 |
| Sinh viên trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM. Ảnh: Phương Lâm. |
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh giai đoạn 2026-2030.
Cụ thể, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 35% học sinh sau tốt nghiệp THPT lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, công nghệ, kỹ thuật, STEM, vi mạch và bán dẫn; đồng thời mọi học sinh đều được tư vấn hướng nghiệp và theo dõi lộ trình học tập sau tốt nghiệp.
Ưu tiên STEM, vi mạch, bán dẫn
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ triển khai công tác hướng nghiệp và phân luồng liên tục từ bậc tiểu học đến THPT thay vì chỉ tập trung ở những năm cuối cấp.
Các hoạt động hướng nghiệp sẽ được tích hợp vào chương trình giáo dục, bảo đảm tính liên thông giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, qua đó giúp học sinh lựa chọn lộ trình học tập phù hợp với năng lực và nhu cầu nhân lực của thành phố.
Một trong những chỉ tiêu đáng chú ý là hàng năm có ít nhất 90% học sinh THCS và THPT được tham gia các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp, trong khi 100% học sinh được tư vấn hướng nghiệp và tiếp cận cơ sở dữ liệu hướng nghiệp trực tuyến.
Đến năm 2030, toàn bộ học sinh sau tốt nghiệp bậc trung học sẽ được theo dõi, tổng hợp về quá trình học tập ở trình độ cao hơn.
TP.HCM cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 35% học sinh sau tốt nghiệp trung học lựa chọn học các ngành thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ, kỹ thuật, STEM, vi mạch và bán dẫn.
Đây đều là những lĩnh vực được xác định có nhu cầu nhân lực lớn, phục vụ định hướng phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp công nghệ cao của thành phố.
Để đạt mục tiêu này, thành phố sẽ đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức của học sinh, phụ huynh và xã hội về hướng nghiệp, giảm định kiến đối với giáo dục nghề nghiệp cũng như các ngành kỹ thuật, công nghệ.
Các hoạt động như ngày hội hướng nghiệp, giao lưu với nhà khoa học, doanh nhân, cuộc thi tìm hiểu nghề nghiệp sẽ được tổ chức thường xuyên nhằm giúp học sinh tiếp cận đa dạng thông tin về thị trường lao động.
Song song đó, TP.HCM sẽ xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu về nghề nghiệp, thị trường lao động, nhu cầu tuyển dụng và dự báo nhân lực theo từng ngành, từng địa bàn.
Hệ thống này được kết nối giữa các trường phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để cung cấp thông tin kịp thời cho học sinh trong quá trình lựa chọn ngành học.
 |
| Học sinh tiểu học tại TP.HCM khám phá robot AI. Ảnh: Khương Nguyễn. |
Tăng kết nối với doanh nghiệp
Cũng trong kế hoạch này, TP.HCM xác định nội dung hướng nghiệp sẽ không chỉ dừng ở việc giới thiệu ngành nghề mà còn tập trung giúp học sinh hiểu rõ năng lực, sở thích và giá trị nghề nghiệp của bản thân.
Các trường sẽ tổ chức hoạt động đánh giá năng lực, tư vấn cá nhân, hướng dẫn lập kế hoạch học tập cũng như rèn luyện kỹ năng ra quyết định nghề nghiệp.
Học sinh cũng được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, đơn vị nghiên cứu để hiểu môi trường làm việc và yêu cầu của từng nghề.
Nội dung hướng nghiệp được lồng ghép với giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo nhằm tăng khả năng tiếp cận các lĩnh vực công nghệ mới.
Đáng chú ý, TP.HCM sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong công tác hướng nghiệp. Các nền tảng số, cơ sở dữ liệu nghề nghiệp và công cụ tư vấn trực tuyến sẽ được sử dụng để đánh giá năng lực, sở thích của học sinh, theo dõi lộ trình học tập và cập nhật xu hướng nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Về phân luồng, các trường phổ thông sẽ phối hợp với trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trường đại học và doanh nghiệp tổ chức tư vấn trực tiếp và trực tuyến, giới thiệu đầy đủ các lựa chọn sau THCS và THPT.
Học sinh theo đó sẽ được cung cấp thông tin về yêu cầu tuyển sinh, thời gian đào tạo, chi phí, cơ hội việc làm cũng như khả năng phát triển của từng lộ trình học tập.
Kế hoạch cũng khuyến khích phát triển các mô hình vừa học văn hóa vừa học nghề, tăng cường liên thông giữa giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp để học sinh có nhiều lựa chọn hơn.
Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia tư vấn, đào tạo, tổ chức trải nghiệm và tuyển dụng, trong khi chính quyền địa phương có trách nhiệm kết nối nhu cầu nhân lực với các cơ sở giáo dục.
Để bảo đảm chất lượng triển khai, TP.HCM dự kiến đầu tư cơ sở vật chất phục vụ hướng nghiệp, bổ sung thiết bị trải nghiệm nghề, thiết bị mô phỏng, máy tính kết nối Internet và các nền tảng số. Các trường được bố trí không gian tư vấn hướng nghiệp nhưng không phát sinh thêm phòng chức năng ngoài quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ tư vấn hướng nghiệp; xây dựng cơ chế thu hút nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, doanh nhân tham gia tư vấn cho học sinh.
Các trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng được giao nhiệm vụ phối hợp tổ chức lớp học trải nghiệm, phòng thí nghiệm mở, hoạt động nghiên cứu khoa học và ngày hội hướng nghiệp để học sinh tiếp cận sớm với môi trường đào tạo và nhu cầu nhân lực của thị trường.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
