|
|
Xu hướng RAM tối thiểu 16 GB trên laptop có thể chững lại. Ảnh: PC Mag. |
Trong nhiều thập kỷ, thị trường phần cứng máy tính cá nhân phát triển theo xu hướng cấu hình ngày càng cao và tỷ lệ giá bán trên hiệu năng liên tục giảm.
Tuy nhiên, Slash Gear cho rằng mọi thứ có thể đảo chiều trong năm 2026, khi xuất hiện những chiếc laptop đắt tiền hơn nhưng cấu hình lại hạn chế so với phiên bản trước.
Hệ lụy từ cơn lốc AI
Những tháng cuối năm 2025 chứng kiến tình trạng hỗn loạn trên thị trường máy tính cá nhân. Giá RAM tăng vọt, đặc biệt là DRAM, loại thường thấy trong các thiết bị điện tử tiêu dùng. Nguyên nhân trực tiếp của hiện tượng này chính là sự bùng nổ của AI.
SSD có thể là sản phẩm kế tiếp bị cuốn vào vòng xoáy tăng giá. Tính đến tháng 12/2025, tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi Micron đóng cửa Crucial, thương hiệu hướng đến người dùng cá nhân, để tập trung bán lượng bộ nhớ dự trữ cho ngành công nghiệp AI.
Năm 2026, thị trường có thể xuất hiện những laptop đắt tiền với cấu hình kém hơn so với thế hệ trước. Trong bối cảnh nguồn cung DRAM cho hàng tiêu dùng ngày càng khan hiếm, các nhà sản xuất laptop sẽ phải trả một khoản phí rất cao cho bộ nhớ.
Trước lựa chọn giữa việc giảm lợi nhuận hoặc tăng giá, các dự báo cho rằng doanh nghiệp sẽ nghiêng về phương án thứ 2. Song song đó, họ cũng cắt giảm dung lượng RAM trong các dòng máy mới.
 |
| Dòng laptop có nhu cầu RAM lớn sẽ chịu tác động mạnh vì tình trạng thiếu RAM toàn cầu. Ảnh: Rtings. |
Nguồn cung RAM hạn chế kết hợp với nhu cầu tăng đột biến từ ngành công nghiệp AI, vốn cần lượng lớn bộ nhớ cho các trung tâm dữ liệu, đẩy các nhà sản xuất máy tính vào tình thế khó khăn, bị động.
Người dùng cũng ngần ngại khi phải trả nhiều tiền hơn cho hiệu năng kém hơn, đặc biệt khi các hệ điều hành và ứng dụng hiện đại yêu cầu rất nhiều bộ nhớ.
Các công ty, bao gồm Lenovo và HP, tìm cách tích trữ RAM để trì hoãn việc cắt giảm cấu hình mà vẫn giữ được giá bán ổn định, nhưng nguồn dự trữ đó cuối cùng cũng sẽ cạn kiệt.
Kéo lùi xu hướng công nghệ
Nhiều năm qua, bộ nhớ RAM 16 GB đang dần trở thành "cấu hình cơ bản". Kể cả Apple cũng biến 16 GB thành mức tối thiểu trên MacBook Air 2025. Tuy nhiên, trước tình trạng khan hiếm và tăng giá chóng mặt của bộ nhớ DRAM, xu hướng này có thể chững lại, thậm chí bị kéo lùi.
Apple chưa xác nhận các model MacBook mới có bị giảm dung lượng RAM xuống còn 8 GB hay không, nhưng một số dự đoán cho rằng các dòng laptop cao cấp có khả năng bị cắt giảm nhiều.
TrendForce dự đoán RAM tiêu chuẩn trên cấu hình tầm trung sẽ lùi về 8 GB, trong khi các mẫu cao cấp sẽ giảm xuống còn 16 GB. Đây là vấn đề lớn đối với laptop chơi game, đặc biệt nếu GPU cũng đồng thời giảm dung lượng VRAM.
Nhiều người dùng máy tính đã quen với việc chọn phiên bản có cấu hình cao khi cần thiết bị mạnh mẽ hơn. Giờ đây việc đó sẽ gặp nhiều khó khăn vì giá bán bị đội lên rõ rệt. Chẳng hạn, theo thông tin rò rỉ, laptop doanh nghiệp sắp ra mắt của Dell sẽ tính thêm 230 USD cho cấu hình RAM 32 GB.
Bên cạnh laptop và máy tính để bàn, những dòng máy dễ chịu tác động bởi cơn sốc RAM, nhiều thiết bị khác cần một số dạng bộ nhớ. Tất cả đều được sản xuất từ cùng một nguồn silicon.
Smartphone cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Tác động còn lan sang xe điện, máy chơi game, TV, tai nghe VR, đồng hồ thông minh và nhiều sản phẩm khác. Mỗi công ty đều cạnh tranh để giành lấy phần RAM còn sót lại sau bữa tiệc thịnh soạn của ngành công nghiệp AI.
 |
| Các dòng smartphone cao cấp cũng có thể giảm dung lượng RAM. Ảnh: Slash Gear. |
Với thế giới smartphone, theo dự báo của TrendForce, thị trường sẽ trải qua giai đoạn giảm dung lượng RAM vào năm 2026. Các điện thoại và máy tính bảng cao cấp, như Samsung Galaxy Z Fold7 và Apple iPhone 17 Pro , thường có dung lượng RAM 12-16 GB.
Tuy nhiên, đến năm 2026, mức tối đa có thể chỉ còn 12 GB. Trong khi đó, bộ nhớ RAM 12 GB được dự đoán sẽ biến mất khỏi phân khúc tầm trung. Ở phân khúc thấp, gần đây dung lượng RAM phổ biến là 8 GB, nhưng các model mới có thể phải quay trở lại với 4 GB.
Điều đó sẽ hạn chế khả năng của smartphone giá rẻ, đặc biệt là khi chạy các công cụ AI cục bộ.
Không giống như máy tính để bàn và laptop sử dụng kiến trúc x86, thường có thể nâng cấp RAM rời, smartphone, máy tính bảng cùng với các thiết bị dựa trên kiến trúc ARM có RAM tích hợp trực tiếp vào module SoC và không thể nâng cấp.
Do đó, một khi người dùng những dòng máy có dung lượng RAM thấp trong giai đoạn này, họ sẽ “chịu trận” cho đến khi đổi sang thiết bị mới.
Những câu hỏi chúng ta phải đối mặt trong thế giới AI
Chúng ta có rất nhiều câu hỏi về thế giới AI, mà đó đều là những nghi hoặc không dễ có ngay đáp án.
Cuốn sách Thời đại AI - Và tương lai loài người chúng ta trình bày cách AI làm thay đổi mối quan hệ của chúng ta với tri thức, chính trị và xã hội. Mục tiêu tối thượng của cuốn sách này là giải thích về AI và cung cấp cho độc giả những câu hỏi mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong những năm tới lẫn bộ công cụ để bắt đầu trả lời chúng.
