World Cup 2026 mở ra một trật tự mới

Qatar cầm hòa Thụy Sĩ để có điểm đầu tiên tại World Cup.

Trong lịch sử gần 100 năm của World Cup, chức vô địch luôn là cuộc chơi riêng của châu Âu và Nam Mỹ. Từ Uruguay năm 1930 cho đến Argentina năm 2022, chiếc cúp vàng chưa từng rời khỏi hai khu vực này. Thế nhưng những ngày đầu tiên của World Cup 2026 lại đang manh nha kể một câu chuyện khác.

Những gã khổng lồ không còn áp đảo

Sau 6 trận mở màn của giải đấu, chưa có bất kỳ đại diện nào của châu Âu hay Nam Mỹ giành được chiến thắng dù họ xuất hiện ở phần lớn các trận đấu với những đối thủ đến từ các khu vực khác.

Đầu tiên là trường hợp của CH Czech. Đại diện châu Âu thậm chí còn vượt lên dẫn trước Hàn Quốc nhưng cuối cùng vẫn nhận thất bại 1-2. Điều đáng nói không nằm ở tỷ số mà ở cách trận đấu diễn ra.

Hàn Quốc kiểm soát tới 61% thời lượng bóng, tung ra 15 cú dứt điểm, gấp đôi đối thủ. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của đội bóng châu Á đạt 2,4, cao gấp khoảng ba lần so với CH Czech. Đây không phải một chiến thắng nhờ may mắn mà là màn trình diễn áp đảo toàn diện của đại diện Đông Á.

Bosnia tiếp tục khiến châu Âu gặp khó khi chỉ có thể hòa Canada 1-1. Đội bóng vùng Balkan cầm bóng vỏn vẹn 39%, chỉ thực hiện 8 cú sút so với 13 lần dứt điểm của đội chủ nhà. Canada cũng tạo ra lượng cơ hội nguy hiểm nhiều hơn với xG 1,23 so với 0,98 của Bosnia.

Nếu như CH Czech và Bosnia được xem là những đội thuộc nhóm yếu hơn của châu Âu thì kết quả của Thụy Sĩ trước Qatar lại gây bất ngờ lớn hơn nhiều. Đội bóng đang đứng thứ 17 trên bảng xếp hạng FIFA áp đảo Qatar trong gần như toàn bộ trận đấu, tung ra tới 26 cú sút và sở hữu xG lên tới 3,24. Tuy nhiên, sự phung phí cơ hội khiến họ chỉ ghi được một bàn thắng trước khi bị gỡ hòa ở phút 94.

Qatar, đội từng thua cả ba trận vòng bảng trên sân nhà tại World Cup 2022, đã giành điểm số đầu tiên trong lịch sử World Cup bằng cách cầm hòa một trong những đội tuyển ổn định bậc nhất châu Âu hiện nay.

Brazil không thể áp đảo trước Morocco.

Thế giới phẳng đang thu hẹp khoảng cách từng ngày

Nếu châu Âu gây thất vọng thì Nam Mỹ cũng không khá hơn. Paraguay mở màn chiến dịch World Cup bằng thất bại nặng nề 1-4 trước chủ nhà Mỹ. Đó là trận đấu mà đội bóng Nam Mỹ gần như lép vế hoàn toàn trước tốc độ và sức mạnh của đối thủ.

Người hâm mộ Nam Mỹ sau đó đặt nhiều kỳ vọng vào Brazil, đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử World Cup. Tuy nhiên, Selecao cũng không thể mang lại niềm vui.

Trước Morocco, Brazil bị cầm hòa 1-1 trong một trận đấu mà họ không hề thể hiện được vị thế cửa trên. Thậm chí nếu nhìn vào các thống kê chuyên môn, đại diện châu Phi mới là đội chơi nhỉnh hơn. Morocco thực hiện 14 cú dứt điểm so với 12 của Brazil. Chỉ số xG của đội bóng Bắc Phi đạt 1,52, cao hơn đáng kể mức 1,23 của Selecao. Kết quả hòa vì thế phản ánh khá chính xác tương quan trên sân.

Những diễn biến đó cho thấy bóng đá thế giới đang bước vào giai đoạn cân bằng hơn rất nhiều so với trước đây. Khoảng cách giữa các nền bóng đá không còn lớn như cách đây vài thập niên.

Tuyển Brazil chỉ có trận hòa trước Morocco.

Các đội tuyển châu Á ngày càng sở hữu nhiều cầu thủ thi đấu tại châu Âu. Các đại diện châu Phi cũng được hưởng lợi từ hệ thống đào tạo hiện đại cùng nguồn cầu thủ chất lượng đang chơi tại những giải vô địch hàng đầu châu Âu.

Ngay cả khu vực CONCACAF cũng cho thấy bước tiến mạnh mẽ. Mỹ và Canada không còn là những đội bóng dự World Cup để tích lũy kinh nghiệm mà đã đủ khả năng cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ châu Âu và Nam Mỹ.

Việc FIFA mở rộng World Cup lên 48 đội cũng tạo điều kiện cho nhiều nền bóng đá mới được cọ xát ở đẳng cấp cao nhất. Châu Á có tới 9 đại diện tham dự vòng chung kết, trong khi châu Phi góp mặt 10 đội tuyển. Đây là con số chưa từng có trong lịch sử.

Dĩ nhiên, còn quá sớm để khẳng định châu Âu và Nam Mỹ đã đánh mất vị thế thống trị. Những ứng cử viên hàng đầu như Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Argentina hay Brazil vẫn sở hữu lực lượng rất mạnh và hoàn toàn có thể tiến sâu.

Tuy nhiên, những trận đấu đầu tiên gửi đi một thông điệp rõ ràng: bóng đá thế giới không còn là sân khấu độc quyền của hai lục địa truyền thống. Các đội tuyển từng bị xem là "chiếu dưới" giờ đây đủ khả năng kiểm soát thế trận, tạo ra nhiều cơ hội hơn và thậm chí đánh bại những đối thủ danh tiếng.

World Cup 2026 mới chỉ bắt đầu. Nhưng nếu những gì đã diễn ra trong tuần đầu tiên tiếp tục được duy trì, giải đấu trên đất Bắc Mỹ hoàn toàn có thể trở thành kỳ World Cup chứng kiến sự dịch chuyển quyền lực mạnh mẽ nhất trong lịch sử bóng đá thế giới.