Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM 7 năm chưa có lối vào

Những vướng mắc về pháp lý và sự chồng chéo trong quản lý địa giới hành chính đang là nguyên nhân chính khiến dự án nút giao thông hoàn chỉnh tại cổng chính Đại học Quốc gia TP.HCM chưa thể hoàn tất, dù nhiều hạng mục đã được đưa vào sử dụng từ cuối năm 2019. Tình trạng này khiến dự án bị đình trệ gần 6,5 năm, ảnh hưởng đến việc kết nối hạ tầng giao thông tại cửa ngõ phía đông TP.HCM.

Dự án nút giao được phê duyệt từ năm 2008 với mục tiêu xây dựng một hệ thống giao thông đồng bộ, kết nối khu đô thị đại học với xa lộ Hà Nội và các tuyến đường huyết mạch trong khu vực. Đây là dự án quan trọng bởi khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM là nơi quy tụ loạt cơ sở giáo dục hàng đầu của TP.HCM cùng hai khu ký túc xá có sức chứa gần 50.000 người.

Vị trí Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM.

Tuy nhiên, từ thời điểm đó đến nay, phần còn lại của dự án vẫn chưa thể tiếp tục triển khai. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và sự chồng lấn ranh giới giữa dự án Đại học Quốc gia TP.HCM với các dự án liên quan, dẫn đến khó khăn trong việc xác định cơ quan chịu trách nhiệm bồi thường và thu hồi đất.

Một số khu vực tại khu đô thị thậm chí phải cắm biển thông báo về việc thực hiện công tác cưỡng chế thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng Đại học Quốc gia TP.HCM. UBND phường Đông Hòa yêu cầu các tổ chức, cá nhân đang sinh sống, thuê đất, canh tác phải di dời toàn bộ tài sản ra khỏi khu vực cưỡng chế.

Mới đây, vào ngày 16/4, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Quy chế quản lý khu đô thị đại học nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, phục vụ công tác quản lý, khai thác và phát triển. PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc đơn vị, cho biết việc xây dựng quy chế có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Đại học Quốc gia triển khai chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, hướng đến mục tiêu vào top 100 đại học hàng đầu châu Á. Trong đó, khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM được định hướng trở thành đô thị tri thức, xanh, hiện đại, đòi hỏi quy chế quản lý phải đồng bộ, rõ ràng và phù hợp thực tiễn.

Tại hội thảo, tổ soạn thảo đã trình bày dự thảo quy chế với các nội dung về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc quản lý, phân cấp trách nhiệm và các lĩnh vực quản lý chủ yếu. Nhiều ý kiến đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các đơn vị thành viên, đơn vị trực thuộc và các cơ quan chức năng trong quản lý các lĩnh vực như đất đai, hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ đô thị, an ninh trật tự và môi trường. Việc phân cấp, phân quyền cần đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả thực hiện.

Nhiều đại biểu cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến quản lý đất đai, sử dụng tài sản công, cơ chế tài chính và phân bổ nguồn lực phục vụ vận hành khu đô thị. Đồng thời, việc xây dựng danh mục dịch vụ đô thị cần được làm rõ, đi kèm với xác định đầu mối quản lý và cơ chế khai thác hiệu quả.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề xuất chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ pháp lý để bảo đảm thống nhất với quy định hiện hành; rà soát nhằm tránh chồng chéo chức năng giữa các đơn vị, đồng thời bổ sung quy định liên quan đến cư dân, người học và các đối tượng sinh sống, học tập trong khu đô thị.

Dù dự án vẫn còn dang dở, khu vực cổng chính Đại học Quốc gia TP.HCM đã ghi nhận một số chuyển biến tích cực. Nhiều dãy nhà tạm đã được tháo dỡ, bến xe buýt khu A được quy hoạch lại. Qua đó, việc di chuyển của sinh viên trong khu vực này cũng được cải thiện đáng kể.

Hướng xử lý hiện nay là rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý nhằm xác định chính xác ranh giới dự án và hoàn thiện các thủ tục thu hồi đất. Trường hợp khu vực nút giao vẫn thuộc phạm vi dự án Đại học Quốc gia TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ phối hợp với các địa phương liên quan để thực hiện công tác bồi thường. Ngược lại, nếu phần đất đã được tách và bàn giao cho Ban Giao thông TP.HCM, chính quyền địa phương sẽ đảm nhiệm việc thu hồi đất để tiếp tục triển khai dự án.

Song song đó, ban quản lý dự án Đại học Quốc gia TP.HCM đang triển khai thi công tuyến Đại lộ Đại học với quy mô 8 làn xe, kết nối từ cổng chính vào khu đô thị đại học. Tuyến đường này được kỳ vọng sẽ tăng cường khả năng lưu thông và đồng bộ hạ tầng khi toàn bộ nút giao được hoàn thiện.