 |
Ngày 9/2 (giờ địa phương), người phát ngôn của Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh nhà lãnh đạo Anh vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ được cử tri giao phó, trong bối cảnh hàng loạt nhân sự cấp cao tại Downing Street đã đồng loạt từ chức, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng lãnh đạo toàn diện, theo AFP.
Chỉ vài giờ trước tuyên bố cứng rắn của Thủ tướng, Chánh Văn phòng Morgan McSweeney và Giám đốc Truyền thông Tim Allan đã nộp đơn từ chức, đánh dấu bước ngoặt nghiêm trọng trong cuộc khủng hoảng đang bao trùm chính phủ Anh.
Cả hai đều được xem là những nhân vật then chốt trong bộ máy quyền lực của ông Starmer, và sự ra đi của họ cho thấy áp lực nội bộ đã lên tới đỉnh điểm.
Cơn bão Epstein
Sau 19 tháng cầm quyền, Thủ tướng Starmer - người từng được kỳ vọng sẽ chấm dứt chuỗi bất ổn chính trị kéo dài dưới thời các chính phủ Bảo thủ - nay lại phải đối mặt với làn sóng chỉ trích gay gắt từ phe đối lập, các đồng minh chính trị và cả trong chính đảng của mình.
Tâm điểm của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ quyết định bổ nhiệm ông Peter Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ, một động thái hiện bị coi là “sai lầm nghiêm trọng về phán đoán chính trị”.
Việc bổ nhiệm ông Mandelson vẫn được tiến hành dù đã có thông tin xác nhận rằng chính trị gia kỳ cựu này duy trì mối liên hệ với tội phạm tình dục khét tiếng Jeffrey Epstein ngay cả sau khi Epstein bị kết án vào năm 2008.
 |
| Thủ tướng Anh Keir Starmer và ông Peter Mandelson. Ảnh: Reuters. |
Những tiết lộ mới càng khiến dư luận phẫn nộ khi Cảnh sát London ngày 3/2 xác nhận đã mở cuộc điều tra hình sự đối với ông Mandelson.
Theo các nguồn tin truyền thông, ông Mandelson bị nghi ngờ đã cung cấp dữ liệu mật của chính phủ Anh cho Epstein vào năm 2009, bao gồm các thông tin nhạy cảm liên quan đến cải cách thuế và các gói cứu trợ tài chính hậu khủng hoảng.
Đặc biệt nghiêm trọng là cáo buộc cho rằng ông Mandelson đã báo cho Epstein biết kế hoạch của chính phủ Anh nhằm cứu đồng euro đang suy yếu - những thông tin có khả năng tác động mạnh tới thị trường tài chính.
Những cáo buộc này đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ dữ dội trên chính trường Anh, buộc Chánh Văn phòng Morgan McSweeney phải từ chức hôm 8/2.
Trong đơn từ chức, ông McSweeney thừa nhận trách nhiệm cá nhân vì đã tư vấn cho Thủ tướng Starmer trong việc bổ nhiệm ông Mandelson vào vị trí ngoại giao hàng đầu của Anh tại Washington. Không lâu sau đó, Giám đốc Truyền thông Tim Allan cũng tuyên bố rời nhiệm sở.
 |
| Chánh Văn phòng Morgan McSweeney do liên quan đến việc bổ nhiệm ông Mandelson vào vị trí Đại sứ Anh tại Mỹ. Ảnh: Shutterstock. |
Sức ép bủa vây
Khủng hoảng nhanh chóng lan rộng ra ngoài phạm vi nội các. Lãnh đạo Công đảng Scotland Anas Sarwar công khai kêu gọi Thủ tướng Starmer từ chức, cho rằng tình trạng “xao nhãng và hỗn loạn” hiện nay không thể tiếp diễn.
“Sự xao nhãng này cần phải chấm dứt và ban lãnh đạo tại Downing Street phải thay đổi”, ông Sarwar nói tại một cuộc họp báo.
Từ phía đối lập, lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch cáo buộc ông Starmer không đủ năng lực điều hành đất nước và đã đánh mất quyền kiểm soát chính phủ. Theo bà Badenoch, vụ Mandelson chỉ là đỉnh điểm của một chuỗi quyết định sai lầm cho thấy sự yếu kém trong khả năng lãnh đạo của Thủ tướng Anh, theo Reuters.
Đáp lại làn sóng chỉ trích, một phát ngôn viên Downing Street khẳng định ông Starmer có “một nhiệm kỳ 5 năm rõ ràng do người dân Anh trao cho để thực hiện thay đổi”, và nhấn mạnh Thủ tướng sẽ không để những ồn ào chính trị làm chệch hướng chương trình cải cách của chính phủ.
