 |
| Rhodium rất khó phản ứng với oxy, vì thế, nó được xếp vào nhóm kim loại quý. Ảnh: Shutterstock. |
Vàng từ lâu được xem là biểu tượng của sự giàu có và là một trong những kim loại quý hiếm, đắt đỏ nhất thế giới. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn tồn tại một kim loại vượt xa vàng cả về độ hiếm lẫn giá trị, đó là rhodium.
Giá trị của các kim loại quý luôn biến động theo cung - cầu và khả năng khai thác. Nhờ tính đa dụng, độ bền, khả năng dẫn điện và vẻ ngoài bắt mắt, vàng luôn giữ vị trí cao trong nhóm những kim loại có giá trị lớn. Giá vàng thế giới hiện khoảng 4.966 USD/ounce.
Tuy nhiên, con số này vẫn rất rẻ so với rhodium. Giá mỗi ounce rhodium đang ở quanh mức 10.500 USD. Thậm chí, năm 2021, giá rhodium đã tăng vọt lên mức đỉnh kỷ lục, có thời điểm đạt tới 29.200 USD/ounce, đắt hơn giá vàng thời điểm đó khoảng 17 lần.
Rhodium rất khó phản ứng với oxy, vì thế, nó được xếp vào nhóm kim loại quý và trở thành chất xúc tác lý tưởng, có khả năng chống ăn mòn và oxy hóa vượt trội. Độ cứng cao cùng điểm nóng chảy lên tới 1.964 độ C giúp rhodium thuộc nhóm kim loại bạch kim, cùng với platinum, palladium, osmium, iridium và ruthenium.
Khả năng chịu được nhiệt độ của nước và không khí lên tới 600 độ C, đồng thời không tan trong hầu hết axit, khiến rhodium trở nên đặc biệt hữu ích trong sản xuất ô tô, máy bay, các tiếp điểm điện, cũng như dây đo nhiệt độ cao và dây điện trở.
Là kim loại hiếm nhất trong nhóm kim loại bạch kim, rhodium chỉ xuất hiện với tỷ lệ khoảng 0,000037 phần triệu trong lớp vỏ Trái Đất, trong khi vàng có hàm lượng cao hơn nhiều, khoảng 0,0013 phần triệu, theo Hiệp hội Hóa học Hoàng gia Anh.
Rhodium chủ yếu được khai thác tại Nam Phi và Nga, thường là sản phẩm phụ trong quá trình tinh luyện quặng đồng và niken - những loại quặng có thể chứa tới 0,1% rhodium. Mỗi năm, thế giới chỉ sản xuất khoảng 16 tấn rhodium, trong khi trữ lượng ước tính vào khoảng 3.000 tấn.
Nhà hóa học người Anh William Hyde Wollaston phát hiện rhodium vào năm 1803. Ông tách được nguyên tố này từ một mẫu quặng bạch kim có nguồn gốc Nam Mỹ. Phát hiện này diễn ra không lâu sau khi Wollaston tìm ra một kim loại khác trong nhóm bạch kim là palladium.
Thường tồn tại cùng các mỏ bạch kim, rhodium trong mẫu quặng của Wollaston được thu được bằng cách loại bỏ platinum và palladium, để lại một loại bột màu đỏ sẫm. Bột này sau đó được xử lý bằng khí hydro để tạo ra kim loại quý rhodium.
Ở trạng thái rắn, rhodium có màu trắng bạc sáng, phản chiếu mạnh. Tuy nhiên, tên gọi của nó bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “rhodon”, nghĩa là hoa hồng, nhằm chỉ màu đỏ của các muối rhodium.
Mặc dù cực kỳ hiếm và có vẻ đẹp đặc biệt, số liệu năm 2019 cho thấy gần 90% nhu cầu rhodium trên toàn cầu đến từ ngành sản xuất bộ chuyển đổi xúc tác cho ô tô - một ứng dụng có phần kém trang trọng đối với một trong những kim loại quý hiếm nhất hành tinh.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
