Kiểm soát nội dung giáo dục trong các chương trình liên kết quốc tế

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. Ảnh: Cổng TTĐT Đảng Cộng sản.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Chỉ thị 10 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.

Sau hơn 10 năm thực hiện Kết luận 94 của Ban Bí thư khóa XI về tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân, công tác giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, Ban Bí thư chỉ rõ một số nội dung, chương trình, phương pháp còn nặng về truyền thụ kiến thức, chưa gắn với thực tiễn và đặc điểm người học; tính thuyết phục và khả năng chuyển biến thành nhận thức, niềm tin, ý thức trách nhiệm, hành vi tích cực của người học chưa cao...

Bên cạnh đó, Ban Bí thư đánh giá một bộ phận người học có biểu hiện phai nhạt lý tưởng, thiếu ý thức rèn luyện; trách nhiệm xã hội, ý thức tuân thủ pháp luật, kỹ năng ứng xử trên không gian mạng còn hạn chế; dễ bị tác động bởi thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, lối sống lệch chuẩn.

Trong giai đoạn phát triển mới, Ban Bí thư nhấn mạnh giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân là nhiệm vụ quan trọng, trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần xã hội, củng cố niềm tin, hình thành nhân cách, bản lĩnh và năng lực công dân Việt Nam trong thời đại số.

Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là phải đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ nội dung, chương trình, phương pháp và phương thức tổ chức dạy và học bảo đảm chất lượng; hình thành môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn trên môi trường số; góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, tri thức, kỹ năng, lối sống văn hoá, ý thức tuân thủ pháp luật, năng lực số và khát vọng cống hiến.

Về nhiệm vụ trọng tâm, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục xác định giáo dục lý luận chính trị là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên trong giáo dục, đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, gắn với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Ban Bí thư chỉ đạo rà soát, hoàn thiện nội dung, chương trình, giáo trình giáo dục lý luận chính trị theo hướng tinh gọn, hiện đại, liên thông, thiết thực; kịp thời cập nhật những thành tựu về lý luận và thực tiễn, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết mới của Đảng, bảo đảm tính khoa học, hệ thống, phù hợp với từng cấp học, bậc học và đối tượng đào tạo.

Nghiên cứu tổ chức nội dung giáo dục theo các nhóm phẩm chất, năng lực chủ yếu: Bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến; tinh thần thượng tôn pháp luật, đạo đức và trách nhiệm xã hội; ý thức công dân, năng lực số và năng lực hội nhập quốc tế; lối sống lành mạnh, kỹ năng xã hội và năng lực học tập suốt đời.

“Rà soát, cập nhật các môn lý luận chính trị và các nội dung giáo dục công dân, lịch sử, văn hoá, pháp luật, đạo đức, kỹ năng xã hội theo hướng tăng thực hành, trải nghiệm, đối thoại, xử lý tình huống, nhận diện, đấu tranh và phản bác quan điểm sai trái, thù địch; kiểm soát chặt chẽ chất lượng chương trình, nội dung giáo trình, tài liệu tham khảo, học liệu số và nội dung giáo dục trong các chương trình liên kết, hợp tác quốc tế”, Chỉ thị nêu rõ.

Ban Bí thư quán triệt việc đổi mới mạnh mẽ phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy theo hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm; kết hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và trực tuyến, chính khóa và ngoại khóa; tăng cường ứng dụng công nghệ số, học liệu số và phương pháp giáo dục hiện đại.

Đa dạng hóa hình thức giáo dục, tăng cường đối thoại, thảo luận, xử lý tình huống, hoạt động trải nghiệm; gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành, nói đi đôi với làm. Trang bị cho người học năng lực số, tư duy phản biện, kỹ năng ứng xử văn hoá và khả năng tự bảo vệ trước thông tin xấu độc.

Đi kèm với đó là xây dựng đội ngũ giảng viên, giáo viên lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn sâu, am hiểu thực tiễn, thành thạo phương pháp giảng dạy hiện đại. Phát huy tính tiên phong, nêu gương về bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức trách nhiệm của nhà giáo.

Ban Bí thư lưu ý cần có cơ chế, chính sách đặc thù để tuyển dụng, thu hút sinh viên giỏi theo học chuyên ngành lý luận chính trị, tạo nguồn nhân lực kế cận chất lượng cao. Hoàn thiện chế độ, chính sách đãi ngộ, khuyến khích, bảo vệ, tôn vinh, tạo động lực để đội ngũ giảng viên, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục yên tâm công tác, cống hiến.

Theo yêu cầu của Ban Bí thư, tăng cường phối hợp giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các tổ chức chính trị - xã hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan báo chí, truyền thông và cộng đồng xã hội trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, tạo điều kiện để người học học tập, tu dưỡng và rèn luyện.

Đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tiễn, về nguồn, tình nguyện, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; tổ chức tìm hiểu lịch sử, truyền thống, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần phát triển toàn diện trí tuệ, thể chất, nhân cách và tinh thần của người học.

Ban Bí thư giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương định hướng chính trị, tư tưởng đối với nội dung giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Đồng thời, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chỉ đạo các cơ quan liên quan trong việc đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình, tài liệu, học liệu và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, giáo viên.

Đảng ủy Quốc hội có nhiệm vụ chỉ đạo thể chế hoá chủ trương của Đảng về giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân; tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục.

Đảng ủy Chính phủ cần phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh xây dựng khung chương trình, giáo trình, tài liệu, học liệu giáo dục lý luận chính trị phù hợp với từng cấp học, bộ tiêu chí đánh giá, chỉ số đo lường chất lượng; rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của khoa lý luận chính trị...

Đảng ủy Bộ Nội vụ chỉ đạo rà soát, hoàn thiện quy định về chuẩn nghề nghiệp, học hàm, chức danh khoa học và chế độ, chính sách đối với giảng viên, giáo viên lý luận chính trị.

Ban Bí thư yêu cầu Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương chỉ đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện các chương trình giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, trách nhiệm xã hội và ý thức tuân thủ pháp luật.

Các tỉnh ủy, thành ủy cần ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, học liệu, nền tảng số và các điều kiện bảo đảm chất lượng, nhất là ở địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo; thực hiện đầy đủ chính sách đối với đội ngũ giảng viên, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục; tạo điều kiện để đội ngũ này tham gia nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, gắn lý luận với thực tiễn địa phương...