|
| Ngồi cạnh người mình thương yêu sau một ngày dài mệt mỏi mang lại tác dụng bất ngờ. Ảnh: Tùng Sơn/ Pexels. |
Khi trải qua một ngày tồi tệ, đôi khi điều duy nhất bạn mong muốn là được ở bên người mình yêu thương. Họ không nhất thiết phải nói điều gì hay đưa ra lời khuyên. Bạn chỉ cần họ ở đó, ngay cả khi cả hai cùng ngồi trên ghế sofa và chẳng làm gì cả.
Trong cuốn Khoa học về lòng tin, nhà tâm lý học John M. Gottman phân tích vai trò của sự tin tưởng và kết nối cảm xúc trong việc xây dựng một mối quan hệ bền vững. Tác giả dựa vào nghiên cứu và lý thuyết dài hạn của mình để chỉ ra rằng sự hòa hợp cảm xúc có thể làm giảm cảm xúc tiêu cực, giúp các cặp đôi tập trung vào các đặc điểm và kỷ niệm tích cực.
Khi cảm thấy được thấu hiểu, tôn trọng và an toàn bên cạnh đối phương, con người có thể bớt phòng vệ, cởi mở hơn về cảm xúc và cảm nhận sự gắn bó sâu sắc. Điều này gợi mở một khía cạnh đáng chú ý của tình yêu, đó là sự hiện diện của người mình tin tưởng không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu về tinh thần mà còn có thể liên quan đến những phản ứng bên trong cơ thể.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Hebrew ở Jerusalem (Israel) muốn tìm hiểu liệu sự hiện diện của người thân yêu có thể tác động đến những hoạt động diễn ra bên trong cơ thể hay không. Họ tiến hành 4 thí nghiệm với các cặp đôi và người chăm sóc. Theo kết quả công bố trên tạp chí Science Advances, chỉ cần có một người thân thiết ở cùng phòng cũng có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể điều hòa đường huyết, duy trì thân nhiệt và ứng phó với căng thẳng.
Sinh lý con người mang tính xã hội
Một trong những thí nghiệm liên quan đến việc ăn bánh mì. Các nhà nghiên cứu yêu cầu 108 người trưởng thành đang trong mối quan hệ tình cảm lâu dài ăn khoảng 100 g bánh mì trắng vào hai thời điểm khác nhau, một lần khi ở một mình và một lần khi có bạn đời trong phòng.
Sau đó, nhóm nghiên cứu theo dõi lượng đường trong máu của người tham gia trong hai giờ. Kết quả cho thấy khi có bạn đời ở bên, mức tăng đường huyết sau ăn thấp hơn khoảng 15%. Đồng thời, lượng đường trong máu cũng trở về mức bình thường nhanh hơn.
|
| Hãy trân trọng sự hiện diện của người khiến chúng ta cảm thấy thoải mái và an toàn. Ảnh: Nguyễn Quang Bảo/ Pexels. |
Trong một thí nghiệm khác, các cặp đôi được yêu cầu ngồi cùng nhau trong căn phòng có nhiệt độ khoảng 12 độ C để đánh giá liệu sự hiện diện của đối phương có ảnh hưởng đến thân nhiệt hay không. Kết quả cho thấy những người tham gia mất nhiệt ít hơn khi có bạn đời bên cạnh, dù nhiệt độ phòng không thay đổi.
Hiện tượng tương tự cũng được ghi nhận ở trẻ sơ sinh. Cơ thể trẻ điều hòa một số phản ứng sinh lý tốt hơn khi có mẹ ở gần.
"Thông điệp chính là sinh lý của con người mang tính xã hội", Shir Atzil, trưởng nhóm nghiên cứu, chia sẻ với PsyPost.
Các nhà khoa học cho rằng khi ở cạnh một người mà mình tin tưởng, cơ thể có thể giảm bớt một phần nỗ lực cần thiết để duy trì những chức năng sinh lý bình thường.
Sự hiện diện của người thân yêu tác động đến cơ thể thế nào?
Trên thực tế, mối liên hệ giữa các mối quan hệ xã hội và sức khỏe thể chất đã được đề cập trong nhiều nghiên cứu suốt hàng chục năm qua.
Năm 2006, một nghiên cứu của Đại học Virginia (Mỹ) do nhà thần kinh học James Coan thực hiện đã sử dụng phương pháp chụp quét não để theo dõi 16 phụ nữ đã kết hôn khi họ chuẩn bị trải qua những cú sốc điện nhẹ.
Kết quả cho thấy việc nắm tay chồng giúp giảm hoạt động ở những vùng não liên quan đến cảm giác bị đe dọa. Đáng chú ý, những phụ nữ cho biết họ có cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn cũng nhận được lợi ích rõ rệt nhất. Ngay cả khi nắm tay một người xa lạ, mức độ hoạt động ở các vùng não này cũng giảm nhẹ.
Một phân tích quy mô lớn hơn vào năm 2010, với sự tham gia của hơn 300.000 người cũng cho thấy những người có mối quan hệ xã hội bền chặt có khả năng sống sót cao hơn 50% trong các giai đoạn được nghiên cứu.
|
| Việc ở cạnh người mình thương yêu mang lại nhiều lợi ích. Ảnh: Nguyễn Quang Bảo/Pexels. |
Mối liên hệ giữa quan hệ xã hội và sức khỏe thể chất đã được ghi nhận từ lâu, dù các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm hiểu những cơ chế đứng sau hiện tượng này.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới vẫn có những giới hạn nhất định. Các thí nghiệm chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, người trưởng thành tham gia đều còn trẻ, khỏe mạnh và đang trong các mối quan hệ khác giới.
Các nhà khoa học cũng chưa thể xác định liệu những thay đổi tức thời này có tạo ra tác động đáng kể đối với sức khỏe lâu dài hay không.
Dù vậy, những phát hiện trên mang đến thêm một lý do để trân trọng sự hiện diện của người khiến chúng ta cảm thấy thoải mái và an toàn. Còn nếu đang độc thân, bạn cũng không cần lo lắng. Nghiên cứu chưa chứng minh rằng con người nhất thiết phải có bạn đời mới nhận được những lợi ích sinh lý này.
Dopamine tạo ra động lực và cảm giác hài lòng, Endorphin mang đến cảm giác thăng hoa, trong khi Cortisol lại "sản sinh" cảm giác căng thẳng, giúp bạn có tâm trạng phấn khích để phiêu lưu ra khỏi vùng an toàn… Nếu hiểu được cơ chế hoạt động của những hormone then chốt này, bạn có thể nâng cao chất lượng cuộc sống của mình, như tác giả David JP Phillips bật mí trong cuốn sách Cho đời nhẹ lên cao.