I.
Khi tôi sinh ra - cuộc chiến đã lụi tàn
chỉ còn cánh hoa trôi bồng bềnh trên sông Mã
tiếng ngựa hí lồng suốt mấy nghìn năm
còn âm - vang từng đỉnh - đồi tượng - đá...
người con gái - ánh mắt - hao mòn...
đứng hát ru buồn. thầm lặng giữa Trường Sơn
sông Lam ơi... bao đêm dài - trở sóng...
hỡi người lính xưa! về lại với Truông Bồn
tôi quỳ xuống. trên bến đò soi - bóng
máu anh hùng thành nước - mắt quê - hương...
Thuyền trên sông Lam. Ảnh: Sách Nguyễn - Bích Phương. |
II.
Tôi như người hành - giả tha - phương...
như nhạn Hải Vân. như con đò Thạch Hãn
đi tìm ngọn núi từng hằn sâu vết đạn
như nấm mồ xưa. sừng sững. của rừng chiều...
tôi chỉ nghe chùm chuông gió tinh tang
trên hiên nhà tranh hoang vắng đến cô liêu
nhà thơ mù. mơ màng. ôm trống vỗ...
kể câu chuyện thiên thu. về một dòng sông cổ
đã bào mòn đi những vết đạn xưa rồi...
người lính nằm ở đâu trong lòng đất mẹ...
tiếng gọi nào ngân vọng đến xa xôi...
III.
Tôi ngủ lại đêm mơ bên trời tiếng mõ
những đỉnh trăng truông. núi nhạn. mây cồn...
ngôi - làng của - anh. trên đôi bờ lau cỏ
ngọn - đèn - nào vẫn - thắp ánh sao hôm...
ai đặt lên từng vũng - chân đầy gió...
một cánh - hoa - thơm chiến địa tự - bao - giờ
người thiếu phụ. bến giang đầu. tóc bạc
nâng cây đàn đứt cước khóc - trong - mơ...
tiếng ai gọi. bên kia. dòng sông lạnh
bóng anh về... trong - huyền - thoại... lời - ru...
Lời bình của TS Nguyễn Thanh Tâm:
Những cảm xúc suy tư từ bài thơ Lời ru bên sông, mỗi người tự cảm nhận cho riêng mình. Tôi chỉ muốn nói đến những biểu đạt từ hình thức, những câu thơ, lời thơ bị ngắt quãng bởi dấu chấm, ba chấm, gạch nối không phải là ngẫu nhiên, tùy hứng.
Giữa những dòng chữ là một con người, một chủ thể trữ tình đang gắng gượng để kiềm chế cảm xúc. Nhịp thơ dãn ra hay ngưng đọng, lặng im dồn nén đến từ chính hình thức hiện diện của lời - văn bản.
Thơ Đào Quốc Minh có thế mạnh ở chiều sâu của suy tư và sự chắt lọc của cảm xúc, thế nên không phải là những dòng chữ tuôn chảy mà chất thơ níu lại trong những điểm lặng im, ngập ngừng - một thứ ánh sáng giữa lời mà thi ca hiện đại đang nỗ lực biểu đạt.