Món lì xì mang cả tương lai

Gần 30 năm làm việc với con chữ, nhà báo Dương Thành Truyền (Đại sứ Văn hóa đọc TPHCM 2024-2025) là tên tuổi uy tín trong làng báo chí và xuất bản Việt Nam. Ông từng đảm nhiệm vị trí Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ và nguyên Giám đốc NXB Trẻ.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, nhà báo Dương Thành Truyền khẳng định vai trò của Lễ hội Đường sách Tết trong đời sống văn hóa và tinh thần của người dân TP.HCM. Ông cho rằng việc mở rộng quy mô của Lễ hội giúp “thông điệp của sách, của văn hóa đọc lan rộng, lan xa”.

Những ‘điểm chạm’ từ Giải thưởng Sách Quốc gia

Là thành viên Ban chung khảo Giải thưởng Sách Quốc gia 2025, ông có thể cung cấp một số thông tin về Giải thưởng nhân Lễ hội Đường sách Tết năm nay!

Do kết quả Giải thưởng Sách Quốc gia 2025 vẫn chưa được công bố chính thức, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 sẽ có một “điểm chạm” thu hút dành cho những ai yêu sách, thường xuyên đọc sách, và quan tâm đến đời sống xuất bản của nước nhà: Khu trưng bày, giới thiệu các tác phẩm đạt Giải thưởng Sách Quốc gia.

Tại đây, độc giả sẽ gặp một số trong 50 tác phẩm được đề cử vào vòng chung khảo Giải thưởng 2025. Đó là các sách được đề cử từ các lĩnh vực Chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn; Giáo dục, khoa học tự nhiên và công nghệ, đổi mới sáng tạo; Văn hóa, văn học và nghệ thuật; Thiếu niên, nhi đồng. Với sự góp mặt của 21 Nhà xuất bản của cả nước. “Thắng lớn” là NXB Kim Đồng, có đến 9 tựa sách, kế đến là NXB Thế Giới - 6 tựa, NXB Hội Nhà văn - 5 tựa, các NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật và NXB Dân Trí có 3 tựa sách/đơn vị. Mỗi nhà xuất bản của TP.HCM (NXB Tổng Hợp và NXB Trẻ) có 2 tác phẩm.

Trong số những tác phẩm được trưng bày tại Lễ hội, đâu là những tác phẩm ông cảm thấy ấn tượng?

Bạn đọc sẽ “choáng ngợp” với một công trình dịch thuật rất đồ sộ - Bộ sách Lịch sử Văn minh thế giới của Will Durant (NXB Khoa học Xã hội - Viện Giáo dục IRED) gồm 11 phần với 45 tập, do một nhóm 6 dịch giả làm việc trong nhiều năm liền. Bạn đọc sẽ bất ngờ khi có một công trình sách đến từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Tuyển tập những bệnh án lâm sàng đặc sắc (NXB Y học). Và sẽ hào hứng với một công trình sách vốn được thực hiện ròng rã suốt 15 năm - Lịch sử Việt Nam bằng hình (NXB Đại học Sư phạm - Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A)… Thành công của bộ phim Mưa đỏ đã làm “sống lại” tiểu thuyết Mưa đỏ của nhà văn Chu Lai (NXB Quân đội Nhân dân) để trở thành tác phẩm được bạn đọc yêu thích.

Biểu tượng của xã hội học tập và phát triển

Đã gần 20 năm TP.HCM thực hiện Lễ hội Đường sách Tết. Ông đánh giá hoạt động này có ý nghĩa như thế nào trong đời sống người dân thành phố mỗi dịp Tết đến, xuân về?

Nhiều năm qua, cùng với Đường Hoa Nguyễn Huệ, Hội Hoa Xuân ở Công viên Tao Đàn, Đường Sách TP.HCM tại đường Nguyễn Văn Bình, Phố Ông Đồ tại Nhà văn hóa Thanh Niên; Lễ hội Đường sách Tết tại trục đường trung tâm thành phố đã góp thêm một không gian, một điểm đến trong ký ức cộng đồng, góp thêm sức sống văn hóa trong đời sống tinh thần của một siêu đô thị cần thiết định hình bản sắc.

Năm nay, lại có thêm Lễ hội Đường sách Tết tại phường Bình Dương, tại phường Vũng Tàu, càng làm cho thông điệp của sách, của văn hóa đọc lan rộng, lan xa.

Văn hóa “lì xì sách”, tặng sách đầu năm ngày càng phổ biến. Ông nhìn nhận xu hướng này như thế nào? Theo ông, làm sao để chuyện lì xì sách được lan tỏa hơn nữa?

“Lì xì sách”, tặng sách, tặng phiếu mua sách… là một hoạt động rất có ý nghĩa, nhất là đối với các bạn nhỏ. Cùng với những lời chúc mà chúng ta thường trao cho nhau trong những ngày xuân - sức khỏe, bình an, phú quý, thịnh vượng, như ý, cát tường, thành công, hạnh phúc…, “lì xì sách” lại mang theo một lời chúc đặc biệt - chúc cho mỗi người không ngừng phát triển bản thân, vì “đọc sách chính là món quà mang cả tương lai”!

“Lì xì sách” là món quà ý nghĩa dịp đầu năm. Ảnh: Đinh Tị.

Ông bà, cha mẹ, thầy cô, người lớn hãy “mừng tuổi” cho con, cho em, cho cháu, cho trò bằng sách, bằng kỳ vọng vào mỗi bạn trẻ biết cách tự đọc, tự học để lớn lên, để trưởng thành, để phát triển chính mình, vừa bằng kiến thức và năng lực, vừa bằng chiều sâu của tâm hồn!

Mà không chỉ vào những ngày đầu năm, nhân dịp mừng sinh nhật, mừng học giỏi, mừng đỗ đạt, hãy để sách trở thành quà tặng, thành phần thưởng, thành lời động viên, khuyến khích; nhìn rộng hơn, sẽ tạo thành một nét sinh hoạt xã hội không chỉ trong gia đình, nhà trường, mà cả đến cơ quan, doanh nghiệp, hội đoàn… “Lì xì sách” khi ấy sẽ làm nên giá trị văn hóa mang theo sức mạnh biểu tượng của xã hội học tập, xã hội phát triển!