John khao khát được sống vì Emmy và các con biết bao, nhưng anh biết cơ hội là rất mong manh, và sau ngần ấy đợt điều trị đau đớn, anh đã kiệt sức. Sự thay đổi không chỉ ở thể chất. John chưa bao giờ là con người của tôn giáo, nhưng trong những tháng cuối đời, anh trở nên cực kỳ tâm linh. Chúng tôi đã trò chuyện về điều đó khi tôi ngồi trên chiếc sofa trong phòng bệnh. Rồi anh hé mắt ra khỏi tấm chăn, khẽ hắng giọng và nhìn thẳng vào mắt tôi.
“Có điều này mình muốn nói với cậu”, anh bắt đầu, giọng chậm rãi và trầm lặng khác thường. “Một điều mình cần cậu làm giúp mình”.
“Tất nhiên rồi”, tôi nói. “Bất cứ điều gì, John à, bất cứ điều gì”. Tôi đã chờ rất lâu để được nghe anh nói cho tôi biết mình có thể giúp thế nào.
“Là về Emmy”, anh nói. Tôi nghiêng người gần hơn để chắc rằng mình nghe rõ từng lời. “Melinda à, em ấy xứng đáng có một người bạn thân khác trong đời. Chúng mình đã là bạn thân thiết của nhau. Chúng mình biết nhau từ thời trung học. Em ấy xứng đáng có một người bạn thân khác. Và mình muốn cậu nhắc em ấy chuyện đó”.
Tôi nghĩ mình đã hiểu John muốn nói gì, và rồi anh nói rõ thêm: “Melinda, nếu đến một lúc nào đó, em ấy băn khoăn liệu có nên tái hôn hay không, mình muốn cậu nhắc Emmy rằng mình nghĩ đó sẽ là một con đường tốt cho em ấy lựa chọn”.
John là thế - luôn nghĩ cho người khác, ngay cả khi đối diện với cái chết. Tôi cảm giác như anh đã gửi gắm một phần nhỏ con người anh vào trong tôi - lòng vị tha, khả năng yêu thương vô bờ bến - trong khoảnh khắc ấy, và tôi muốn làm tròn điều anh đã nhờ cậy. Tôi hứa với anh: Được rồi. Tôi sẽ ở bên cạnh để giúp Emmy tìm thấy tình yêu một lần nữa.
Cuối cùng, John thấy mệt và bảo tôi rằng giờ tôi có thể trở về khách sạn. Trước khi khép cửa lại, ánh mắt tôi còn vương vấn nơi bạn mình, ngẫm về tất cả tình yêu nồng cháy và lòng trung thành rực sáng bên dưới làn da mỏng manh và nhợt nhạt của anh.
Một trong những nhà văn tôi yêu thích, Mark Nepo, có một bài thơ mang tên Công việc chăm sóc [The Work of Care]. Bài thơ mở đầu bằng: “Tôi không chắc mình có thể giúp / nhưng trái tim tôi muốn thử”, và dần dần dẫn đến một kết thúc thật tuyệt vời:
Nhưng khi cơn đói
ở bên trong,
khi vết nứt
ở nơi chẳng ai nhìn thấy,
thì tất cả những gì ta có thể làm
là trở thành một nhà ươm
cho nhau.
“Là trở thành một nhà ươm cho nhau”. Tôi luôn thấy cách diễn đạt ấy thật đẹp, ước nguyện ấy thật độ lượng và trí tuệ. Bài thơ gợi ý rằng, có lẽ điều quan trọng nhất ta có thể làm cho một người bạn là vun xới một nơi chốn trong chính mình, để những gì họ gieo vào có thể lớn lên.
Là bạn của John, tôi có thể tiếp nối phần nào lòng vị tha và khả năng yêu thương vô bờ bến của anh. Là bạn của Emmy, tôi có thể mang theo lòng can đảm khó tin và nét duyên dáng khó diễn tả của cô. Chỉ cần nghĩ đến điều đó thôi cũng khiến tôi thấy mình gần gũi hơn với họ.
Sau khi biết rõ John sẽ không thể khá hơn, anh dành những tháng cuối cùng để ghi lại trong nhật ký những giá trị sống cho các con và chuẩn bị sắp xếp mọi thứ - cho Emmy và bọn trẻ là chủ yếu, nhưng cũng cho chính tang lễ của anh (mà John nhất định gọi là “đám cưới” để nghe không quá buồn). Trong những tuần đó, tôi không nhận được nhiều tin tức từ họ.
 |
| Lá thư gửi cho John ghi lại trọn vẹn những ký ức đẹp đẽ của tình bạn suốt nhiều năm qua. Ảnh minh họa: Cottonbro studio/Pexels. |
Nhưng tôi đã tận dụng quãng thời gian ấy để làm một việc mà tôi đã trì hoãn quá lâu: Tôi viết cho John một lá thư. Đã nhiều lần, tôi bắt đầu rồi lại bỏ dở, bởi cảm thấy chẳng có lời nào mình viết ra đủ xứng đáng với một người bạn vừa mê văn chương, vừa là một nhà văn tuyệt vời như anh. Nhưng từ khi đọc Hành trình đến bình yên [Crossing to Safety], cuốn tiểu thuyết viết về tình bạn giữa hai cặp vợ chồng, tôi vẫn luôn muốn ghi lại những chi tiết về tình bạn của chúng tôi, cho thế hệ mai sau.
Tôi viết: “Khi nghĩ lại về tình bạn của chúng ta, điều đầu tiên hiện lên trong tâm trí mình là hình ảnh một trong chúng ta - và thường là cả bốn người mình - ngửa đầu ra sau với những tràng cười sảng khoái đến đau cả bụng”. Suốt những năm ấy, chúng tôi đã trao cho nhau một món quà tuyệt vời - “sự tự do để vui đùa”. Và tôi đã viết mười một trang về tất cả những chuyến phiêu lưu chúng tôi đã cùng nhau trải qua, tất cả niềm vui chúng tôi đã có.
“Sẽ thật khó để chúng ta nói lời tạm biệt. Chúng mình đang phải vật lộn với nó rồi”, tôi viết ở đoạn cuối. Và rồi tôi nhấn mạnh để anh biết chắc rằng tôi sẽ trân trọng thực hiện lời anh dặn. “Chúng mình sẽ ở đây vì Emmy, sẵn sàng làm bất cứ điều gì bạn ấy cần”, tôi hứa với anh. “Chúng mình yêu cậu, John. Mình yêu cậu”.
