Làm gì khi có SIM số lạ đứng tên mình trên VNeID?

Người dân kiểm tra các SIM đang đứng tên mình nhanh chóng trên VNeID. Ảnh: MS.

Theo Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), số lượng thuê bao chưa được xác thực thông tin đã giảm đáng kể trong thời gian qua, từ hơn 34 triệu xuống còn khoảng 25 triệu thuê bao. Hiện cơ quan chức năng đã xác minh được hơn 7 triệu thuê bao và đang tiếp tục yêu cầu khoảng 1,6 triệu thuê bao thực hiện chuẩn hóa thông tin.

Trong quá trình rà soát, nhiều người phát hiện trên VNeID xuất hiện các số điện thoại đứng tên mình nhưng thực tế không sử dụng. Nguyên nhân có thể xuất phát từ việc từng cho người thân mượn căn cước công dân để đăng ký SIM, mua bán SIM số đẹp nhưng chưa sang tên chính chủ hoặc sử dụng các thuê bao đăng ký từ nhiều năm trước nhưng chưa cập nhật lại thông tin.

Việc để một số điện thoại không thuộc quyền sử dụng tiếp tục đứng tên mình có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu thuê bao đó bị sử dụng để phát tán tin nhắn rác, thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc liên quan đến các giao dịch bất thường, người đứng tên trên hệ thống có thể gặp phiền phức trong quá trình xác minh thông tin.

Bên cạnh đó, việc tồn tại các thuê bao ngoài tầm kiểm soát cũng làm gia tăng nguy cơ bị lợi dụng danh tính và gây khó khăn trong quá trình quản lý thông tin cá nhân.

Cách kiểm tra các SIM đang đứng tên mình

Thông qua VNeID, người dân có thể tra cứu toàn bộ các số điện thoại được đăng ký bằng thông tin căn cước công dân của mình. Sau khi đăng nhập ứng dụng, người dùng vào mục "Ví giấy tờ", chọn "Số điện thoại" hoặc "Thuê bao di động" để xem danh sách thuê bao đang đứng tên.

Ngoài ra, với số điện thoại đang sử dụng, người dùng có thể soạn tin nhắn TTTB gửi 1414 để kiểm tra thông tin đăng ký với nhà mạng. Tuy nhiên, phương thức này chỉ hiển thị thông tin của một thuê bao cụ thể, trong khi VNeID cho phép tra cứu toàn bộ các số điện thoại đứng tên một cá nhân.

Trong trường hợp không thuận tiện tra cứu trực tuyến hoặc cần xác minh thêm thông tin, người dân có thể mang căn cước công dân đến cửa hàng hoặc điểm giao dịch của nhà mạng để được hỗ trợ kiểm tra và đối soát thông tin thuê bao.

Nếu nhận được yêu cầu xác thực hoặc chuẩn hóa thông tin thuê bao, người dùng nên thực hiện sớm để tránh ảnh hưởng đến việc sử dụng dịch vụ.

Các bước xử lý

Nếu phát hiện số điện thoại không thuộc quyền sử dụng, người dùng nên chọn "Không sử dụng số thuê bao này" hoặc "Từ chối xác nhận" theo hướng dẫn trên ứng dụng VNeID. Đây là bước giúp cơ quan quản lý và nhà mạng ghi nhận rằng thuê bao đó không thuộc quyền quản lý của người đứng tên trên hệ thống.

Đối với trường hợp số điện thoại đang do người thân sử dụng nhưng vẫn đứng tên mình, người dân nên thực hiện thủ tục chuyển đổi thông tin thuê bao để người sử dụng thực tế trở thành chủ thuê bao chính thức.

Sau khi người dùng xác nhận không sử dụng thuê bao, số điện thoại đó sẽ không bị khóa ngay lập tức. Thay vào đó, nhà mạng sẽ tiến hành đối soát thông tin và liên hệ với người đang sử dụng thực tế để yêu cầu xác thực lại thuê bao.

Nhà mạng sẽ liên hệ người đang sử dụng thực tế để xác minh thông tin thuê bao. Ảnh: Xuân Sang.

Trong trường hợp cần chuẩn hóa thông tin, người sử dụng thuê bao sẽ phải thực hiện xác thực danh tính bằng căn cước công dân gắn chip và dữ liệu sinh trắc học. Hệ thống sẽ đối chiếu khuôn mặt với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc dữ liệu đã được xác thực trước đó tại doanh nghiệp viễn thông.

Theo quy định, công nghệ xác thực phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm ngăn chặn các hành vi giả mạo như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua bước xác thực khuôn mặt.

Nếu chủ thuê bao gốc xác nhận không còn sử dụng số điện thoại, thuê bao có thể bị khóa để thực hiện thủ tục đăng ký lại cho người đang sử dụng thực tế.

Đang dùng SIM không chính chủ, cần làm gì?

Đây là tình huống khá phổ biến với các SIM được mua lại, SIM số đẹp hoặc SIM đã qua nhiều lần chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên.

Theo quy định, người đang sử dụng thực tế vẫn có thể được xem xét cập nhật lại thông tin thuê bao nếu chứng minh được quyền sử dụng số điện thoại đó. Nhà mạng có thể căn cứ vào các yếu tố như thời gian sử dụng, lịch sử liên lạc, lịch sử nạp tiền, quyền quản lý SIM vật lý và các dữ liệu liên quan khác để xác minh.

Trong trường hợp người đứng tên trên hệ thống xác nhận không còn sử dụng thuê bao hoặc không phản hồi trong quá trình đối soát, nhà mạng sẽ thực hiện các bước xử lý theo quy định để chuẩn hóa lại thông tin.

Đối với các trường hợp phát sinh tranh chấp, đặc biệt là SIM số đẹp hoặc số có giá trị cao, việc xác minh có thể phức tạp hơn. Nhà mạng sẽ xem xét hồ sơ và bằng chứng của các bên trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Các chuyên gia khuyến nghị người dân đang sử dụng SIM không chính chủ nên chủ động đến điểm giao dịch của nhà mạng để được kiểm tra và hướng dẫn thủ tục cập nhật thông tin thuê bao. Việc thực hiện sớm sẽ giúp hạn chế các rủi ro phát sinh khi cơ quan quản lý tiến hành rà soát và chuẩn hóa thông tin thuê bao trong thời gian tới.

Người dùng cần chuẩn hóa thông tin thuê bao theo quy định.

Đối với những người gặp khó khăn trong việc xác thực trực tuyến, các nhà mạng hiện đã triển khai nhiều hình thức hỗ trợ.

Tổng công ty Viễn thông Viettel cho biết đang triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thuê bao tại nhà cho người cao tuổi và các nhóm khách hàng gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

Trong khi đó, VinaPhone phối hợp với lực lượng công an cấp xã hỗ trợ xác thực tại nơi cư trú cho người cao tuổi, người không sử dụng điện thoại thông minh, người dân ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, hải đảo và các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt.

Đáng chú ý, từ ngày 15/6, thuê bao không hoàn tất xác thực sinh trắc học theo yêu cầu sau khi chuyển sang thiết bị mới có thể bị khóa một chiều, khóa hai chiều và tiến tới chấm dứt cung cấp dịch vụ theo quy định.

Việc kiểm tra thông tin thuê bao trên VNeID chỉ mất vài phút nhưng có thể giúp người dân sớm phát hiện các số điện thoại bất thường đứng tên mình. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang đẩy mạnh chuẩn hóa thông tin thuê bao, đây cũng là cách đơn giản để hạn chế nguy cơ bị lợi dụng thông tin cá nhân và bảo vệ quyền lợi của chính mình.