Tại hội nghị đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 7, 7 tháng đầu năm, nhiệm vụ trong tháng 8 của TP.HCM vừa qua, Sở Xây dựng thành phố đã có báo cáo về tiến độ Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025-2030.
Cụ thể, cơ quan quản lý xây dựng trên địa bàn TP.HCM cho biết đã hoàn tất trình UBND TP ban hành kế hoạch thực hiện đề án này.
“Đây là chương trình trọng điểm mang tính lịch sử nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng nhà lụp xụp ven sông rạch kéo dài nhiều thập kỷ qua, gắn liền với các mục tiêu giảm ngập úng, kiểm soát triều cường và nâng cao chất lượng sống cho người dân”, Sở Xây dựng thành phố cho hay.
Cần gần 400.000 tỷ đồng
Theo đó, TP.HCM phấn đấu hoàn thành giải phóng mặt bằng và di dời 41.540 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch (vượt chỉ tiêu 40.000 căn theo Chỉ thị 45/CT-UBND).
Theo kế hoạch, thành phố sẽ triển khai 115 dự án chỉnh trang đô thị (xây dựng bờ kè, đường giao thông dọc kênh và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ) trên địa bàn 53 phường, xã (tập trung lớn nhất tại quận 8 cũ với 19 tuyến kênh rạch, di dời khoảng 14.950 căn). Tổng nhu cầu vốn là 396.875 tỷ đồng, được cơ cấu đa dạng nguồn lực.
Cụ thể, nguồn vốn đầu tư công (70 dự án) với tổng mức đầu tư 232.770 tỷ đồng (trong đó chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng chiếm 72,8%, khoảng 169.435 tỷ đồng). Ngân sách đã/dự kiến bố trí 57.062 tỷ đồng, nhu cầu cần bổ sung giai đoạn 2026-2030 là 129.445 tỷ đồng.
Nguồn lực từ huy động xã hội hóa/PPP (45 dự án) khoảng 164.033 tỷ đồng, gồm 16 dự án kêu gọi nhà đầu tư chiến lược (140.318 tỷ đồng) và 29 dự án chỉnh trang tại xã Nhà Bè (23.716 tỷ đồng).
Cùng với đó là đấu giá các khu đất công hiện có và quỹ đất thương mại sau di dời (bờ Nam Kênh Đôi, rạch Xóm Củi, Tạ Quang Bửu...) ước thu khoảng 90.343 tỷ đồng để tái đầu tư.
Đề án chia lộ trình và tiến độ triển khai cụ thể trong giai đoạn 2026-2030. Trong đó, năm 2026 sẽ di dời khoảng 2.921 căn nhà, đồng thời khởi công dự án Rạch Văn Thánh và hoàn thành 10 dự án chuyển tiếp. Thành phố chuẩn bị sẵn 1.202 căn hộ/nền đất tái định cư.
Năm sau, lũy kế di dời đạt 5.139 căn nhà; hoàn thành đưa vào sử dụng 3.510 căn nhà ở xã hội từ nguồn vốn ngoài ngân sách. Giai đoạn này, thành phố sẽ khởi công đồng loạt 11 dự án đầu tư công.
Năm kế tiếp là giai đoạn tăng tốc, lũy kế di dời 26.508 căn (tương đương 63,8% kế hoạch). Trong năm 2028 này, các dự án thực hiện theo phương thức PPP sẽ đồng loạt khởi công.
Đến giai đoạn 2029-2030, toàn bộ 41.540 căn nhà ven kênh, rạch sẽ được di dời, tập trung thi công hoàn thành hạ tầng, công viên cây xanh, nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào sử dụng, chào mừng 100 năm Ngày thành lập Đảng.
40% hộ dân có nhu cầu bố trí tái định cư
Khảo sát của Sở Xây dựng TP.HCM cho thấy khoảng 60% hộ dân chọn nhận tiền bồi thường theo giá thị trường để tự lo nơi ở mới, và khoảng 40% (tương đương 15.285 căn/nền) có nhu cầu bố trí tái định cư.
Do phần lớn nhà ven kênh rạch không đủ điều kiện bồi thường đất (do lấn chiếm), thành phố áp dụng cơ chế đặc thù cho phép sử dụng nhà ở xã hội để bố trí tái định cư (theo Nghị quyết 201/2025/QH15 và Nghị định 192/2025/NĐ-CP). Nhà ở xã hội được miễn tiền sử dụng đất giúp giá thành phù hợp với khả năng tài chính của người dân.
Quỹ nhà tái định cư được bố trí tại 45 dự án, với quy mô 17.668 căn hộ/nền, kết hợp cùng quỹ nhà có sẵn (902 căn), đầu tư công 4 dự án nhà ở xã hội (2.792 căn), huy động doanh nghiệp và các dự án PPP.
Song song đó, TP.HCM sẽ đảm bảo cho hơn 41.000 hộ dân có nơi ở mới an toàn, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội; hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, ưu tiên giao mặt bằng kinh doanh/dịch vụ ven sông; khai thông toàn bộ dòng chảy các trục kênh rạch nội đô, tăng khả năng thoát nước, kết hợp bờ kè, công viên cây xanh và phát triển giao thông - du lịch đường thủy.
Tại báo cáo, Sở Xây dựng cũng cho biết ngoài các dự án đầu tư công đã được bố trí vốn thực hiện, chuẩn bị đầu tư và dự án mới, chưa giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hay đề xuất chủ trương đầu tư, có 45 dự án PPP với quy mô ảnh hưởng 14.883 căn nhà, tổng mức đầu tư dự kiến 164.033 tỷ đồng.
Cụ thể, nhóm 16 dự án kêu gọi nhà đầu tư chiến lược có quy mô ảnh hưởng 11.918 căn nhà, tổng mức đầu tư dự kiến 140.317 tỷ đồng (trong đó chi phí bồi thường khoảng 92.925 tỷ đồng).
Trong số này, 4 dự án đã giao lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (3.716 căn, tổng mức đầu tư 32.099 tỷ); đồng thời có 4 nhà đầu tư quan tâm thực hiện 9 dự án.
Nhóm 29 dự án còn lại thuộc Đề án chỉnh trang đô thị xã Nhà Bè, quy mô ảnh hưởng 2.950 căn nhà, tổng mức đầu tư dự kiến 23.715 tỷ, hiện được CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt quan tâm thực hiện toàn bộ.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
