Tỷ lệ tử vong do ung thư trực tràng đang gia tăng nhanh ở người trẻ, thậm chí vượt xa ung thư đại tràng, theo nghiên cứu được trình bày tại Tuần lễ Bệnh tiêu hóa năm 2026 ở Chicago (Mỹ).
Số ca tử vong tăng nhanh
Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu tử vong từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) trong giai đoạn 1999-2023 và nhận thấy khoảng cách về tỷ lệ tử vong giữa hai loại ung thư này ngày càng nới rộng ở hầu hết nhóm dân số.
 |
| Người trẻ có thể mất trung bình tới bảy tháng từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến khi được điều trị. Ảnh: Shutterstock. |
Đáng chú ý, trong nhóm tuổi 20-44, số ca tử vong do ung thư trực tràng tăng nhanh gấp hai đến ba lần so với ung thư đại tràng. Theo tác giả chính Mythili Menon Pathiyil, nghiên cứu sinh chuyên khoa tiêu hóa tại Đại học Y khoa SUNY Upstate, ung thư đại trực tràng hiện không còn là bệnh chủ yếu của người lớn tuổi như trước. Xu hướng này được cảnh báo có thể tiếp tục leo thang nếu không có sự thay đổi trong cách tiếp cận điều trị.
Dữ liệu cũng cho thấy nhóm Millennials lớn tuổi hơn, đặc biệt từ 35 đến 44 tuổi, có nguy cơ chứng kiến tỷ lệ tử vong do ung thư trực tràng tiếp tục tăng cho đến năm 2035. Một trong những nguyên nhân đáng lo ngại là tình trạng chậm trễ trong chẩn đoán ở người trẻ.
Theo Tiến sĩ Rachel Gordon, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại New York, bệnh nhân trẻ thường được phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn và nghiêm trọng hơn. Trong khi người lớn tuổi thường bắt đầu điều trị trong vòng một tháng kể từ khi xuất hiện triệu chứng, thì người trẻ có thể mất trung bình đến bảy tháng mới được chẩn đoán và can thiệp.
Những yếu tố làm gia tăng nguy cơ ung thư
Các chuyên gia cho rằng xu hướng gia tăng ung thư trực tràng ở người trẻ nhiều khả năng là kết quả của sự kết hợp giữa lối sống và yếu tố môi trường.
Sự thay đổi trong chế độ ăn, đặc biệt là việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít chất xơ và nhiều thịt đỏ, có thể làm ảnh hưởng đến niêm mạc ruột theo thời gian. Bên cạnh đó, thói quen ít vận động, ngồi nhiều và tỷ lệ thừa cân, béo phì gia tăng cũng được xem là những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ.
Ngoài ra, một số nghiên cứu còn chỉ ra vai trò của hệ vi sinh đường ruột. Sự mất cân bằng vi khuẩn có lợi và có hại trong ruột có thể gây viêm mạn tính mức độ thấp, kéo dài âm thầm mà người bệnh khó nhận biết. Viêm kéo dài này có thể làm tổn thương niêm mạc ruột và tạo môi trường thuận lợi cho tế bào bất thường phát triển.
 |
| Hút thuốc, uống rượu bia là yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Ảnh: Freepik. |
Các yếu tố khác như hút thuốc, uống rượu, căng thẳng kéo dài hoặc thói quen sinh hoạt không điều độ cũng có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ. Điểm đáng lưu ý là những rối loạn này thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, mà tích tụ theo thời gian, đến khi phát hiện thì bệnh đã tiến triển.
Ở giai đoạn sớm, bệnh thường biểu hiện khá kín đáo và dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường. Người bệnh có thể gặp tình trạng thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài, phân nhỏ hơn bình thường, cảm giác đi tiêu không hết hoặc xuất hiện máu trong phân.
Một số trường hợp có thể kèm theo đau bụng âm ỉ, mệt mỏi kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Chính vì các dấu hiệu này không quá đặc hiệu nên nhiều người trẻ có xu hướng chủ quan, trì hoãn việc thăm khám.
Trước thực tế đó, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chú ý hơn đến những thay đổi bất thường của cơ thể, đặc biệt là các triệu chứng liên quan đến tiêu hóa. Việc đi khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ không chỉ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm mà còn mở ra nhiều cơ hội điều trị hiệu quả hơn, từ đó giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.
Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
