Kanye West trả lời Playboy
Tạp chí Playboy số tháng 3 đã dành đến 8 trang toàn chữ là chữ cho bài phỏng vấn Kanye
Hãy khởi đầu với những từ mà anh nói đã xuất hiện trên tít báo khắp nước Mỹ: George Bush không quan tâm đến người da đen. Đó là câu nói được định trước hay chỉ là ứng khẩu?
Tôi hoàn toàn không định nói như thế. Ý định của tôi là chỉa mũi dùi về phía các phương tiện truyền thông đã tạo ra hình ảnh người da đen là những kẻ hôi của và chính quyền đã mất thời gian lâu thế nào mới đến giúp đỡ người dân. Tin xấu đôi khi lại là tin tốt vì tôi cảm thấy CNN, NBC và các đài khác đang làm giàu trên thảm kịch này.
Anh nhận được phản ứng thế nào phía sau sân khấu?
Các gã ở Hội Chữ Thập Đỏ và kênh NBC không thèm nói gì với tôi. Họ cư xử như tôi không có mặt ở đó. Trước đó, tôi là VIP.
Những người hoạt động trong lĩnh vực giải trí thường không nói những gì họ nghĩ, đặc biệt là trong một chương trình trực tiếp.
Và những người làm nghề giải trí nói những gì họ nghĩ thì không có cơ hội xuất hiện trong chương trình truyền hình trực tiếp. Các kênh truyền hình giờ đây sẽ phát chậm hơn 5 giây khi có tôi xuất hiện. Bọn họ cũng chẳng thật sự nghe All falls down, Jesus walks hay Crack music. Bọn họ chỉ nghe mùi tiền trong bài hát chứ chẳng quan tâm đến những nhận thức xã hội mà tôi muốn nói đến
Câu nói của anh có ảnh hưởng thế nào đến anh? Dường như anh được xuất hiện trước và nhắc tới trước công chúng rất nhiều nhờ câu nói đó.
Tôi phải nói rằng đó không phải là một hành động khôn ngoan trong nghề nghiệp. Lúc này đây, tôi sẽ không nói thêm thứ gì có thể gây hại cho tôi. Tôi chỉ học tập được rằng lời nói của mình có sức mạnh như thế nào. Giống như bạn đến ngân hàng rút 20 đô và thấy tài khoản của mình có một triệu đô vậy. Bạn sẽ tự nhủ “trời ạ, mình sẽ làm gì với đống tiền này đây?” giờ đây tôi biết lời nói của mình có sức mạnh nên tôi sẽ sử dụng chúng khôn ngoan hơn.
Trong chương trình hôm đó, anh có phát biểu rằng anh sẽ ủng hộ số tiền nhiều nhất mà anh có thể. Vậy anh đã đóng góp bao nhiêu?
Tôi sẽ chẳng bao giờ tiết lộ với anh chuyện này. Tôi gọi cho người quản lý của mình và hỏi “tôi có thể ủng hộ nhiều nhất là bao nhiêu?” và đó là số tiền mà tôi đã đóng góp.
Anh không ước chừng một con số hả?
Tôi chỉ sẽ nói rằng nó nhiều hơn rất nhiều so với số tiền mà tôi kiếm được trong một năm nếu như tôi tiếp tục đi học đại học và có được bằng tiến sĩ.
Trước khi bắt đầu sự nghiệp là rapper, anh là nhà sản xuất cỡ bự nhất của hip-hop. Thế vị trí của anh trong các rapper thế nào? Báo chí đánh giá anh ở vai trò rapper cũng bình thường thôi.
Hiện tại, tôi chẳng thể nào sánh được với Jay-Z, Eminem hay Nas. Nhưng tôi có những thứ khác bù đắp, bằng sức thu hút của một ngôi sao, bằng năng lượng hết mình, bằng video, áo quần bảnh bao và trên hết, bằng những track nhạc buồn cười. Justin Timberlake không phải là ca sĩ giỏi nhất nhưng anh ta là một ngôi sao thật sự nếu tính kiểu trọn gói. Điều chính mà tôi bù lại kỹ năng đọc rap của mình là nội dung, đề tài của lời rap. Tôi dùng những từ hoặc vần mà không rapper nào khác dùng. Tôi muốn lời rap của tôi xuất hiện trong sách giáo khoa nhạc rap!
Có người nói rằng anh chỉ hát về quần áo và các nhãn hiệu?
Thật ngu xuẩn. Những bài hát thành công nhất của tôi chẳng hề đề cập đến những chuyện đó. Tôi không muốn tranh cãi với những kẻ ngu xuẩn bởi vì từ một khoảng cách, bạn sẽ không nhận biết được ai là ai
Nếu anh muốn giáo dục bằng âm nhạc, tại sao lại sử dụng quá nhiều tên nhãn hiệu trong lời?
