Lo lắng chỉ là một thứ cảm xúc tồn tại nhất thời rồi sẽ biến mất. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Hầu hết mọi người thậm chí còn không nhớ mình ăn gì ba ngày trước. Liên quan đến vấn đề này, Hermann Ebbinghaus, nhà tâm lý học người Đức thế kỷ 19, đã đề xướng một lý thuyết gọi là “đường cong lãng quên” trong một nghiên cứu của ông về trí nhớ con người. Nghiên cứu này tìm hiểu mức độ lãng quên theo thời gian. Ebbinghaus cho những người tham gia thử nghiệm xem bộ ba chữ cái không có nghĩa bao gồm “một phụ âm, một nguyên âm và một phụ âm” và yêu cầu họ ghi nhớ chúng, sau đó kiểm tra xem họ nhớ được bao lâu. Những người tham gia đã quên 42% những gì mình đã ghi nhớ sau 20 phút, 56% sau một giờ và 79% sau 30 ngày.

Nói cách khác, mọi người quên gần 80% những gì họ nhớ chỉ sau một tháng. Vậy sau một năm thì sao? Chắc hầu hết mọi người chỉ nhớ “Tôi đã làm một thí nghiệm gì đó”. Con người rất nhanh quên. Vì vậy, có thể bây giờ bạn đang thực sự lo lắng, nhưng một năm sau nhìn lại, bạn thậm chí chẳng nhớ mình đã từng lo lắng điều gì. Vậy chúng ta nên làm gì để tránh lãng phí cuộc đời mình với những lo lắng không đâu?

1. Phân biệt rõ điều gì kiểm soát được và điều gì không

Nếu khó quyết định đây là lo lắng không đâu hay lo lắng chính đáng, hãy tự hỏi bản thân ‘Tôi có thể kiểm soát được nó không?’ Nếu chúng ta không thể làm gì để giải quyết vấn đề thì đó có thể là điều chưa xảy ra hoặc là điều ngoài tầm kiểm soát. Ví dụ, lo lắng về việc ‘lỡ người thân đột nhiên bị ốm’ là kiểu lo lắng không mang lại ích lợi gì. Bởi việc này chưa xảy ra nên chúng ta không thể làm gì được. Thế nên, những kiểu lo lắng như thế này tốt hơn cứ vứt ngay vào sọt rác.

2. Lo lắng không thể làm hại bạn trừ khi bạn cho phép điều đó

Đời ai chẳng có lúc lo. Nỗi lo thường sẽ tăng dần đến một thời điểm nhất định rồi sẽ giảm dần theo thời gian. Nói cách khác, việc bạn cảm thấy lo lắng không đồng nghĩa với việc điều gì đó khủng khiếp sẽ xảy ra như bạn hình dung. Vì vậy, bạn không cần sợ khi thấy lo. Càng gắng sức ngăn chặn nỗi lo, nỗi lo sẽ càng lớn dần lên như quả cầu tuyết lăn và đến một lúc nào đó sẽ nhấn chìm bạn. Khi bạn lo lắng, kể cả những chuyện không đâu, tay bạn bắt đầu run rẩy, tim bạn đập như điên loạn và trước mắt bỗng nhiên tối sầm. Càng sợ cảm giác lo lắng ấy, chúng ta càng không làm được gì.

Nếu bạn sợ hãi và chạy trốn, sau này khi lại rơi vào tình huống như thế, bạn sẽ càng thấy khó vượt qua hơn. Do đó, bạn cần khắc chế nỗi lo của mình. Thay vì lảng tránh, hãy đối diện với chúng.

Điều quan trọng lúc này là vẫn chưa có chuyện gì xảy ra. Liên quan đến điều này, nhà tâm lý học Alfred Adler cho biết: “Lo lắng là một loại ‘cảm giác ảo’ do tâm trí tạo ra để né tránh điều gì đó”. Như vậy, lo lắng là cảm giác khi muốn né tránh vì cảm thấy khó xử lý được những vấn đề liên quan đến công việc, mối quan hệ hay các “bài toán của cuộc sống” khác.

Tuy nhiên, thật ra, “bài toán của cuộc sống” chẳng qua chỉ là thứ chúng ta tự tạo ra để đi tìm kiếm sự công nhận từ thế giới xung quanh. Người ra đề bài là chúng ta, và người lo sợ không giải được cũng là chính chúng ta.

Vì vậy, đừng quá sợ cảm giác lo lắng. Lo lắng chỉ là một thứ cảm xúc tồn tại nhất thời rồi sẽ biến mất. Nói cách khác, lo lắng không thể làm hại gì bạn trừ khi bạn cho phép điều đó. Tuy nhiên, nếu bạn không đủ can đảm để đối mặt với những nỗi lo của mình, mỗi khi lo lắng ập đến, bạn hãy tự trấn an mình rằng “Không sao đâu, đã có chuyện gì xảy ra đâu”.

3. Làm điều gì đó ngay bây giờ

Dale Carnegie, người tiên phong trong lĩnh vực phát triển bản thân cho biết ông đã nhận ra nguyên nhân chính của mọi vấn đề trong cuộc sống là do ‘lo lắng’. Ông từng phát hiện rất nhiều người lãng phí cuộc đời quý giá của mình để lo lắng về những chuyện không đâu, và ông cũng từng chứng kiến nhiều người thậm chí mất mạng vì lo lắng. Vì vậy, ông đã biên soạn các bí quyết để giảm bớt lo lắng để đưa vào cuốn sách “Quẳng gánh lo đi mà vui sống” với nội dung như sau.

“Chính sự không có lấy một mục đích nhất định, cứ chạy loanh quanh hoài như điên khùng đã khiến bạn bị suy nhược thần kinh và biến cuộc sống của bạn thành địa ngục. Tôi nghiệm ra 50% nỗi lo lắng của tôi tiêu tan đi khi tôi đưa ra một quyết định chắc chắn và rõ ràng; và khi tôi bắt tay thực hiện quyết định ấy thì 40% nữa cũng biến mất. Vậy là tôi chỉ cần làm bốn bước sau đây thì khoảng 90% nỗi lo của tôi đã không còn.”

1. Viết rõ ràng ra giấy điều mình đang lo lắng.

2. Viết ra giấy những giải pháp khả thi.

3. Chọn một giải pháp.

4. Thực hiện ngay giải pháp ấy.

Vì vậy, nếu bạn muốn ngừng lo lắng, hãy quyết định ngay cách bạn muốn giải quyết vấn đề và bắt tay thực hiện nó. Điều quan trọng là phải làm điều gì đó. Khi đó, bạn mải tập trung giải quyết vấn đề nên những lo lắng của bạn cũng sẽ sớm tiêu tan.

Nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos cũng cho biết khi có chuyện gì xảy ra khiến ông bối rối, ông sẽ gọi điện trước tiên. Lúc này nội dung của cuộc gọi là gì không quan trọng. Bản thân hành động nói chuyện qua điện thoại mang ý nghĩa là ông đang làm điều gì đó để giải quyết vấn đề chứ không phải trốn chạy khỏi vấn đề, do đó ông có thể lấy lại cảm giác thăng bằng về mặt tâm lý. Nếu bạn nghi ngờ hiệu quả của phương pháp này, hãy thử ngay bây giờ.