Thịt đỏ thường xuyên xuất hiện trong bữa ăn của nhiều gia đình nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng. Dù vậy, không phải cách ăn thịt nào cũng có lợi cho sức khỏe.
Theo HK01, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường tại Đài Loan (Trung Quốc) chia sẻ một số thói quen như ăn quá nhiều, chuộng thịt chế biến sẵn hay thường xuyên ăn đồ nướng có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe, trong đó có bệnh thận.
Thường xuyên ăn thịt nhiều mỡ
Thịt ba chỉ, sườn nhiều mỡ và các phần thịt bò có tỷ lệ mỡ cao thường chứa nhiều chất béo bão hòa. Nếu tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt trong chế độ ăn dư thừa năng lượng, cơ thể dễ tăng cân, tích tụ mỡ và phát triển tình trạng béo phì.
Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng thận. Béo phì làm tăng nguy cơ kháng insulin, tiểu đường type 2 và tăng huyết áp - những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận mạn tính. Ngoài ra, tình trạng thừa cân còn khiến thận phải tăng mức lọc để đáp ứng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể.
 |
| Các món hầm, kho thường sử dụng nhiều thịt mỡ hoặc thêm khá nhiều dầu trong quá trình chế biến. Ảnh: Kitchenware. |
Ăn quá thường xuyên, mỗi lần tiêu thụ quá nhiều
Thịt đỏ là nguồn cung cấp protein, sắt, kẽm và vitamin B12 cho cơ thể. Tuy nhiên, ăn quá nhiều trong thời gian dài có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận. Khi protein được phân giải, cơ thể tạo ra các chất thải chứa nitơ, chủ yếu được thận lọc và đào thải qua nước tiểu.
Theo Times of India, nếu thường xuyên tiêu thụ lượng thịt lớn, thận phải tăng cường hoạt động để xử lý các sản phẩm chuyển hóa này. Đối với người có chức năng thận suy giảm, việc ăn quá nhiều protein có thể khiến tình trạng bệnh thêm phức tạp.
Việc tiêu thụ lượng lớn thịt đỏ trong thời gian dài khiến cơ thể tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ hơn, làm tăng gánh nặng cho thận. Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, một nghiên cứu cho thấy cứ tăng thêm 100 g thịt đỏ tiêu thụ mỗi ngày, nguy cơ mắc bệnh thận mạn tăng khoảng 34%.
Ăn thịt nướng bị cháy khét
Khi thịt được nướng ở nhiệt độ cao, trên 200 độ C, đặc biệt trên ngọn lửa trực tiếp hoặc trong thời gian dài, các hợp chất có khả năng gây hại cho sức khỏe có thể hình thành. Trong đó, amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) là hai nhóm chất thường được nhắc đến khi nói về nguy cơ từ thực phẩm nướng cháy.
HCA hình thành khi các axit amin, đường và creatine trong thịt phản ứng ở nhiệt độ cao. Trong khi đó, PAH có thể xuất hiện khi mỡ và nước thịt nhỏ xuống than nóng, tạo khói rồi bám trở lại bề mặt thực phẩm. Quá trình này còn có thể thúc đẩy hình thành benzo[a]pyrene - một chất gây ung thư nhóm 1.
Việc thường xuyên tiêu thụ thịt nướng cháy khét làm tăng mức phơi nhiễm với những hợp chất này. Chúng được quan tâm chủ yếu vì khả năng gây tổn thương tế bào và nguy cơ ung thư. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại nước sốt ướp quá mặn cũng làm tăng nguy cơ tăng huyết áp.
 |
| Các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói... là nhóm thịt có nguy cơ gây hại thận cao nếu ăn nhiều. Ảnh: Sohu. |
Ăn thịt đỏ kèm bia
Thịt đỏ, đặc biệt là thịt bò, thịt cừu và thịt lợn, chứa purin - hợp chất khi được chuyển hóa trong cơ thể sẽ tạo thành axit uric.
Trong khi đó, bia và các loại đồ uống có cồn cũng có thể làm tăng axit uric trong máu. Cồn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa purin, đồng thời làm giảm khả năng đào thải axit uric qua thận. Khi kết hợp uống nhiều bia với ăn thịt đỏ, cơ thể phải xử lý lượng purin lớn hơn, khiến nguy cơ tăng axit uric và xuất hiện cơn gout cấp tăng lên.
Đáng chú ý, gout kéo dài hoặc không được kiểm soát tốt có thể ảnh hưởng đến thận. Nồng độ axit uric cao làm tăng nguy cơ hình thành sỏi axit uric, trong khi các tinh thể urat tích tụ trong thận cũng có thể góp phần gây tổn thương cơ quan này.
Ngoài ra, những món ăn kèm khi uống bia thường chứa nhiều muối, chẳng hạn thịt nướng tẩm ướp đậm vị, đồ muối chua và thực phẩm chế biến sẵn. Tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, khiến thận chịu thêm áp lực.
Ăn thịt đỏ chế biến sẵn
Thịt xông khói, xúc xích, giăm bông là những thực phẩm cần hạn chế trong chế độ ăn hàng ngày. Khác với thịt tươi, các sản phẩm này thường trải qua quá trình ướp muối, hun khói, xử lý nhiệt hoặc bổ sung chất bảo quản để kéo dài thời gian sử dụng và tạo hương vị đặc trưng.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại là hàm lượng natri cao. Ăn nhiều thực phẩm chứa natri khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và gây áp lực lên hệ thống mạch máu. Thận phải điều chỉnh lượng natri và nước để duy trì cân bằng trong cơ thể. Nếu tình trạng này kéo dài, chức năng thận có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt ở người đã mắc bệnh thận hoặc tăng huyết áp.
Bên cạnh đó, một số loại thịt chế biến sẵn còn chứa nhiều chất béo bão hòa và các hợp chất hình thành trong quá trình bảo quản, chế biến. Việc tiêu thụ thường xuyên có thể góp phần làm tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và các rối loạn chuyển hóa - những yếu tố liên quan đến suy giảm chức năng thận.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