Phó Thủ tướng David Lammy, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves và Ngoại trưởng Yvette Cooper cùng nhiều thành viên nội các khác cũng công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Starmer.
Dù vậy, sức ép vẫn không ngừng gia tăng. Ông Starmer sẽ gặp các nghị sĩ Công đảng vào cuối ngày 9/2 trong nỗ lực xoa dịu sự phẫn nộ nội bộ, đồng thời tìm cách dập tắt những lời kêu gọi từ chức đang ngày càng lớn tiếng.
Trước đó, Thủ tướng Anh đã lên tiếng bảo vệ quyết định của mình, song đồng thời thừa nhận đã mắc sai lầm nghiêm trọng trong vụ bổ nhiệm Mandelson. Ông cáo buộc cựu đại sứ đã tạo ra “một chuỗi dài những sự dối trá” liên quan đến mối quan hệ với Epstein, cả trước và trong thời gian giữ chức vụ ngoại giao.
“Ông ta đã nhiều lần nói dối khi được hỏi về mối quan hệ với Epstein. Tôi hối tiếc vì đã bổ nhiệm ông ta”, ông Starmer nói. “Nếu khi đó tôi biết những gì tôi biết bây giờ, ông ta sẽ không bao giờ được đặt chân tới bất kỳ vị trí nào trong chính phủ.”
Theo các cáo buộc, ngoài việc làm rò rỉ email chính phủ và thông tin nhạy cảm, ông Mandelson và người hiện là bạn đời còn được cho là đã nhận nhiều khoản thanh toán, với tổng số tiền ít nhất 75.000 USD. Ông Mandelson, 72 tuổi, hiện đã rời khỏi Công đảng cầm quyền.
Chính trường Anh hỗn loạn
Giữa lúc khủng hoảng leo thang, một số ý kiến trên chính trường Anh cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở cá nhân Thủ tướng Starmer mà phản ánh sự rạn nứt sâu sắc trong nội bộ Công đảng.
Một bài bình luận gây chú ý trên truyền thông Anh cho rằng chính quyền Starmer đang rơi vào tình trạng “vở kịch truyền hình dài tập” không khác gì giai đoạn hỗn loạn của các chính phủ tiền nhiệm.
Họ cảnh báo nếu tình trạng đấu đá và mất phương hướng kéo dài, nước Anh có thể tiếp tục rơi vào vòng xoáy bất ổn chính trị, tương tự giai đoạn hỗn loạn dưới các chính phủ Bảo thủ trước đây.
Lãnh đạo của đảng Dân chủ Tự do Ed Davey thậm chí nhấn mạnh rằng đất nước Anh “không thể chịu đựng thêm ba năm rưỡi nữa của một vở kịch chính trị rối loạn”, đồng thời đưa ra tối hậu thư đối với Công đảng: hoặc nhanh chóng chấm dứt đấu đá nội bộ và tập trung điều hành đất nước, hoặc phải tính đến khả năng tổ chức tổng tuyển cử sớm.
 |
| Thủ tướng Keir Starmer và lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do, Ed Davey, tại lễ đăng quang của nhà vua, ngày 6/5/2023. Ảnh: PA. |
Ông Davey khẳng định rằng việc liên tục thay đổi nhân sự lãnh đạo không giải quyết được vấn đề cốt lõi, như những gì đã diễn ra dưới thời các chính phủ Bảo thủ. Tuy nhiên, việc để một chính phủ yếu kém “lẹt đẹt tồn tại” cũng có thể khiến niềm tin của cử tri sụp đổ, mở đường cho các lực lượng dân túy trỗi dậy.
“Nếu Công đảng không thể tự chấn chỉnh, tốt hơn hết là nên ra đi và để cử tri quyết định”, ông viết trên Guardian, đồng thời cảnh báo bất mãn của cử tri có thể tạo tạo điều kiện cho các lực lượng dân túy trỗi dậy.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Keir Starmer đang đứng trước lựa chọn mang tính sống còn: hoặc nhanh chóng lấy lại quyền kiểm soát đảng và chính phủ, hoặc đối mặt với nguy cơ bị cuốn phăng bởi cơn bão chính trị lớn nhất kể từ khi ông bước chân vào Phố Downing.
Những cuốn sách hay về châu Âu
Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả các cuốn sách hay nên đọc để hiểu thêm về châu Âu, khu vực có bề dày lịch sử được mệnh danh là "lục địa già".
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