Tôi quan tâm đến âm nhạc nhưng tôi cũng quan tâm đến chủ nghĩa sùng bái tiêu thụ. Tôi thích hiệu Louis Vuitton. Tôi có hàng đống quần sọt sặc sở trong căn hộ ở New York.
Anh có hàng Louis Vuitton ở nhà, chuyện đó ổn thôi nhưng tại sao lại đưa vào bài hát?
Nghệ thuật vĩ đại thường gặp những phản ứng tầm thường đầu tiên. Nếu tôi đưa Louis Vuitton hay Gucci vào bài hát, hẳn tôi có ý đồ. Tôi muốn có được sự chú ý của người nghe. Và đó cũng là điều về tâm trạng. Thật đau khổ nếu như bạn đang trong cửa hiệu Gucci với bạn gái, giả vờ đang thử đồ và cô ta đã xù bạn chỉ vì bạn không đủ tiền mua.
50 Cent nói rằng thành công của anh là nhờ anh ấy bởi người hâm mộ muốn chuyển hướng thấy một rapper không mặc áo giáp chống đạn và không có những vết sẹo vì những đường đạn. Tại sao những bài hát của anh lại thành công hơn người khác?
Nhờ điệp khúc và các hook (những câu nhạc đáng nhớ). Người ta thường cho rằng điệp khúc là hook duy nhất nhưng bài Gold digger có rất nhiều hook. Đoạn intro của Jamie Foxx, đoạn intro trống, toàn bộ phiên khúc sau đều là những hook
Nhờ các hook và phần lời khiêu khích khiến Gold digger là bài hát nổi nhất năm 2005?
Thượng đế đã khiến tôi có bài đó. Tôi viết Gold digger cho Shawnna của hãng Disturbing Tha Peace nhưng cô ấy có chút trục trặc và phải hoàn thành đĩa sớm. Thế là tôi có bài này và cũng nhờ lời khuyên của Jon Brion.
Ồ, anh nghe lời khuyên về rap từ một gã nhạc sĩ da trắng chơi piano? Hầu hết các rapper sẽ tống cổ Jon ra khỏi phòng thu ngay.
Đó cũng là lý do mà mọi người có loại nhạc không trọn vẹn. Tôi rất mong những lời phê bình. Tôi sẵn sàng ghi nhận 30 ý kiến về những gì không hay của một bài hát, sửa lại từng lỗi một. Bạn chẳng thể học gì từ những lời khen đâu. Tôi có cả một người hướng dẫn về thơ ca. Nếu tôi áp dụng được, tôi sẽ giống như Bob Dylan, Stevie Wonder, Prince hay John Lennon.
Khi dự một số buổi diễn của anh, rõ ràng anh có khán giả da trắng nhiều hơn các rapper khác
Tôi muốn nhạc rap của mình được tôn trọng trong một hiệu cắt tóc nhưng một cụ già da trắng nghe cũng có thể hiểu được.
Anh là một trong những rapper hiếm hoi công khai chỉ trích sự phân biệt đối với người đồng tính
Hậu quả của việc đó nặng nề hơn lời nhận xét về George Bush. Lời tôi nói về Bush là một ý kiến phổ biến còn việc khinh bỉ người đồng tính là một chủ đề cấm kỵ. Nếu bạn nói về chuyện đó, người ta sẽ cho rằng bạn bị đồng tính và họ sẽ ghét bạn. Trong cộng đồng người da đen chứ không chỉ trong nhạc rap, đó là điều mà mọi người tránh xa, không nhắc đến.
Trào lưu hip-hop nào mà anh muốn thấy nó chấm dứt?
Các trào lưu hip-hop tự chết đi. Giống như là bạn vào nhà dưỡng lão và nói “bạn muốn ai chết?”. Đến khi album của tôi trở thành kinh điển là nhờ những album đó đã vượt hơn hip-hop. Hip-hop luôn về sự tươi mới.
Anh tốt nghiệp trung học năm 95 và đến năm 2001 mới có bước đột phá với album The blueprint của Jay-Z. Khoảng thời gian giữa 2 cột mốc đó, anh làm gì?
Tôi học đại học một năm rưỡi, đi làm tiếp thị qua điện thoại, đi bán bảo hiểm. Tôi làm việc tốt hơn hầu hết những đồng nghiệp.
Anh đã sản xuất nhạc từ năm học lớp 7. Anh có bán được các track nhạc của mình không?
Tôi bán các track đó với giá 200-250 USD. Năm 19 tuổi tôi có đĩa bạch kim nhờ cộng tác làm việc trong album đầu tay của Jermaine Dupri. Năm 20 – 21 tuổi, tôi kiếm được 60 đến 70 ngàn USD/năm
Nhưng anh cũng đã phải thất vọng. Sự nghiệp anh bị đình trệ
Tôi nhớ tôi và Just Blaze cùng tạo beat (nhịp điệu, track nhạc nền cho bài nhạc rap) chung một album. Sau tháng sau, hắn bán được thêm 20 beat còn tôi bán được mỗi một beat. Điều đó khiến tôi rầu rĩ lắm vì tôi nghĩ chúng tôi có cùng năng lực. Trong khi hắn có thể mua bất cứ thứ gì hắn muốn còn tôi thì không biết đủ tiền thuê nhà không nữa.
