|
|
Thị trường kính thông minh tại Trung Quốc bắt đầu bùng nổ. Ảnh: SE Daily. |
Theo Rest Of World, thị trường kính thông minh AI của Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi trợ cấp của chính phủ. Các ông lớn công nghệ như Xiaomi và Alibaba cũng tích hợp công nghệ LLM vào các tính năng phục vụ hoạt động hàng ngày.
Vivian, một sinh viên đại học ở tỉnh Hà Bắc, rất yêu thích chiếc kính thông minh Rokid AI của mình. Khi đi xe máy, cô ấy đeo kính để dẫn đường. Khi đi mua quần áo, Vivian lặng lẽ chụp ảnh nhãn giá bằng kính để so với giá mua trên Internet trước khi quyết định.
Đôi khi, Vivian gian lận trong các kỳ thi. Cô dùng kính quét câu hỏi và xem đáp án hiển thị trên tròng kính "bất kỳ môn nào mà tôi có thể trượt", nhân vật cho biết, yêu cầu được dùng tên giả để có thể nói chuyện thoải mái. Một số bạn học thuê kính của Vivian để sử dụng trong các kỳ thi.
Từ ngành công nghiệp tỷ USD
Kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo trở thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD. Những sản phẩm có giá từ 270 USD đến hơn 1.000 USD, thường được trang bị camera và các tính năng âm thanh, hỗ trợ bởi các mô hình ngôn ngữ tiên tiến. Những loại có màn hình hiển thị văn bản hoặc hình ảnh với hiệu ứng thực tế tăng cường.
Kính của Meta, được sản xuất với sự hợp tác giữa Ray-Ban và Oakley của EssilorLuxottica, cho phép người dùng chụp ảnh và nghe nhạc. Sản phẩm hiện bán tại Ấn Độ, Mexico và một số thị trường phương Tây. Mẫu Ray-Ban Display mới nhất của Meta, với màn hình tích hợp, chỉ có bán tại Mỹ.
Trung Quốc chỉ chiếm một phần nhỏ trong thị trường kính thông minh toàn cầu. Theo IDC, năm 2025, 2,5 triệu cặp kính thông minh được xuất xưởng sang Trung Quốc, chiếm 16,7%. Tuy nhiên, mọi thứ đang chuyển biến nhanh chóng tại quốc gia tỷ dân.
 |
| Xiaomi tung kính thông minh tích hợp AI vào năm 2025. Ảnh: Macao News. |
Các thương hiệu trong nước cạnh tranh để thâm nhập thị trường bằng cách tích hợp kính AI vào cuộc sống hàng ngày. Kể từ năm 2025, Xiaomi, Alibaba và hãng sản xuất xe điện Li Auto ra mắt nhiều dòng kính thông minh khác nhau.
Họ quảng bá các tính năng đa dạng, từ theo dõi lượng calo trong bữa ăn theo thời gian thực đến tạo ra trải nghiệm xem phim như ở rạp chiếu phim bằng thực tế ảo. Năm nay, chính phủ Trung Quốc cũng đưa kính thông minh vào chương trình trợ cấp quốc gia nhằm thúc đẩy tiêu dùng, với mức giảm giá 15% giá bán, tối đa 73 USD.
Đến “cơm bình dân” AI
Một số người dùng mua hoặc thuê kính thông minh vì tò mò. Trên trang thương mại điện tử Xianyu, hàng chục người bán cung cấp dịch vụ cho thuê kính AI. Ke Changsi, một doanh nhân ở Thâm Quyến, cho thuê kính Rokid và Quark. Trong 4 tháng qua, ông có hơn 1.000 khách hàng. Giá thuê dao động từ 6-12 USD/ngày, tùy thuộc vào mẫu mã.
Theo người này, khách hàng sử dụng kính AI để dịch biển báo giao thông khi đi du lịch nước ngoài, phiên dịch các cuộc họp kinh doanh với khách hàng nước ngoài và dùng như máy nhắc chữ trong các bài phát biểu trước đám đông.
