- TT Trump nói Mỹ có thể kết thúc chiến dịch Iran trong 2-3 tuần đồng thời nói Washington “không liên quan” đến eo biển Hormuz bị đóng và đây là vấn đề của các nước khác.
- Giá xăng tăng cao nhất từ năm 2022, ông Trump nói sẽ sớm giảm nhưng các nhà quan sát cho rằng chưa thể hạ ngay.
- Iran dọa tấn công các hãng Apple, Microsoft, Google, Meta, Tesla nếu thêm lãnh đạo bị sát hại.
Mỹ bắt đầu huy động B-52 ném bom xuyên boongke tại Iran
Tối 31/3 theo giờ địa phương, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa công bố trên nền tảng X đoạn video ghi lại hoạt động quân sự gần đây của Mỹ tại Iran. Đoạn video cho thấy các loại đạn dược phát nổ trên nền hình ảnh đen trắng.
“Các lực lượng Mỹ thả bom chính xác xuống các mục tiêu quân sự ngầm sâu bên trong lãnh thổ Iran nhằm tiếp tục làm suy giảm khả năng phô diễn sức mạnh của chính quyền Iran ra bên ngoài biên giới”, phần chú thích của video cho biết.
Tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc sáng 31/3 theo giờ địa phương, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, cho biết Mỹ đã tấn công hơn 11.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến sự bắt đầu nổ ra.
Hiện lực lượng Mỹ không chỉ tập trung phá hủy năng lực tên lửa và UAV của Iran, mà còn đánh chặn các chuỗi cung ứng quan trọng đối với hoạt động quân sự của Iran. Vì vậy, các máy bay ném bom B-52 Stratofortress bắt đầu thực hiện nhiệm vụ ném bom xuyên boongke, phá hủy các cơ sở ngầm sâu tại Iran.
Ngoại trưởng Marco Rubio nói Mỹ “đã thấy vạch đích” trong chiến sự Iran
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tối nay cho biết Washington đang đạt được các mục tiêu trong cuộc chiến với Iran sớm hơn dự kiến, đồng điệu với phát biểu trước đó của Donald Trump rằng chiến sự có thể kết thúc trong vài tuần.
Ông Rubio nói Mỹ đã phần lớn phá hủy hải quân và không quân Iran, đồng thời đang tiến gần tới việc vô hiệu hóa “một tỷ lệ đáng kể” bệ phóng tên lửa và xóa sổ các nhà máy sản xuất tên lửa, máy bay không người lái của nước này.
“Chúng tôi đang đi rất đúng hướng. Với cả bốn mục tiêu, chúng tôi đều đang đúng hoặc vượt tiến độ và đã thấy vạch đích. Không phải hôm nay, không phải ngày mai, nhưng nó đang đến”, ông Rubio nói với Sean Hannity trên Fox News.
Ông nói thêm: “Chúng tôi sẽ đạt đến thời điểm quân đội hoàn thành toàn bộ mục tiêu của chiến dịch này, và họ đang làm điều đó với hiệu quả vượt trội”.
Iran chỉ chấp nhận ngừng chiến vĩnh viễn, không chấp nhận ngừng bắn
Trả lời phỏng vấn của Al Jazeera trong tối 31/3 theo giờ địa phương, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Iran không chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn, chỉ chấp nhận việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
|
| Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi. Ảnh: Reuters. |
Ông Araghchi cho biết ông có kênh liên lạc trực tiếp với ông Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhưng theo ông Araghchi, các thông điệp gửi đến ông không mang tính chất của hoạt động đàm phán đúng nghĩa.
Trong một diễn biến khác, hãng tin Fars của Iran đưa tin hạ tầng internet vệ tinh Starlink của tỷ phú Mỹ Elon Musk tại Trung Đông hiện cũng nằm trong số các mục tiêu tấn công của Iran.
Tàu chở dầu bị tấn công gần Qatar
Sky News dẫn thông tin từ Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu chở dầu đã bị trúng “vật thể bay không xác định” khi di chuyển cách Doha (Qatar) khoảng 17 hải lý về phía bắc trong ngày 31/3.
