Kanye West - hoa tiêu mới cho nhạc rap
Không ai ngạc nhiên khi ông hoàng Usher được 8 đề cử Grammy lần thứ 47. Đó là điều mà chỉ cần quan tâm đến âm nhạc chút xíu có thể đoán được. Hãng tin AP cũng đã chính xác khi dự đoán Kanye West sẽ góp mặt ở đề cử “Album của năm” nhưng ít ai ngờ rapper này được đến 10 đề cử, qua mặt cả Usher, người mới nhận 11 giải tại Billboard Awards.
College out cũng chỉ là album “đầu tay” bởi Kanye có danh tiếng nhưng chỉ như là nhà sản xuất cho các tên tuổi hàng đầu như Jay-Z, Ludacris, Alicia Keys và Jamie Foxx. Album này đã bán được 2,4 triệu bản, hơi khiêm tốn nếu so với 7 triệu của “ca sĩ chuyên nghiệp” Usher nhưng so với các nhà sản xuất kỳ cựu khác như The Neptunes (khi biểu diễn lấy tên nhóm là NERD) hay Timbaland, Kanye là người đầu tiên tạo được thành công rực rỡ khi đặt tên mình ở bìa trước chứ không phải bìa sau của đĩa, có nghĩa là trở thành nghệ sĩ biểu diễn chứ không còn là nhà sản xuất.
Đầu quân cho hãng Roc-a-Fella của Jay Z đầu thiên niên kỷ, đây chính là cột mốc đối với sự nghiệp của Kanye dù rằng cuối những năm 90, anh cũng bắt đầu tạo chút tên tuổi. Kanye còn trẻ măng (năm nay mới 26 tuổi) nhưng Jay Z (bản thân cũng là một nhà sản xuất kinh nghiệm và uy tín) đã tin tưởng giao cho anh sản xuất các track nhạc cho album Blueprint của mình như Izzo (H.O.V.A.), Girls Girls Girls, The Takeover… Lúc này, đã có nhiều tin đồn rằng Kanye sẽ tung ra album của riêng mình nhưng rồi công việc sản xuất cho các nghệ sĩ khác cứ xếp hàng chờ đợi, buộc Kanye phải dời dự án riêng của mình lại. Một loạt ca khúc thành công dưới tay Kanye như Get By cho Talib Kweli, Stand Up cho Ludacris, "03 Bonnie & Clyde cho Jay-Z, You Don"t Know My Name cho Alicia Keys… Tháng 10/2002, một sự kiện đổi đời xảy đến. Lái xe trở về khách sạn trong đêm khuya sau một buổi ghi âm ở Los Angeles, Kanye bị tai nạn giao thông suýt nữa thì mất mạng. Từ kinh nghiệm và cảm xúc “xương máu” như vậy, Kanye đã sáng tác và thể hiện bản Through the wire, sau này trở thành đĩa đơn đầu của album College out. Sở dĩ mang tên như vậy là vì xương hàm của anh bị bể đến 3 chỗ, phải nẹp lại bằng khung kim loại và “through the wire”, qua chiếc nẹp kim loại này, Kanye ngẫm về cái chết và sự sống, về sự quý giá của cuộc sống, điều mà các rapper khác xem thường. Thành công của bản nhạc này chưa dứt thì một bài hát khác của Kanye lại nổi đình đám: Slow Jamz, bản song ca với Twista và Jamie Foxx thành công rực rỡ. Có trong tay 2 đĩa đơn nóng hổi và một danh tiếng lẫy lừng nên thành công của College out là điều dễ hiểu. Trái với cái tựa là “kẻ bỏ học giữa chừng”, album này hướng đến tính nhân văn, phản đối bạo lực (qua đề tài mà ít ai trong dòng rap/hip-hop đề cập đến ở bản Jesus walks). Các bản nhạc của Kanye thường lấy lại một số câu nhạc của dòng pop/soul/gospel như ở Through the Wire lấy lại từ Through the Fire của Chaka Khan, Slow Jamz từ A House Is Not a Home, sáng tác của cặp nghệ sĩ Burt Bacharach/Hal David và được Luther Vandross trình bày.
Lý do sáng tỏ nhất để giải thích 10 đề cử Grammy là Kanye đang lái nhạc rap sang một hướng khác, thay vì nói về tiền bạc, súng đạn, dao găm, phụ nữ, rap của Kanye hướng nội hơn. Giải Grammy những năm gần đây thường tôn vinh những sự đột phá mang tính tiên phong, những cái mới, cách tân chứ không còn quá ủng hộ truyền thống như trước. Trong mục đề cử danh giá “Album của năm”, chỉ có mỗi Genius loves company của Ray Charles là thuộc lớp cựu trào, cạnh tranh với Kanye West, Green Day, Alicia Keys và Usher.
Trí Quyền