Nhu cầu cũng đến từ những sinh viên cần kính trong các kỳ thi. Trên trang mạng xã hội Xiaohongshu, Ke quảng cáo cách chiếc kính có thể giải đáp các câu hỏi tiếng Anh và toán học. Người dùng có thể điều khiển thiết bị bằng một chiếc điều khiển từ xa nhỏ trông giống như một chiếc nhẫn.
 |
| Một số kính có thêm khả năng điều khiển qua một thiết bị đeo trông giống chiến nhẫn. Ảnh: Radii. |
Các kỳ thi quan trọng ở Trung Quốc, như kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia và kỳ thi công chức, việc sử dụng kính thông minh bị cấm. Nhưng trong các kỳ thi thông thường ở trường, hầu như giáo viên không thể nhận ra học sinh dùng kính thông minh để gian lận.
Gần đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2. Một người tham gia thử nghiệm đeo kính đạt điểm trong top 5 của một lớp học gồm hơn 100 học sinh.
Nhóm nghiên cứu cũng phát triển các hệ thống giúp giáo viên phát hiện kính AI, Zili Meng, trợ lý giáo sư tại trường đại học, trao đổi với Rest of World.
Meng cho biết, để mở rộng các trường hợp sử dụng kính AI, ngành công nghiệp cần một kiến trúc chung để các nhà phát triển xây dựng nhiều ứng dụng sáng tạo hơn. Giống như cách mọi người xây dựng app trên Android và iOS.
Những rào cản thực tế
Hiện tại, kính thông minh vẫn còn nhiều nhược điểm khi sử dụng hàng ngày. Kính có thể nặng tới 50 gram, gấp đôi so với kính thông thường. Việc sạc pin cũng là một vấn đề bất tiện. Pin thường hết chỉ sau vài giờ và phải đặt lại vào hộp sạc giữa chừng.
 |
| Kính thông minh vẫn còn quá to, nặng so với kính thông thường. Ảnh: Radii. |
Liu Zhigang, một sinh viên đại học ở tỉnh Chiết Giang, mua cặp kính Rokid với giá khoảng 465 USD. Liu chưa bao giờ sử dụng nó trong các kỳ thi, nhưng từng thử chụp ảnh khi đang đạp xe và thực hiện thanh toán kỹ thuật số. Liu thấy bất tiện khi phải nói to "Rokid, thanh toán đi" trong một cửa hàng.
Việc đeo chiếc kính to nặng hàng ngày cũng khiến Liu khó chịu. Vào mùa hè, thiết bị này nóng lên khiến anh đổ mồ hôi. Ngoài ra, người này cho rằng nhiều chức năng của kính có thể dễ dàng thực hiện bằng smartphone.
Một người nổi tiếng trên mạng xã hội ở Hàng Châu yêu cầu giấu tên vì từng làm việc với các công ty sản xuất kính thông minh AI, cho biết anh dùng thử kính Rokid trong một tuần khi công ty trả tiền để đăng bài quảng cáo trên Xiaohongshu.
“Chúng không thực sự hữu ích với tôi”, anh nói với Rest of World. Người này thử sử dụng kính để dẫn đường khi lái xe và thấy việc liên tục chuyển sự chú ý giữa đường và màn hình rất nguy hiểm.
Nhiều người cũng lo ngại rằng kính AI sẽ ngày càng được sử dụng để quay lén. Hầu hết kính đều có đèn LED nhấp nháy khi camera hoạt động, nhưng trên thị trường lại có bán các miếng dán dùng để che đèn này.
Những câu hỏi chúng ta phải đối mặt trong thế giới AI
Chúng ta có rất nhiều câu hỏi về thế giới AI, mà đó đều là những nghi hoặc không dễ có ngay đáp án.
Cuốn sách Thời đại AI - Và tương lai loài người chúng ta trình bày cách AI làm thay đổi mối quan hệ của chúng ta với tri thức, chính trị và xã hội. Mục tiêu tối thượng của cuốn sách này là giải thích về AI và cung cấp cho độc giả những câu hỏi mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong những năm tới lẫn bộ công cụ để bắt đầu trả lời chúng.