Theo báo cáo, tàu bị đánh trúng ở mạn trái, gây hư hại phần thân tàu phía trên mặt nước. Các thuyền viên đều an toàn và không có vết dầu loang.
|
| Hiện trạng tàu chở dầu của Kuwait sau khi bị tấn công trong ngày 31/3. Ảnh: Reuters. |
Cùng ngày, một tàu chở dầu của Kuwait khi đang di chuyển trên vùng biển ngoài khơi Dubai cũng bị trúng vật thể bay khiến phía Kuwait cho là UAV của Iran.
Vụ tấn công gây ra hỏa hoạn lớn cho con tàu, nhưng ngọn lửa đã bị khống chế, không xảy ra thương vong hoặc hiện tượng tràn dầu.
Iran cân nhắc tấn công căn cứ Anh tại Trung Đông
Đại sứ Iran tại Anh, ông Seyed Ali Mousavi, cho biết Tehran đang cân nhắc liệu các căn cứ quân sự của Anh tại Trung Đông có nên trở thành mục tiêu tấn công hay không, đặt trong bối cảnh xung đột vẫn đang diễn ra tại Iran.
|
| Người dân Anh quan sát máy bay ném bom B-1 của Không quân Mỹ hạ cánh xuống căn cứ không quân RAF Fairford ở hạt Gloucestershire, Anh, ngày 17/3. Ảnh: Reuters. |
Trả lời phỏng vấn Times Radio, ông Mousavi cho biết giới chức quân sự Iran sẽ đưa ra quyết định “phù hợp” dựa trên cách hành động của Anh. Khi được yêu cầu nhận định về cách phản ứng của Thủ tướng Anh Keir Starmer đối với cuộc chiến tại Iran, ông Mousavi cho rằng “lập trường ban đầu” của Thủ tướng Anh là “rất tốt”.
Ông cho biết Iran đánh giá cao việc Anh không tham gia vào điều mà Iran gọi là “hành động tội phạm của Mỹ và Israel”. Tuy nhiên, ông Mousavi nói thêm: “Đáng tiếc là hiện căn cứ Fairford của Anh đã cho các máy bay B2 và B1 của Mỹ sử dụng. Các máy bay này trang bị các loại vũ khí chống lại người dân Iran. Điều đó rất đáng tiếc”.
Tên lửa Iran chuyển sang các mục tiêu chiến lược
Theo Al Jazeera, số lượng tên lửa Iran phóng đi đã giảm, nhưng giá trị chiến lược của các mục tiêu bị nhắm đến lại tăng lên.
Các mục tiêu Iran nhắm đến gần đây tại Israel có thể kể tới nhà máy lọc dầu tại Haifa, nhà máy hóa chất ở Beersheba và nhà máy điện quan trọng tại Hadera. Al Jazeera đánh giá số lượng tên lửa Iran giảm, nhưng uy lực tăng lên.
|
| Tên lửa Iran nhắm vào nhà máy lọc dầu ở Haifa, Israel, ngày 30/3. Dù hệ thống phòng không đánh chặn thành công nhưng mảnh vỡ tên lửa vẫn gây ra cháy tại nhà máy. ảnh: Reuters. |
Cùng lúc, các cuộc tấn công do lực lượng Hezbollah tại Lebanon tiến hành nhằm vào Israel gia tăng cường độ dữ dội. Trong những giờ đầu tiên của ngày 1/4, Hezbollah đã phóng loạt rocket nhằm vào các thành phố Nahariya, Acre và Haifa của Israel.
Hezbollah tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì các cuộc tấn công các căn cứ quân sự của Israel. Lực lượng này cho biết các tay súng của họ vừa tiến hành bắn loạt rocket nhằm vào căn cứ Beria ở phía bắc thành phố Safad, và căn cứ Meron - cơ sở giám sát trên không và điều hành tác chiến - ở miền Bắc Israel.
