Tại Kết luận 03 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị 46 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện bầu đủ số lượng đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp.
Trong đó, cần quán triệt chỉ đạo của Bộ Chính trị về việc bảo đảm chất lượng đại biểu và tăng số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách (dự kiến có 145 đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương và 55 đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở địa phương).
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khảo sát thực tế tại khu vực bỏ phiếu số 8, phường Hải An, TP Hải Phòng ngày 28/2. Ảnh: Lâm Hiển. |
Cuộc bầu cử có nhiều điểm mới
Trả lời báo chí trước thềm cuộc bầu cử, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh cho biết, thời gian qua, công tác chuẩn bị cuộc bầu cử được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bài bản, đúng tiến độ và đúng quy định pháp luật.
"Đến thời điểm này, có thể khẳng định các điều kiện cơ bản cho ngày bầu cử đã được chuẩn bị tương đối đầy đủ, bài bản. Tuy nhiên, từ nay đến ngày 15/3 là giai đoạn then chốt, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, không chủ quan, bảo đảm để mỗi lá phiếu của cử tri được thực hiện trong điều kiện thuận lợi, an toàn và đúng pháp luật", ông Lê Quang Mạnh nói.
Về chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, Tổng Thư ký Quốc hội nêu rõ, đây không phải là thay đổi mang tính hình thức, mà gắn với yêu cầu hoàn thiện Nhà nước pháp quyền và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
"Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội. Đại biểu hoạt động chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho hoạt động Quốc hội, theo dõi sâu các lĩnh vực, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường", ông Lê Quang Mạnh nhấn mạnh.
Những đổi mới của cuộc bầu cử lần này thể hiện xu hướng quản lý ngày càng chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ nhiều hơn, tổ chức bộ máy tinh gọn hơn.
Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh
Chia sẻ những điểm mới đáng chú ý của cuộc bầu cử, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia cho biết, đây là lần đầu tiên chúng ta tổ chức bầu cử trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Phạm vi quản lý của mỗi đơn vị hành chính rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, yêu cầu về năng lực điều hành cũng cao hơn. Điều đó tác động trực tiếp đến việc xác định cơ cấu, phân bổ số lượng đại biểu và tổ chức các hội nghị hiệp thương.
Nếu trước đây việc tiếp xúc cử tri hay tổ chức mạn đàm tiểu sử người ứng cử diễn ra trong không gian hẹp, thì nay phải bảo đảm người ứng cử có điều kiện tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trong địa bàn rộng hơn. Theo ông Lê Quang Mạnh, đây là một thay đổi quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng.
Đặc biệt, Tổng Thư ký Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng các nền tảng như VNeID giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp hoặc sai sót thông tin.
Tuy nhiên, Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia xác định rõ công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. "Điều cốt lõi vẫn là trách nhiệm của con người trong việc rà soát, kiểm tra và chịu trách nhiệm về từng khâu, từng nhiệm vụ. Vì vậy, cùng với việc triển khai hệ thống số, công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở được đặc biệt coi trọng", ông Lê Quang Mạnh nói.
Điểm mới tiếp theo được ông Lê Quang Mạnh đề cập là quy trình bầu cử được rút ngắn về thời gian so với các nhiệm kỳ trước. Việc rút ngắn này không làm giảm yêu cầu chặt chẽ của từng bước, mà buộc các cơ quan liên quan phải phối hợp nhịp nhàng hơn, xử lý công việc khoa học hơn, tránh chồng chéo.
Có thể hình dung, mỗi khâu như một mắt xích trong chuỗi quy trình, nếu một mắt xích chậm hoặc thiếu chính xác sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ chung. Do đó, yêu cầu kỷ luật và tinh thần trách nhiệm được đặt ra cao hơn.
"Những đổi mới của cuộc bầu cử lần này thể hiện xu hướng quản lý ngày càng chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ nhiều hơn, tổ chức bộ máy tinh gọn hơn. Song điều quan trọng nhất vẫn là bảo đảm mỗi lá phiếu phản ánh trung thực ý chí của cử tri, và quá trình bầu cử diễn ra đúng pháp luật, an toàn, nghiêm túc", Tổng Thư ký Quốc hội nói thêm.
Ứng viên bảo đảm tính đại diện rộng rãi các tầng lớp Nhân dân
Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên cho biết, so với nhiệm kỳ trước, cơ cấu và thành phần người được giới thiệu ứng cử có một số điều chỉnh cho phù hợp với việc sắp xếp, tổ chức bộ máy vừa qua.
Theo đó, số lượng đại biểu ở các cơ quan trung ương và số lượng đại biểu chuyên trách ở trung ương tăng khoảng 10 người, từ 207 lên 217 người (43,4%). Đồng thời giảm tương ứng ở địa phương từ 293 xuống 283 người (56,6%).
Đáng chú ý, theo bà Tạ Thị Yên, cơ cấu dành cho viện nghiên cứu, trường đại học, học viện và cơ cấu dành cho doanh nghiệp, hiệp hội, nghiệp đoàn về lĩnh vực sản xuất kinh doanh đều tăng lên 10 đại biểu (nhiệm kỳ trước tương ứng là 6-7 đại biểu). Trong cơ cấu lần này cũng bổ sung tỷ lệ hợp lý số đại biểu trẻ, đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, dân tộc thiểu số, chức sắc tôn giáo...
Qua đó, góp phần phản ánh đầy đủ, cân bằng hơn các tầng lớp xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
"Việc xác định cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được thực hiện rất chặt chẽ, trên cơ sở thống nhất cao giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm bảo đảm tính đại diện rộng rãi của các tầng lớp Nhân dân", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu khẳng định.
Mỗi lá phiếu tuy nhỏ nhưng khi cộng lại sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, quyết định chất lượng bộ máy quyền lực Nhà nước trong cả nhiệm kỳ.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên
Nhấn mạnh từ nay đến ngày bầu cử là giai đoạn cao điểm, có ý nghĩa quyết định đối với thành công của cuộc bầu cử, bà Tạ Thị Yên đề nghị các cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường tuyên truyền để cử tri tích cực đi bầu, phấn đấu bầu đủ số lượng, bảo đảm cơ cấu nhưng ưu tiên hàng đầu về chất lượng, lựa chọn, giới thiệu những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất và năng lực.
Bà Tạ Thị Yên bày tỏ mong muốn mỗi cử tri phát huy tinh thần dân chủ, tìm hiểu kỹ các ứng cử viên, từ đó thực hiện quyền cử tri, trách nhiệm chính trị thông qua lá phiếu của mình.
Mỗi lá phiếu tuy nhỏ nhưng khi cộng lại sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, quyết định chất lượng bộ máy quyền lực Nhà nước trong cả nhiệm kỳ.
"Mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu, không chỉ thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ bầu cử của mình mà còn tích cực vận động gia đình, người thân và Nhân dân cùng tham gia bầu cử, tạo không khí phấn khởi, đồng thuận xã hội, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thành công tốt đẹp", Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia nói.
Sách Bàn về Quốc hội - những thách thức của những khái niệm là kết quả của cả một quá trình tích lũy và suy ngẫm của tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