Dù anh không đủ tiền thuê nhà nhưng anh vẫn nói với mọi người là anh sẽ nổi danh hơn Michael Jackson
Đâu phải lúc nào tôi cũng nói vậy nhưng tôi nhớ đã nói với những gã quản lý ở Sony điều đó.
Điều đó cực kỳ vênh váo với một gã chưa có gì trong tay
Coi nè, anh phải biết mơ ước thật xa chứ. Nếu nói “tôi sẽ nổi danh hơn Tito Jackson (anh trai của Michael Jackson)” thì có ý nghĩa quái gì?
Với sự tự tin như anh có, hẳn anh phải sốc lắm khi chật vật tìm cách bán nhạc của mình?
Có lần tôi đã suy sụp khi nghe đĩa Hardcore của Lil Kim. Tôi nghe một bài của Lil, nghe bài beat của mình, nghe một bài khác của Lil và nghe tiếp beat của tôi. Tôi thấy chất lượng cũng ngang nhau nhưng tôi chẳng bán được một beat nào hết. Tôi đứng cạnh dàn máy nghe nhạc, bật khóc. Nếu tôi bán được một beat, 7500 USD đó sẽ rất có ý nghĩa đối với tôi. Tôi đang ở New York, xa nhà 600 dặm và tài khoản ngân hàng có 300 USD.
Hãy kể về tai nạn xe hơi của anh
Giống như phim kinh dị vậy. Tôi thấy miệng mình ngày càng bự ra, hàm của tôi rời ra và bên trong bị rạn nứt. Tôi ngồi trong xe cỡ 10 phút trước khi có ai đó tới. Tôi không biết mình còn đọc rap được nữa không. Tôi đã làm việc hết mình cho album College out, lúc đó, 2 bài Jesus walks và All falls down đã hoàn tất. Một trong những điều tốt nhất có thể đến với rapper là suýt chết. Tupac Shakur, 50 Cent và bây giờ là tôi.
Anh từng nói anh kiếm được 70.000 USD/năm khi anh 21 tuổi. Năm ngoái anh kiếm được bao nhiêu?
Hàng triệu. Với rất nhiều chữ “s” ở cuối, milionsssssssssssss
Đây là một con số mà chúng tôi nghe được. Một xưởng phim đã trả 700.000 USD để sử dụng bài Jesus walks trong phim Jarhead
Để tôi kiểm tra lại với luật sư xem thế nào. Đó chỉ là một thứ, tôi có rất nhiều lời đề nghị từ bên điện ảnh và các show diễn. Nhưng tôi cần tìm ra cách để kiếm được nhiều hơn nữa.
Anh vẫn kiếm chưa đủ tiền?
Chưa, chưa đủ cho tất cả những điều mà tôi muốn làm một cách sáng tạo. Tôi muốn cho mọi người thấy được “nghệ thuật”. Tôi muốn người ta biết về kiến trúc ở Praha, tôi muốn mua một lâu đài ở châu Au và cải tạo lại. Tôi muốn thiết kế những tòa cao ốc. Tôi muốn làm phim và có đủ quyền sở hữu để không phải làm theo ý người khác. Tôi đang gặp gỡ và trao đổi với đạo diễn vĩ đại nhất hiện nay. Tôi chưa muốn nhắc tên ông ta
Đạo diễn lừng danh nhất hiện nay ở Hollywood là Steven Spielberg, đó có phải là người mà anh đã bàn bạc?
Ơ, đúng rồi. Tôi đang viết một show truyền hình với Rick Rubin và Larry Charles, người đã viết kịch bản Seinfeld với Larry David. Tôi cũng đã nói chuyện với Ben Stiller. Trong năm nay, tôi sẽ là việc với những ông Steve: Stevie Wonder, Steve Jobs (giám đốc điều hành hãng máy tính Apple) và Steven Spielberg. Tôi sẽ trở thành những Kanye West trong các lĩnh vực của họ
Vậy còn âm nhạc thì sao?
Hỏi tôi “âm nhạc thì sao” cũng giống như gặp Spielberg và hỏi “còn phim thì sao?”. Đó là điều tôi làm và sẽ làm với khả năng cao nhất có thể. Hiện tại, tôi đang sản xuất album cho Jay-Z, làm từ đầu chí cuối.
Ồ, 3 năm trước, chúng tôi có phỏng vấn Jay và anh ấy nói sẽ giải nghệ. Chúng tôi có cá rằng nếu anh ấy quay trở lại, Jay sẽ thua chúng tôi 1000 USD.
Anh ấy sẽ sớm giao tiền cho anh.
Trí Quyền
