Iran bảo quản thi hài, tổ chức lễ tang cố Lãnh tụ Tối cao ra sao?

Hình ảnh tưởng nhớ cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei xuất hiện nhiều trên đường phố Tehran những ngày này. Ảnh: Reuters.

Theo giáo luật Hồi giáo, người qua đời thường được an táng sớm và việc sử dụng hóa chất để bảo quản thi hài vốn không được khuyến khích. Tuy nhiên, tình hình chiến sự và các vấn đề an ninh đã khiến lễ an táng tiễn đưa cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị trì hoãn 4 tháng qua.

Ông Mohammed Omar, chuyên gia về văn hóa Iran, chia sẻ với Fox News: "Khả năng gần như chắc chắn là thi hài ông Ali Khamenei được bảo quản bằng hệ thống kho lạnh. Iran có sẵn các nhà xác pháp y đủ năng lực bảo quản thi thể trong nhiều tháng, nên việc lưu giữ thi hài suốt 4 tháng qua không phải là điều bất khả thi".

Khách mời từ 100 quốc gia dự tang lễ lịch sử

Ông Ali Khamenei sẽ được an táng vào ngày 9/7 sau chuỗi nghi lễ kéo dài 5 ngày. Thi hài của ông Ali Khamenei sẽ được đặt tại khu phức hợp cầu nguyện Mosalla ở Tehran trong 3 ngày, trước khi đoàn tang lễ bắt đầu di chuyển.

Theo phóng viên của Anadolu, một sân khấu lớn đã được dựng lên trong sân nhà thờ để đặt quan tài của ông Khamenei cùng các quan chức khác thiệt mạng trong cùng cuộc tấn công.

Các khối bê tông đã được đặt xung quanh sân khấu với những hạn chế nghiêm ngặt về việc tiếp cận khu vực. Hệ thống làm mát cũng được lắp đặt để giảm bớt ảnh hưởng của nhiệt độ cao đối với những người tham gia.

Lễ tưởng niệm quốc tế chính thức dự kiến diễn ra vào thứ Sáu, với sự tham dự của các nguyên thủ, quan chức cấp cao và nhà lãnh đạo tôn giáo từ khoảng 100 quốc gia.

Lễ tang của cố lãnh tụ Iran từng bị hoãn trong giai đoạn cao điểm của cuộc xung đột. Sự kiện lễ tang sắp diễn ra sẽ được tổ chức trong bối cảnh Iran và Mỹ đang duy trì lệnh ngừng bắn.

Ông Ali Khamenei, nhân vật có ý nghĩa tinh thần đối với nhiều tín đồ Hồi giáo dòng Shiite. Ông thiệt mạng ở tuổi 86 tại khu phức hợp dành cho Lãnh tụ Tối cao nằm ở trung tâm Tehran ngày 28/2 - ngày đầu tiên nổ ra cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động tại Iran.

Những banner và tranh tường khắc họa cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei xuất hiện trên khắp các con phố ở Tehran. Ảnh: Reuters.

Theo Iran International, linh cữu ông Ali Khamenei sẽ được đưa tới hai thành phố linh thiêng đối với người Hồi giáo dòng Shiite là Najaf và Karbala (Iraq), rồi trở lại Iran để tổ chức các nghi lễ tại Qom, trước khi an táng tại đền thờ Imam Reza ở Mashhad, quê hương của ông Khamenei.

Giới chức Iran hiện chưa công bố ai sẽ chủ trì lễ cầu nguyện trong tang lễ, đây là một trong những nghi thức mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng nhất. Nếu Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, tham dự lễ tang, nhiều khả năng ông có thể là người chủ trì nghi thức này.

Những bài học từ quá khứ

Theo Times of India, trước lễ tang của ông Ali Khamenei, Iran đang triển khai nhiều biện pháp nhằm tránh tái diễn tình trạng hỗn loạn từng xảy ra trong lễ tang của cố Lãnh tụ Tối cao Ruhollah Khomeini hồi năm 1989 và lễ tang của tướng Qasem Soleimani hồi năm 2020.

