Ở trẻ nhỏ, giữa thể chất và tinh thần luôn có mối liên hệ mật thiết. Ảnh minh họa: M&C.

Một đặc điểm khác liên quan đến việc tránh né rủi ro là “dễ mệt mỏi”. Điều này có nghĩa là trẻ tiêu tốn năng lượng nhanh hơn so với các bạn cùng trang lứa. Trẻ có đặc điểm này thường dễ mệt mỏi hơn các trẻ cùng tuổi khi tham gia cùng một hoạt động.

Cha mẹ cần phải quan sát kỹ xem con mình có đặc điểm này không. Nếu không nhận ra đặc điểm này ở trẻ, cứ nghĩ “những đứa trẻ khác cũng chỉ hoạt động như vậy”, cha mẹ sẽ vô tình lựa chọn hoạt động không phù hợp với trẻ hoặc bắt trẻ tham gia quá nhiều hoạt động.

Khi mệt mỏi, trẻ thường khóc hoặc cáu kỉnh vì chưa biết cách diễn tả cảm xúc của mình, vì trẻ không thể hiểu và giải thích được vì sao mình lại mệt mỏi và cáu giận. Thêm vào đó, khi cơ thể quá mệt, trẻ sẽ mẫn cảm hoặc lo lắng hơn bình thường. Điều này khiến cha mẹ cảm thấy bực bội.

Khi đó, họ dễ có suy nghĩ: “Mình cũng rất mệt mỏi nhưng vẫn phải dẫn con ra ngoài, tại sao con vẫn cáu kỉnh thế?” khiến cho việc đồng cảm với con lại biến mất. Trường hợp này cũng xảy ra đối với bố mẹ. Cha mẹ mệt mỏi có thể trở nên cáu kỉnh hoặc nhạy cảm hơn khi cùng tham gia các hoạt động chung với mọi người.

Tập thể dục và nâng cao thể chất có thể cải thiện được tình trạng này ở mức độ nào đó, tuy nhiên, bạn hãy cố gắng hiểu những lợi thế của bản thân và đừng so sánh với các bậc phụ huynh khác khiến tâm trí bị xao động.

Một số trẻ mắc hội chứng rối loạn lo âu sẽ có cả bốn đặc điểm của né tránh rủi ro, nhưng cũng có trẻ chỉ có biểu hiện vài điểm. Bằng cách quan sát cách con mình phản ứng với các tình huống khác nhau trong cuộc sống hàng ngày, bố mẹ có thể hiểu rõ hơn một chút về tính cách, hành vi của trẻ để hỗ trợ con tốt hơn.

Tránh né rủi ro không phải là một kiểu tính cách, mà là một đặc điểm trong vô số đặc điểm của tính cách. Điều này có nghĩa là, một đứa trẻ có thể chỉ có những đặc điểm né tránh rủi ro nhưng cũng có thể có nhiều đặc điểm tính cách khác cùng một lúc.

Hơn nữa, khi đặc điểm né tránh rủi ro, vốn có cốt lõi là lo lắng và sợ hãi, kết hợp với các đặc điểm tính cách khác, thì trẻ có thể trải qua những loại lo lắng và sợ hãi khác nhau.

Có những bé có xu hướng né tránh rủi ro cao nhưng lại rất tò mò và tràn đầy năng lượng (tìm kiếm kích thích) đối với những kích thích và môi trường mới lạ. Thoạt nhìn, hai đặc điểm tính cách này có vẻ trái ngược nhau, nhưng nhiều trẻ lại đồng thời có cả hai.

Đối với những trẻ có đặc điểm này, thì những kích thích hoặc môi trường mới sẽ gây ra “nỗi lo về sự lựa chọn”. Khi nhìn thấy một điều gì mới mẻ, trẻ sẽ: “Òa, thật là tò mò”, “thật muốn thử” nhưng mặt khác, trẻ lại lo lắng: “Nhưng nếu không thành công thì phải làm sao đây?”. “Cảm thấy sợ khi phải làm điều gì đó” khiến tâm trạng nảy sinh xung đột.

Nhắm mắt lại, trẻ suy nghĩ muốn làm nhưng lại thấy lo lắng, muốn từ bỏ nhưng lại thấy không nỡ, cứ lặp đi lặp lại như vậy khiến trẻ rất bối rối và không biết phải làm sao. Cha mẹ thường không hiểu được cảm xúc mâu thuẫn này của con mình. Kết quả là, khi cố gắng an ủi và giúp đỡ đứa trẻ, cuối cùng họ lại nổi giận: “Rốt cuộc là con muốn làm gì”, “Nếu con cứ như vậy thì lần sau đừng nói là muốn nữa!”.

Nếu cha mẹ không thể hiểu được nỗi lo lắng nảy sinh từ tâm trí mâu thuẫn của trẻ, trẻ sẽ càng khó khăn trong việc hiểu được đặc điểm của bản thân để lựa chọn được những trải nghiệm an toàn.