Một số nhóm vũ trang tại Iraq như Saraya Awliya al-Dam và Islamic Resistance cũng lên tiếng nhận trách nhiệm về các vụ tấn công nhằm vào các căn cứ Mỹ tại Trung Đông.
Nhóm Saraya Awliya al-Dam cho biết đã tiến hành 5 cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ của Mỹ trong vòng 24 giờ qua. Lực lượng Islamic Resistance tuyên bố chỉ tính riêng trong ngày 31/3, họ đã tiến hành 23 cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ của Mỹ tại Iraq và trong khu vực.
Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu chính thức về Iran
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có bài phát biểu chính thức về chiến dịch quân sự tại Iran gửi tới người dân Mỹ vào lúc 21h tối 1/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ (9h sáng 2/4 giờ Hà Nội).
“Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu trước toàn quốc để cung cấp cập nhật quan trọng về Iran”, bà Karoline Leavitt viết trên nền tảng X.
|
| Bài đăng của Thư ký báo chí Nhà Trắng. |
Chiều 31/3 tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, ông Trump cho biết ông dự đoán chiến sự tại Iran sẽ sớm kết thúc “trong khoảng hai tuần”, thậm chí sớm hơn.
Ông Trump đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận với Iran có thể đạt được, do Iran đang “rất muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ, thậm chí còn muốn đạt được thỏa thuận hơn cả Mỹ”.
Mỹ - Israel không kích Iran dữ dội trong đêm
Theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, nhiều khu vực tại Iran đã trở thành mục tiêu của các cuộc không kích dữ dội do Mỹ và Israel tiến hành trong những giờ đầu tiên của ngày 1/4.
Trong bài đăng trên nền tảng X, Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran liệt kê một số địa điểm bị tấn công vào rạng sáng 1/4 như Tổ hợp Công nghiệp Thép Mobarakeh tại Isfahan, nhà máy thép thuộc khu liên hợp Sefidasht tại Borujen, cảng Shahid Hagani tại Bandar Abbas, nhà máy thép ở Farrokhandeh Shahr, các cơ sở khí tượng tại Bushehr, khu dân cư tại Malard...
Theo Al Jazeera, Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran hiện chưa thể đưa ra con số thương vong chính xác trong các cuộc tấn công này. Dù vậy, tất cả các địa điểm được liệt kê đều là cơ sở dân sự, vì vậy, đây vốn là những địa điểm bị cấm tấn công trong chiến sự theo luật nhân đạo quốc tế.
TT Trump: Mỹ sẽ rời Iran trong 2-3 tuần tới
“Có khả năng chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận vì Iran muốn đạt thỏa thuận. Họ muốn đạt thỏa thuận còn nhiều hơn tôi. Trong một khoảng thời gian khá ngắn, chúng tôi sẽ kết thúc chiến sự. Bây giờ chúng tôi đàm phán với một nhóm người rất khác. Họ hợp lý hơn nhiều”, ông Trump nói tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng.
|
| Ông Trump trả lời phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng trong ngày 31/3. Ảnh: Reuters. |
Theo CNN, ông Trump cũng nhắc lại rằng việc mở lại eo biển Hormuz nên là vấn đề của các quốc gia khác, không phải của Mỹ. Các quốc gia này sẽ phải tự đảm bảo an ninh cho tuyến hàng hải quan trọng mà họ thường xuyên sử dụng.
“Nếu Pháp hoặc quốc gia nào khác muốn lấy dầu hoặc khí đốt, các bạn hãy đi qua eo biển Hormuz và tự bảo vệ lấy mình. Những gì xảy ra ở eo biển, chúng tôi không liên quan gì”, ông nói.
Ông Trump: “Chúng tôi đã thay đổi chế độ tại Iran”
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết mục tiêu chính của ông trong cuộc chiến với Iran là đảm bảo để Tehran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.
