờ người dân đến khám khi có nhu cầu, trạm y tế sẽ trực tiếp quản lý, theo dõi sức khỏe người dân theo suốt vòng đời.

Quản lý sức khỏe từng hộ dân

PGS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh trạm y tế không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu mà phải thực hiện chức năng quản lý sức khỏe toàn diện cho người dân trên địa bàn phụ trách. Mô hình tương tự đã được triển khai hiệu quả tại nhiều quốc gia như Vương quốc Anh và Úc.

Theo mô hình mới, mỗi trạm y tế được chia thành nhiều đội chăm sóc sức khỏe. Mỗi đội do một bác sĩ làm đội trưởng, thành viên có thể gồm điều dưỡng, cử nhân y tế, dược sĩ và cộng tác viên sức khỏe cộng đồng. Mỗi đội được phân công quản lý một số lượng hộ gia đình nhất định và theo dõi liên tục trong nhiều năm.

Nhiệm vụ đầu tiên của các đội là phân loại tình trạng sức khỏe người dân: số người khỏe mạnh, số người có yếu tố nguy cơ và số người mắc bệnh mạn tính cần theo dõi. Trên cơ sở đó, đội sẽ chủ động duy trì liên lạc, can thiệp kịp thời khi cần. Người dân khi có vấn đề sức khỏe có thể liên hệ trực tiếp với đội phụ trách.

PGS Tăng Chí Thượng phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: P.T.

Các đội chăm sóc sức khỏe cũng kết nối trực tiếp với bệnh viện công lập và tư nhân trên địa bàn để chuyển tuyến khi có chỉ định. Sau điều trị ổn định, bệnh nhân sẽ được chuyển về địa phương để tiếp tục theo dõi.

"Sở Y tế TP.HCM đã phân công cụ thể các bệnh viện hỗ trợ từng trạm y tế, thiết lập cơ chế phối hợp hai chiều giữa tuyến cơ sở và tuyến trên", PGS Thượng nói.

Tuy nhiên, triển khai mô hình tại địa bàn đông dân như TP.HCM đặt ra nhiều thách thức. Với quy mô dân số lớn, việc quản lý không thể thực hiện thủ công mà bắt buộc phải ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng phần mềm và ứng dụng theo dõi sức khỏe để cập nhật dữ liệu và quản lý hiệu quả. Các nội dung cụ thể sẽ tiếp tục được ngành y tế và chính quyền địa phương thảo luận trong thời gian tới.

Trước mắt, Trạm Y tế phường Xuân Hòa được chia thành 6 đội, mỗi đội phụ trách khoảng 7.000 hộ dân. Dựa trên dữ liệu dân cư do UBND phường cung cấp, các đội sẽ cập nhật thông tin vào phần mềm quản lý sức khỏe, tổ chức khám sàng lọc, phân loại và xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp.

Khác với mô hình cũ vốn chủ yếu khám chữa bệnh ban đầu khi người dân tự đến, mô hình mới vẫn duy trì chức năng này nhưng theo hướng chủ động hơn. Trạm có thể mời người dân đến khám, tái khám theo lịch hẹn, theo dõi định kỳ, đồng thời duy trì liên lạc thường xuyên với các hộ dân được phân công.

Đặc biệt, Viện Pasteur TP.HCM sẽ tham gia hỗ trợ kỹ thuật cho Trạm Y tế phường trong các lĩnh vực y tế dự phòng, giám sát dịch tễ, phòng chống bệnh truyền nhiễm, tiêm chủng và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở.

Phường gặp khó khi tiếp nhận trạm y tế

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Nguyễn Hùng Hậu, Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa, cho hay khi bước đầu tiếp nhận và quản lý trạm y tế, khó khăn lớn nhất hiện nay là nhân lực và trang thiết bị.

"Nguồn nhân lực còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng. Hệ thống trang thiết bị y tế hiện có cũng chưa đủ để phục vụ hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe trên địa bàn", ông Hậu nói.

Ông Lê Quốc Phong, Phó Bí thư Thành uỷ TP.HCM (đứng giữa), cùng lãnh đạo các sở ban ngành cắt băng khánh thành trạm y tế. Ảnh: P.T.

Ngoài ra, cơ sở vật chất theo mô hình cũ chưa đảm bảo yêu cầu. Nhiều trạm không có diện tích phù hợp để bố trí đầy đủ các khoa, phòng khám cũng như không đủ không gian lắp đặt máy móc hiện đại. Kinh phí đầu tư cho mua sắm, nâng cấp trang thiết bị còn hạn chế, khiến quá trình triển khai nhiệm vụ gặp không ít khó khăn.

Để tháo gỡ, Đảng ủy và UBND phường đã rà soát quỹ nhà, đất thuộc thẩm quyền quản lý để lựa chọn địa điểm phù hợp bố trí lại trạm y tế. Thời gian tới, phường sẽ kiến nghị lập dự toán kinh phí đầu tư thêm trang thiết bị, đồng thời tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế cơ sở.

Về nhân lực, phường tăng cường phối hợp với các bệnh viện chuyên khoa, đa khoa trên địa bàn như Bệnh viện Mắt TP.HCM, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM và Bệnh viện Y học Cổ truyền TP.HCM để hỗ trợ chuyên môn và đào tạo.

Hiện phường đã chia thành 6 đội nhân viên y tế phụ trách từng địa bàn, trực tiếp xuống cơ sở thăm khám. Với các trường hợp thông thường, đội ngũ y tế tư vấn sử dụng thuốc, chế độ dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

"Trường hợp có biểu hiện bệnh sẽ được trao đổi chuyên môn với đơn vị được Sở Y tế phân công hỗ trợ, đồng thời theo dõi, nhắc nhở thực hiện các xét nghiệm cần thiết và phối hợp bệnh viện để xử lý phù hợp", ông Hậu cho hay.

Đối với bệnh lý phức tạp hoặc vượt quá khả năng chuyên môn, phường sẽ hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, hướng dẫn người dân liên hệ các trung tâm, bệnh viện để khám và điều trị theo quy định, đảm bảo quá trình chăm sóc sức khỏe được liên tục và hiệu quả.

Trạm Y tế phường Xuân Hòa tọa lạc tại số 18 Võ Văn Tần, có diện tích khuôn viên 558 m², tổng diện tích sàn xây dựng 1.782 m², với tổng mức đầu tư gần 28 tỷ đồng từ ngân sách TP.HCM. Nguồn vốn bao gồm chi phí xây dựng, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Cơ cấu tổ chức của Trạm gồm 3 phòng quản lý, điều hành và 4 khoa chuyên môn kỹ thuật, cùng 2 điểm trạm tiếp cận trực tiếp cộng đồng. Hiện đơn vị có 63 nhân sự, trong đó 18 bác sĩ thuộc các chuyên khoa cơ bản, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân trên địa bàn.