|
|
HIV đang âm thầm lan trong nhóm MSM trẻ, nhiều người không có triệu chứng. Ảnh: Freepik. |
Ở phòng khám nam khoa, nhiều ca bệnh bắt đầu bằng những lý do rất quen thuộc như tiểu buốt, vài nốt sùi, đau họng kéo dài hay cảm giác "có gì đó không ổn" trong cơ thể. Nhưng phía sau những biểu hiện tưởng chừng đơn giản ấy, kết quả xét nghiệm đôi khi lại mở ra một thực tế nặng nề hơn nhiều - mắc HIV.
Theo tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy, xu hướng đáng lo hiện nay là HIV đang gia tăng trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), đặc biệt ở người trẻ. Điều nguy hiểm không chỉ nằm ở số ca nhiễm, mà còn ở tâm lý chủ quan và sự e ngại xét nghiệm vẫn còn phổ biến.
Tại TP.HCM, MSM vẫn là nhóm chiếm tỷ lệ nhiễm cao, với độ tuổi mắc bệnh ngày càng trẻ hóa rõ rệt.
Lây nhiễm âm thầm, dễ bị bỏ qua
Theo bác sĩ Duy, điều đáng ngại không chỉ nằm ở số ca nhiễm, mà ở cách HIV âm thầm tồn tại và lây lan. Nhiều người trẻ cho rằng khi cơ thể chưa có biểu hiện bất thường thì đồng nghĩa với việc "an toàn". Tuy nhiên, HIV không phải lúc nào cũng có triệu chứng rõ ràng.
Không ít trường hợp vẫn sinh hoạt bình thường, đi làm, hẹn hò, không hề nghi ngờ mình nhiễm bệnh cho đến khi đi khám vì một lý do khác.
Ở góc độ dịch tễ, các tổ chức y tế quốc tế cho thấy nhóm MSM có nguy cơ nhiễm HIV cao hơn đáng kể so với dân số chung. Tại TP.HCM, dữ liệu giám sát gần đây cũng ghi nhận các ca nhiễm mới tập trung chủ yếu ở nhóm này, đặc biệt là người trẻ.
"Thực tế này cũng phản ánh một nghịch lý rằng việc kết nối bạn tình ngày càng dễ dàng, nhưng kiến thức tự bảo vệ lại không theo kịp. Nhiều người thành thạo các ứng dụng hẹn hò, nhưng lại không duy trì thói quen xét nghiệm định kỳ", bác sĩ Duy nói.
Theo chia sẻ của bác sĩ Trà Anh Duy, không hiếm trường hợp phát hiện HIV ngoài dự tính. Phần lớn bệnh nhân không đến khám vì nghi ngờ HIV, mà vì các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác hoặc triệu chứng thông thường.
Vị chuyên gia kể về trường hợp điển hình là hai nam nhân viên văn phòng sau một lần đi karaoke và massage đã đến khám vì lo mắc "bệnh xã hội". Một người có biểu hiện viêm niệu đạo, người còn lại gần như không có triệu chứng đáng chú ý. Tuy nhiên, khi làm xét nghiệm đầy đủ, một người được xác định dương tính với HIV, nhiều khả năng đã nhiễm từ trước đó vài tháng.
 |
| Những ca khám nam khoa tưởng chừng đơn giản lại kết thúc bằng chẩn đoán mắc HIV. Ảnh tạo bởi AI. |
Điều khiến bác sĩ nhớ không chỉ là kết quả, mà là phản ứng của bệnh nhân: sốc, hoang mang và khó chấp nhận.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 19 tuổi, được người yêu cũ đưa đi khám vì sốt nhẹ và nổi hạch bẹn. Kết quả cho thấy bệnh nhân nhiễm HIV, đồng thời mắc viêm gan B. Ở ca bệnh này, điều đáng chú ý không chỉ là độ tuổi rất trẻ, mà bệnh nhân giấu kín xu hướng tính dục, sống khép kín, hoảng loạn khi nhận kết quả và từng xuất hiện ý nghĩ tiêu cực.