“Điều đó đã đạt được. Giờ chúng tôi đang hoàn tất phần việc còn lại. Tôi nghĩ trong 2 tuần hoặc có thể chỉ vài ngày nữa, chúng tôi sẽ hoàn thành nốt các mục tiêu. Chúng tôi muốn loại bỏ toàn bộ những mối đe dọa còn hiện diện”, ôngTrump nói.
|
| Tổng thống Trump có thái độ lạc quan khi bàn về chiến dịch quân sự tại Iran trong ngày 31/3 tại Nhà Trắng. Ảnh: Reuters. |
Ông Trump lạc quan cho rằng thỏa thuận giữa Washington và Tehran có thể đạt được trước thời điểm Mỹ hoàn thành các mục tiêu đặt ra tại Iran.
“Việc họ có tham gia đàm phán hay không cũng không quan trọng. Chúng tôi đã đẩy lùi họ tới 15-20 năm. Họ không còn hải quân, không còn quân đội, không còn không quân. Họ không còn lãnh đạo”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Tổng thống Iran: Sẽ ngừng giao tranh nếu không bị tấn công trở lại
Ngày 31/3 theo giờ địa phương, đài truyền hình nhà nước Iran Press TV đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết nước này sẵn sàng chấm dứt giao tranh, với điều kiện không bị tấn công trở lại.
“Chúng tôi chưa bao giờ tìm kiếm căng thẳng ở bất kỳ giai đoạn nào, chúng tôi có đủ quyết tâm để chấm dứt cuộc chiến này. Nhưng các điều kiện cần thiết phải được đáp ứng, đặc biệt là những đảm bảo để ngăn chặn sự tái diễn hành động gây hấn”, ông Pezeshkian nói.
|
| Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu tại một sự kiện ở Tehran, Iran, ngày 31/1. Ảnh: Reuters. |
Press TV dẫn phát biểu của ông Pezeshkian khi đưa tin về cuộc trao đổi giữa Tổng thống Iran và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa. Press TV cho biết ông Pezeshkian cũng chỉ trích Liên minh châu Âu trong cuộc gọi vì chưa thể hiện sự phản đối mạnh mẽ đối với cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành tại Iran.
“EU nên điều chỉnh chính sách và lập trường dựa trên luật pháp quốc tế, phù hợp với các nguyên tắc mang tính xây dựng và giữ sự chuyên nghiệp đối với các bên”, ông Pezeshkian nói.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tiếp tục khẳng định với Al Jazeera trong ngày 31/3 rằng Iran hiện không đàm phán với Mỹ, dù đã nhận được các thông điệp từ chính quyền ông Trump.
Iran sẽ tấn công các công ty công nghệ Mỹ, nếu có thêm lãnh đạo bị ám sát
Hãng tin Fars đưa tin, Iran vừa đưa ra lời cảnh báo tấn công vào các công ty công nghệ Mỹ, nếu có thêm lãnh đạo của nước này bị sát hại.
“Các công ty công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo của Mỹ là yếu tố chính trong việc theo dõi các mục tiêu ám sát, vì vậy, để đáp trả hoạt động khủng bố này, từ giờ, các tổ chức tham gia vào hoạt động khủng bố của Mỹ và Israel sẽ là mục tiêu hợp pháp của chúng tôi”, hãng tin Fars dẫn thông điệp do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra trong ngày 1/4.
|
| Microsoft và Apple nằm trong danh sách 17 công ty vừa bị IRGC cảnh báo. Ảnh: India Times. |
Apple, Microsoft, Google, Meta, IBM, HP, Intel, Tesla, Boeing và JP Morgan hiện nằm trong danh sách 17 công ty bị IRGC đe dọa nhắm mục tiêu tấn công.
IRGC kêu gọi nhân viên của các công ty công nghệ Mỹ tại Trung Đông “ngay lập tức rời xa nơi làm việc”. Người dân sống gần văn phòng của các công ty này cũng được khuyên nên di chuyển đến nơi an toàn.
“Các công ty tham gia tích cực vào các kế hoạch khủng bố sẽ phải đối mặt với hành động đáp trả tương xứng. Bắt đầu từ 20h tối 1/4 (giờ Tehran), các công ty này nên chờ xem các đơn vị của họ bị phá hủy thế nào, sẽ có những đòn đáp trả cho mỗi vụ ám sát xảy ra tại Iran”, IRGC cho biết.