Giới chức Iran cho biết kiểm soát đám đông và bảo đảm an ninh sẽ là ưu tiên hàng đầu trong lễ tang của ông Ali Khamenei.

Ông Gholamhossein Mozaffari, thống đốc tỉnh Razavi Khorasan, nơi ông Khamenei sẽ được an táng, cho biết trực thăng có thể được huy động trong một số chặng của đoàn tang lễ, nhằm hỗ trợ điều phối đám đông và bảo đảm việc di chuyển linh cữu diễn ra an toàn.

Việc bảo vệ các lãnh đạo cấp cao, kiểm soát đám đông hàng triệu người tham dự lễ tang và đưa linh cữu an toàn đi qua nhiều địa điểm được dự báo sẽ là trọng tâm trong quá trình tổ chức chiến dịch an ninh lớn nhất trong lịch sử Iran.

Cuộc sống của người dân Iran dần trở lại bình thường sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận sơ bộ. Đây cũng là lúc giới chức Iran quyết định tổ chức lễ tang tiễn đưa cố Lãnh tụ Tối cao. Ảnh: Reuters.

Đầu tuần này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tới Baghdad để phối hợp với giới chức Iraq về công tác tổ chức đoàn tang lễ đi qua biên giới.

Kế hoạch chuẩn bị của Iran trong sự kiện lần này sẽ tiếp thu những bài học từng thu được từ việc tổ chức lễ tang của cố Lãnh tụ Tối cao Ruhollah Khomeini hồi năm 1989.

Khi linh cữu ông Khomeini được đưa tới nơi an táng, hàng trăm nghìn người đã ùa về phía quan tài. Lực lượng an ninh lúc này không thể kiểm soát đám đông, nhiều người dân mong muốn được chạm vào linh cữu. Sự hỗn loạn đã khiến tấm vải liệm bị rách, quan tài bị ảnh hưởng. Cuối cùng, giới chức phải dùng trực thăng đưa quan tài rời khỏi hiện trường và hoãn lễ an táng sang ngày hôm sau.

Lễ tang của tướng Qasem Soleimani hồi năm 2020 cũng chứng kiến tình trạng chen lấn hỗn loạn. Khi linh cữu được đưa về quê nhà ông Soleimani ở Kerman, tình trạng chen lấn đã làm xảy ra thương vong, buộc lễ an táng phải hoãn lại.

Sự cố tại hai lễ tang cấp quốc gia kể trên sẽ ảnh hưởng đáng kể tới cách Iran chuẩn bị cho lễ tang lần này. Theo Fox News, giới chức Iran dự kiến triển khai chiến dịch an ninh quy mô lớn phục vụ sự kiện được mô tả là có quy mô "mang tính lịch sử" tại Iran.

Lực lượng Basij phụ trách điều phối hậu cần, từ việc tổ chức các bãi đỗ xe, cho đến việc phân công từng quận của Tehran phụ trách việc đón người dân từ các tỉnh đổ về. Trong khi đó, Lực lượng Vũ trang Cách mạng Hồi giáo Iran sẽ đảm nhiệm việc kiểm soát đám đông.

Ông Yaqoub Soleimani, Phó chủ tịch phụ trách văn hóa và giáo dục của Quỹ Liệt sĩ Iran, đồng thời là một trong những người phụ trách tổ chức lễ tang, cho biết các nghi lễ sẽ được tiến hành trang trọng.

Người dân có thể bắt đầu vào dự lễ viếng tại Tehran từ cuối tuần này. Lễ rước linh cữu dự kiến được tổ chức từ ngày 6/7. Ước tính từ 15 đến 20 triệu người sẽ tham dự các lịch trình khác nhau xuyên suốt toàn bộ lễ tang.