|
|
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance. Ảnh: Reuters. |
Dù Pakistan - bên trung gian hòa giải - khẳng định Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày, ông Vance nhấn mạnh Mỹ chưa từng đồng ý việc Israel phải chấm dứt các hoạt động quân sự tại quốc gia này.
"Nếu Iran muốn để cuộc đàm phán này tan vỡ chỉ vì vấn đề Lebanon - một nơi không liên quan đến họ và chưa từng được phía Mỹ xác nhận là một phần của thỏa thuận - thì đó là lựa chọn của họ. Chúng tôi nghĩ điều đó thật ngu ngốc," ông Vance phát biểu khi rời Hungary vào thứ Tư.
Mâu thuẫn về điều khoản và phạm vi
Sự rạn nứt trong cách hiểu về thỏa thuận lộ rõ qua phản ứng từ các bên khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn lại tuyên bố của Thủ tướng Pakistan, nhấn mạnh Lebanon là một phần không thể tách rời. Ông khẳng định: "Mỹ phải chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel. Không thể có cả hai.
Trước vấn đề này, Tổng thống Donald Trump và Nhà Trắng bác bỏ hoàn toàn việc đưa Lebanon vào thỏa thuận. Ông Trup mô tả chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah là một tiến trình tách biệt: "Vì Hezbollah, họ không được đưa vào thỏa thuận này. Nhưng việc đó cũng sẽ được giải quyết ổn thỏa".
Ông Vance gọi đây là một "sự hiểu lầm chính đáng" từ phía Tehran, thay vì coi đó là một sự vi phạm cam kết có chủ đích.
Ngày 9/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn và đe dọa rút khỏi đàm phán do Pakistan trung gian.
Iran nêu rõ ba vi phạm: Israel tấn công Liban bất chấp tuyên bố chung; UAV xâm phạm không phận tỉnh Fars; và Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran - điều khoản cốt lõi trong đề xuất 10 điểm mà Tổng thống Donald Trump từng công nhận là khả thi. Động thái này đang đẩy nỗ lực hòa bình khu vực vào nguy cơ sụp đổ.
3 phiên bản "kế hoạch 10 điểm" gây nhiễu loạn đàm phán
Ngày 8/4, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận sự tồn tại của ba phiên bản đề xuất "10 điểm" khác nhau là nguyên nhân dẫn đến sự nhầm lẫn về cơ sở thực tế của các cuộc đàm phán hiện nay.
Phát biểu tại Hungary, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phân loại ba phiên bản "kế hoạch 10 điểm" đang gây nhiễu loạn. Ông bác bỏ bản đầu tiên vì cho rằng do AI soạn thảo, đồng thời khẳng định bản thứ hai - được thống nhất qua Pakistan - mới là cơ sở chính thức được Tổng thống Donald Trump dẫn chiếu. Bản thứ ba bị coi là yêu sách cực đoan.
Dù ông Vance chỉ trích truyền thông đưa tin về tài liệu "vô danh", CNN phản bác rằng văn bản tuyên bố Iran thắng lợi do chính giới chức Tehran cung cấp. Sự mâu thuẫn này cho thấy lỗ hổng trong việc xác thực nội dung đàm phán giữa các bên.
Thông thường, các thỏa thuận ngừng bắn được củng cố bằng văn bản nêu rõ các điều khoản, tuy nhiên CNN cho biết chưa ghi nhận bất kỳ phiên bản nào bằng văn bản cho thấy cam kết ngừng bắn được cả Mỹ và Iran cùng ký kết.
Nguy cơ tái giao tranh
Bất chấp những tuyên bố ngoại giao về sự "kiềm chế", tình hình tại thực địa vẫn khốc liệt. Trong ngày thứ Tư, Israel đã tiến hành các đợt không kích đẫm máu nhất trong 15 tháng qua, khiến ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.100 người bị thương.
Nhóm vũ trang này đang bị các đối thủ chính trị trong nước cáo buộc kéo Lebanon vào cuộc chiến để bảo vệ lợi ích của Iran.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ thực hiện "nghĩa vụ" và đưa ra đòn đáp trả khiến Israel "phải hối hận" nếu các hành động xâm lược Lebanon không chấm dứt ngay lập tức.
Hiện các quan chức Mỹ vẫn chưa đưa ra lời giải thích thỏa đáng về lý do tại sao thông báo của phía Pakistan lại có sự sai lệch nghiêm trọng về phạm vi ngừng bắn so với tuyên bố của Washington.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
