Kinh nghiệm tự học lý thuyết

Tự học lý thuyết là khâu quyết định để học sinh nắm vững bài đã nghe thầy giảng trên lớp.

Muốn tự học tốt, trước hết cần chống lối học thuộc lòng (lối học vẹt, từ chương). Đó là cách học không khoa học, tốn thời gian, ít hiệu quả và “học đâu quên đấy”.

Bạn cần chú ý những gì để học thật tốt nhỉ?

Luôn cần thời gian biểu

Trước hết, chọn thời gian học có hiệu quả nhất. Nhiều học sinh, nhất là trong giai đoạn học thi đã kéo dài thời gian học quá mức chịu đựng của cơ thể. Nhiều bố mẹ học sinh thấy con ngồi học đến 1-2 giờ sáng thì xuýt xoa khen con chịu khó và tìm mua nhiều thức ăn bổ để “bồi dưỡng”cho con.

Thực ra, đó là cách sử dụng thời gian học bất hợp lý nhất. Quy luật hoạt động của vỏ đại não người là: kích thích càng mạnh thì hưng phấn càng mạnh, nhưng nếu kích thích quá “ngưỡng” thì lại bị ức chế và ức chế lan tỏa sẽ dẫn đến giấc ngủ.

Do đó, nếu học hoặc làm việc quá căng thẳng, thường là sau 11 giờ khuya thì hay bị ngủ gật. Lúc đó, vỏ đại não sẽ không tiếp nhận tốt, học sẽ “không vào” và gây mệt mỏi kéo dài làm ảnh hưởng đến sự tiếp thu của những buổi học sau.

Hồi chưa có kinh nghiệm, để tăng thời lượng học buổi tối cho học thi tốt nghiệp cấp II (lúc đó gọi là THPT), tôi đã uống cả thuốc “Maxiton” để chống buồn ngủ. Sau mấy ngày, tôi ngủ gật ngay trong giờ học tại lớp, đầu óc cứ u u minh minh, lúc nào cũng thèm ngủ. Từ đó tôi tìm ra thời gian tự học thích hợp: buổi tối tôi học từ 7 giờ, tới 11 giờ là đi ngủ.

Sau một giấc ngủ ngon lành, 5 giờ sáng hôm sau tôi tỉnh dậy và ngồi học ngay, đến 7 giờ thì nghỉ để làm vệ sinh cá nhân và ăn sáng, 8 giờ lại tiếp tục học đến 11 giờ trưa, nghỉ ăn cơm rồi tới trường lên lớp buổi chiều. Học, làm bài khoảng 1 giờ 30 phút lại nghỉ 15 phút, nghe nhạc, ăn bồi dưỡng…

Việc phân bố thời gian trong ngày một cách hợp lý và khoa học như vậy khiến hiệu quả học tập rất cao, lúc nào đầu óc tôi cũng thanh thản.

Xây dựng kế hoạch học tập

Kế tiếp là cần xây dựng một kế hoạch học tập khoa học, nhất là trong thời gian học thi. Chúng ta cần lập thời gian biểu từng ngày, sáng học lý thuyết môn gì, học bài nào, chương nào? chiều làm bài tập môn nào, làm mấy bài? … ? Cứ thế tôi lên kế hoạch cho cả đợt ôn thi, đến ngày cuối cùng thì học xong bài cuối cùng, làm bài tập cuối cùng. Sáng mai thi, tối nay tôi đi chơi cho thoải mái.

Với phương châm “chậm, chắc”, qua mấy năm vừa học vừa rút kinh nghiệm để bổ sung, tôi đã thực hiện phương pháp tự học phần lý thuyết theo trình tự sau:

1/ Tìm hiểu bài: khi nghe giảng trên lớp, tôi chỉ ghi những ý chính tóm tắt lời thầy giảng. Về nhà, tôi đối chiếu với sách giáo khoa để bổ sung. Chỗ nào chưa hiểu, tôi tìm các tài liệu tham khảo, hoặc trao đổi với bạn, hỏi những người đã học, hỏi thầy… cho tới khi hiểu và nắm vững vấn đề.

2/ Làm đề cương chi tiết cho từng bài, từng chương: chẳng hạn, khi học bài “Họ Halôgen”, tôi làm đề cương chi tiết sau:

HỌ HALÔGEN:  F, Cl, Br, I

A/ Cấu tạo điện tử: vòng ngoài cùng có 7 điện tử

® dễ hút thêm 1 êlêctron để thành ion –1.

B/ Tính chất vật lý:

- Khí: F, Cl.

- Lỏng: Br

- Rắn: I

C/ Tính chất hóa học:

a/ Với H2: ® Khí Halôhy-dric: HF, HCl, HBr, HI.

* Khí Halôhydric dễ tan trong nước thành Acid hydric (acid không ôxi)

b/ Với kim loại kiềm:

® Muối Halôgênua: NaF, NaCl, NaBr, NaI.

* Phản ứng khó dần theo chiều tăng của nguyên tử lượng: F, Cl, Br, I.

3/ Trình bày bài theo đề cương: tôi thường bắt chước cách giảng của thầy, đứng bên bảng với đề cương trong tay, tôi trình bày bài theo cách của mình, cố gắng diễn đạt đúng, ngắn, gọn, dễ hiểu. Với phương pháp học tích cực và chủ động trên, chỉ sau 2-3 lần trình bày đề cương, tôi đã nhớ được bài và nhớ rất lâu. Tôi học bài “Họ Halôgen” từ năm 1957. Đã 50 năm qua, khi tôi viết bài này vẫn không phải giở tài liệu.

Theo Hoa Học Trò