Theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội xuyên biên giới vào Việt Nam phải xác thực tài khoản người dùng bằng số điện thoại di động tại Việt Nam hoặc số định danh cá nhân trước khi cho phép đăng bài, bình luận hay livestream.
Quy định áp dụng với tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân nước ngoài cung cấp thông tin xuyên biên giới, có lượng người dùng hoặc lượt truy cập từ Việt Nam đạt ngưỡng theo quy định. Nhóm này gồm các mạng xã hội, nền tảng chia sẻ nội dung và kho ứng dụng lớn như Facebook, TikTok, YouTube hay Instagram.
Theo đề xuất ở Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP, các nền tảng phải triển khai giải pháp kỹ thuật để xác thực tài khoản bằng số điện thoại di động đăng ký tại Việt Nam. Trường hợp không có số điện thoại Việt Nam, người dùng có thể xác thực bằng số định danh cá nhân hoặc phương thức khác theo quy định về định danh và xác thực điện tử.
Chưa xác thực chỉ được xem nội dung
Việc xác thực được đề xuất trở thành điều kiện để người dùng sử dụng các tính năng tương tác trên mạng xã hội.
Theo đó, chỉ tài khoản đã hoàn tất xác thực mới được đăng tải thông tin, bình luận, chia sẻ nội dung hoặc livestream. Tài khoản chưa xác thực có thể bị giới hạn ở chế độ chỉ xem.
Quy định này nhằm hạn chế tình trạng tạo hàng loạt tài khoản ẩn danh hoặc tài khoản giả để phát tán tin giả, thực hiện hành vi lừa đảo, xúc phạm danh dự người khác, quảng cáo trái phép hoặc lan truyền nội dung xấu độc.
Việc gắn tài khoản với thông tin xác thực cũng giúp cơ quan chức năng xác định chủ thể khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Dự thảo đồng thời hướng tới áp dụng khung quản lý thống nhất giữa nền tảng xuyên biên giới và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội trong nước.
VNeID chỉ dùng cho trường hợp ngoại lệ
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ và Truyền thông Không gian số (NetSpace), cho biết doanh nghiệp này đang phát triển một số mạng xã hội tích hợp tính năng định danh. Người dùng phải xác thực số điện thoại hoặc số định danh cá nhân trước khi được viết bài, bình luận hay livestream.
Do yêu cầu xác thực người dùng ngày càng chặt chẽ, NetSpace đề xuất cơ quan nhà nước, Bộ Công an hỗ trợ cổng kết nối API xác thực qua VNeID miễn phí hoặc có chính sách ưu đãi dành cho các mạng xã hội trong nước.
Ông Tuấn cho rằng cần có lộ trình triển khai phù hợp để doanh nghiệp kịp điều chỉnh hệ thống kỹ thuật, tránh áp dụng dồn dập gây ảnh hưởng đến hoạt động vận hành.
Phản hồi đề xuất này, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), cho biết số điện thoại di động vẫn là phương thức xác thực chủ đạo.
Theo đó, dự thảo không bắt buộc mạng xã hội trong nước phải tích hợp VNeID để xác thực lại toàn bộ người dùng. Đa số tài khoản sẽ được xác thực bằng số điện thoại di động đăng ký tại Việt Nam.
Đại diện cơ quan quản lý cho biết các số điện thoại tại Việt Nam đã được đối soát thông tin thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Vì vậy, xác thực tài khoản qua số điện thoại cũng giúp liên kết người dùng với thông tin định danh đã được kiểm tra.
Việc yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục kết nối VNeID để xác thực thêm một lần có thể gây trùng lặp, làm tăng chi phí triển khai nhưng không bổ sung nhiều giá trị so với phương thức sử dụng số điện thoại.
Số định danh cá nhân, VNeID hoặc phương án thay thế khác dự kiến chỉ được áp dụng trong một số trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn người dùng nước ngoài không có số điện thoại di động tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới có trách nhiệm rà soát, lưu trữ và bảo mật thông tin xác thực của người dùng. Lộ trình yêu cầu tài khoản hiện có cập nhật hoặc xác thực số điện thoại sẽ được công bố cụ thể sau khi nghị định được ban hành và có hiệu lực.
Trẻ dưới 16 tuổi có thể bị hạn chế tương tác
Dự thảo cũng đề xuất tài khoản mạng xã hội của người dưới 16 tuổi phải do cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký, quản lý và xác thực bằng số điện thoại tại Việt Nam.
Tài khoản của trẻ có thể được thiết lập mặc định ở chế độ riêng tư cao, hạn chế tin nhắn và lời mời kết bạn từ người lạ. Nền tảng cũng phải có công cụ lọc nội dung độc hại, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hỗ trợ phụ huynh quản lý thời gian sử dụng.
Với các tài khoản do trẻ tự đăng ký trước đây, nền tảng có thể phải rà soát, đóng hoặc ngừng hoạt động trong thời hạn 120 ngày kể từ khi nghị định có hiệu lực. Muốn tiếp tục sử dụng, tài khoản cần được đăng ký lại dưới sự quản lý của cha mẹ hoặc người giám hộ.
Các đề xuất nêu trên hiện vẫn đang được cơ quan soạn thảo lấy ý kiến để tiếp tục hoàn thiện. Nội dung cụ thể, phạm vi áp dụng cùng lộ trình triển khai có thể còn được điều chỉnh trước khi nghị định được ban hành và chính thức có hiệu lực.
Cuốn sách phơi bày mặt tối của Facebook
"Broken Code" của Jeff Horwitz dựa trên hơn 25.000 trang tài liệu nội bộ, tiết lộ những tranh cãi, xung đột bên trong Facebook cùng tác động khôn lường của nó đến nhân loại. Tác giả tập trung vào những biến động dữ dội của mạng xã hội lớn nhất hành tinh trong những năm gần đây.