Trung Quốc, Pakistan đưa ra kế hoạch hòa bình 5 điểm cho Iran
Không chỉ Mỹ và Iran đưa ra các đề xuất, Trung Quốc và Pakistan vừa công bố kế hoạch 5 điểm nhằm “khôi phục hòa bình và ổn định tại khu vực Vùng Vịnh và Trung Đông”. Kế hoạch được đưa ra sau cuộc gặp giữa ngoại trưởng hai nước tại Bắc Kinh trong ngày 31/3.
|
| Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar. Ảnh: Bộ Ngoại giao Pakistan |
Nội dung chính của kế hoạch như sau:
1. Ngừng giao tranh: Hai nước kêu gọi các bên ngay lập tức chấm dứt các hành động thù địch và thực hiện mọi nỗ lực ở mức tối đa để ngăn xung đột lan rộng. Đồng thời, cần triển khai hỗ trợ nhân đạo tới các khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến sự.
2. Đàm phán hòa bình: Các cuộc đàm phán hòa bình về vấn đề chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, độc lập quốc gia và an ninh của Iran, cũn như các quốc gia trong khu vực, cần được khởi động sớm nhất có thể.
3. Bảo vệ mục tiêu phi quân sự: Dân thường cần được bảo vệ trong xung đột. Pakistan và Trung Quốc kêu gọi tất cả các bên chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và các mục tiêu phi quân sự.
4. An ninh hàng hải: Eo biển Hormuz cùng các tuyến hàng hải quan trọng khác cần được đảm bảo an ninh, tất cả tàu thuyền đi qua phải được bảo vệ.
5. Hiến chương Liên Hợp Quốc: Trung Quốc và Pakistan cùng kêu gọi tăng cường vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc, thúc đẩy giải pháp dựa trên Hiến chương của tổ chức này.
Ông Trump: Giá xăng sẽ “lao dốc” khi Mỹ rời Iran
Trả lời phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng trong chiều 31/3 theo giờ địa phương, Tổng thống Trump cho biết giá xăng sẽ nhanh chóng giảm sau khi Mỹ hoàn tất chiến dịch tại Iran.
“Tất cả những gì tôi cần làm là rời Iran và chúng tôi sẽ làm điều đó rất sớm, rồi giá xăng sẽ lao dốc”, ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ cũng đề cập đến việc thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm trong ngày 31/3, hiện tượng này xảy ra sau khi Wall Street Journal đưa tin ông Trump sẵn sàng chấm dứt chiến tranh với Iran ngay cả khi chưa thể mở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump lý giải giá cổ phiếu tăng vì hai lý do: “Chúng ta có một đất nước an toàn, còn Iran đã có thay đổi về bộ máy chính quyền”.
Tehran cảnh báo châu Âu không can dự vào chiến sự Iran
Theo đài truyền hình nhà nước Iran Press TV, trong cuộc điện đàm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng cảnh báo các lãnh đạo châu Âu không can thiệp nào vào chiến sự tại Iran.
“Nếu có bất kỳ sự can thiệp từ nước nào vào cuộc xung đột, dưới bất kỳ cái cớ nào, điều này sẽ dẫn đến hậu quả nguy hiểm”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.
Cho đến nay, các quốc gia châu Âu vẫn giữ khoảng cách an toàn với cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động tại Iran. Họ từ chối điều binh sĩ và tàu chiến tham gia hoạt động tấn công hay hoạt động khơi thông eo biển Hormuz.
Trong khi đó, ông Antonio Costa cho biết trong một bài đăng trên nền tảng X ngày 31/3 rằng ông đã kêu gọi “giảm leo thang và gia tăng kiềm chế” trong cuộc điện đàm với ông Pezeshkian. “Phải có không gian cho ngoại giao”, ông Costa nói, đồng thời cho rằng các bên cần chung tay “giải quyết những lo ngại về an ninh liên quan đến Iran”.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...