 |
| Học sinh trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ảnh: Quỳnh Danh. |
Sau sáp nhập, TP.HCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với 3.438 cơ sở giáo dục và hơn 2,57 triệu học sinh. Trước áp lực gia tăng dân số học đường, đặc biệt khi khoảng 1/4 học sinh không có hộ khẩu thường trú tại thành phố, chính quyền đang đẩy mạnh đầu tư trường lớp, hướng tới mục tiêu đạt 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030.
Dẫn đầu cả nước về số cơ sở giáo dục
Tính đến hết tháng 5/2026, TP.HCM có 3.438 cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT, gồm 2.113 trường công lập và 1.325 trường ngoài công lập - nhiều nhất cả nước. Riêng khối giáo dục phổ thông có 1.606 trường, cùng 56 cơ sở giáo dục chuyên biệt và 907 cơ sở triển khai giáo dục hòa nhập.
Trong năm học 2025-2026, toàn thành phố có 2.576.924 học sinh, tăng gần 40.000 em so với năm học trước. Trong đó, bậc tiểu học chiếm số lượng lớn nhất với hơn 939.000 học sinh, tiếp đến là THCS với hơn 759.000 học sinh, mầm non hơn 526.000 trẻ và THPT hơn 352.000 học sinh.
Đáng chú ý, khoảng 24% học sinh đang theo học tại TP.HCM không có hộ khẩu thường trú. Điều này tạo thêm áp lực lên hạ tầng giáo dục, nhất là tại các khu vực dân số tăng nhanh.
Khối trường ngoài công lập tiếp tục phát triển mạnh, đặc biệt ở bậc mầm non và THPT, góp phần chia sẻ gánh nặng với hệ thống công lập. Tuy nhiên, quy mô người học lớn và phân bố dân cư chưa đồng đều khiến một số địa bàn vẫn thiếu phòng học.
Về chất lượng giáo dục, TP.HCM tiếp tục duy trì vị trí nhóm đầu cả nước. Tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo từ 3-5 tuổi đạt 91,88%, riêng trẻ 5 tuổi đạt 99,16%. Toàn bộ phường, xã đều đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và THCS mức độ 3.
Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học lên THPT đạt 96,42%. Thành phố cũng nằm trong nhóm 7 địa phương có điểm trung bình kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cao nhất cả nước.
Ở các kỳ thi học sinh giỏi, TP.HCM giành 288 giải quốc gia, trong đó có 10 giải nhất; 13 học sinh được triệu tập vào vòng tuyển chọn đội tuyển quốc gia và một học sinh góp mặt trong đội tuyển Olympic Tin học quốc tế năm 2026.
Dù vậy, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia vẫn còn khiêm tốn. Đến tháng 5/2026, chỉ 28,37% trường mầm non đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ này ở tiểu học là 35,22%, THCS là 43,17% và THPT là 40,62%. TP.HCM cho biết quỹ đất hạn chế là nguyên nhân chính khiến việc xây dựng trường đạt chuẩn gặp nhiều khó khăn.
 |
| Học sinh trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa - ngôi trường được xây mới và khánh thành vào ngày 19/5 vừa qua. Ảnh: Khương Nguyễn. |
Đẩy mạnh xây trường học
Song song với việc mở rộng quy mô, TP.HCM đang sắp xếp lại mạng lưới giáo dục công lập. Theo kế hoạch, ngành giáo dục sẽ giảm từ 278 xuống còn 256 đơn vị sự nghiệp công lập.
Trong đó, thành phố giữ nguyên 198 đơn vị (trong đó 170 trường trung học phổ thông, trường phổ thông nhiều cấp học), đồng thời sắp xếp 39 trường đại học, cao đẳng và trung cấp thành 21 đơn vị; chuyển đổi 41 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên thành 37 trường trung học nghề.
TP.HCM cũng đã thành lập thêm 5 trường THPT mới gồm Võ Nguyên Giáp, Thoại Ngọc Hầu, Phan Văn Hớn, Hà Huy Tập và trường Tiểu học - THCS - THPT Lê Thị Riêng. Một số cơ sở giáo dục khác đang được tổ chức lại hoặc hoàn thiện đề án thành lập theo mô hình mới.
Đối với giáo dục nghề nghiệp, thành phố dự kiến chuyển đổi thêm 4 trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên thành trường trung học nghề tại những địa bàn chưa có trường cao đẳng, sau khi các quy định pháp luật liên quan có hiệu lực.
Về đầu tư, năm 2025, TP.HCM dành hơn 47.552 tỷ đồng cho giáo dục và đào tạo, chiếm 25,2% tổng chi ngân sách, cao hơn mức tối thiểu 20% theo quy định của Trung ương.
Đến cuối tháng 6/2026, thành phố đạt 277 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi từ 3 đến 18, tiến gần mục tiêu 280 phòng học trong năm 2026 và hướng tới mốc 300 phòng học vào năm 2030.
Để tăng tốc, UBND TP.HCM đã phát động chiến dịch thi đua "150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026-2027".
Đến nay, 13 trong tổng số 53 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng 213 phòng học mới. Trong đó có 188 phòng học tăng thêm, gồm 17 phòng mầm non, 51 phòng tiểu học, 28 phòng THCS và 92 phòng THPT.
Hiện, TP.HCM đã đạt tỷ lệ 100% phòng học kiên cố, không còn tình trạng học nhờ hoặc học trong phòng tạm, phòng không bảo đảm an toàn. Toàn bộ cơ sở giáo dục đều được kết nối internet, có điện và nước sạch phục vụ dạy học.
Với quy mô học sinh tiếp tục gia tăng, TP.HCM xác định đầu tư trường lớp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của người dân, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu 100% phòng học kiên cố, tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày và bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