Theo bác sĩ Anh Duy, những trường hợp như vậy cho thấy HIV không chỉ là vấn đề y học, mà còn gắn với sự cô lập, kỳ thị và thiếu chỗ dựa tâm lý.
Vì sao người trẻ dễ đối mặt nguy cơ cao?
Theo bác sĩ Duy, có nhiều nguyên nhân khiến người trẻ trong cộng đồng MSM dễ đối mặt với nguy cơ lây nhiễm HIV hơn.
Thứ nhất, độ tuổi bắt đầu quan hệ tình dục ngày càng sớm, trong khi kỹ năng tự bảo vệ chưa đầy đủ. Thứ hai, các ứng dụng hẹn hò giúp việc tìm kiếm bạn tình trở nên nhanh chóng, kín đáo nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro do thiếu thông tin và kiểm soát.
Bên cạnh đó, không ít người vẫn e ngại sử dụng bao cao su, ngại xét nghiệm, hoặc chưa tiếp cận các biện pháp dự phòng như PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm), trong khi lại quá tin vào cảm nhận chủ quan về "độ an toàn" của bạn tình.
"Yếu tố kỳ thị cũng đóng vai trò quan trọng. Khi phải giấu kín xu hướng tính dục và lo sợ bị đánh giá, nhiều người trì hoãn việc khám, xét nghiệm hoặc tiếp cận dịch vụ y tế. Điều này dẫn đến việc phát hiện bệnh muộn, làm tăng nguy cơ lây lan", vị chuyên gia nhấn mạnh.
Theo ghi nhận, đã có những trường hợp rất trẻ, khoảng 19 tuổi. Thậm chí, hệ thống điều trị HIV tại TP.HCM từng ghi nhận bệnh nhân 15-16 tuổi trong nhóm MSM, cho thấy độ tuổi nguy cơ đang ngày càng thấp.
Theo bác sĩ Trà Anh Duy, phòng ngừa HIV không phải là điều quá phức tạp, nhưng cần được thực hiện một cách thực tế và đều đặn.
 |
| HIV hiện nay không còn là 'án tử' nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng. Ảnh: Freepik. |
Việc sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ và chủ động tìm hiểu về PrEP là những biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả. Khi sử dụng đúng, PrEP có thể giảm nguy cơ nhiễm HIV qua đường tình dục đáng kể.
Trong trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm như rách bao, quan hệ không bảo vệ hoặc không rõ tình trạng HIV của bạn tình, cần nghĩ đến PEP (dự phòng sau phơi nhiễm) và bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt, lý tưởng trong vòng 72 giờ.
Ngoài ra, bác sĩ cũng khuyến cáo không nên chỉ xét nghiệm HIV khi đã có triệu chứng. Người có nguy cơ nên xét nghiệm định kỳ và tầm soát thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C.
"Điều đáng lo hiện nay là xu hướng trẻ hóa, phát hiện muộn và tâm lý chủ quan vẫn còn phổ biến trong cộng đồng MSM. HIV hiện nay không còn là 'án tử' nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng. Tuy nhiên, đây vẫn là bệnh mạn tính, đòi hỏi theo dõi lâu dài và tuân thủ điều trị nghiêm ngặt", bác sĩ Trà Anh Duy chia sẻ.
Để khiến chúng ta nỗ lực hơn khi tìm okiếm, học tập, và đạt được tiến bộ, mức dopamine tăng lên trước và trong quá trình những hoạt động này diễn ra, rồi giảm xuống dưới mức cơ sở trước đó. Cuốn sách Cho đời nhẹ lên cao - Giải mã sáu hormone hạnh phúc hướng dẫn cách sử dụng sáu hormone quan trọng được sản xuất tự nhiên trong cơ thể để tạo ra công thức độc đáo làm thay đổi cuộc sống của bạn.
