Cây chè đã vượt qua một hành trình dài, trở thành đồ uống được yêu thích. Ảnh minh họa: T.A.

Theo một số nhà nghiên cứu Trung Quốc, cây trà lần đầu tiên được du nhập vào đất nước họ từ Hàn Quốc vào cuối thế kỷ IV, và được cho là đã đến Nhật Bản vào thế kỷ IX. Nhưng một số người khác một lần nữa khẳng định rằng, trà chắc chắn là loài bản địa của Trung Quốc, ban đầu được phát hiện trên những ngọn đồi ở các tỉnh, nơi hiện nay nó được trồng rất nhiều, tuy nhiên không rõ từ niên đại nào.

Trong khi người Nhật, những người coi loại cây này cũng có giá trị như đối với người Trung Quốc, tuyên bố rằng cả hai nước đều lấy giống từ Hàn Quốc, vào khoảng năm 828 sau Công nguyên. Không có bằng chứng nào chứng minh cho tuyên bố này, ngược lại, Von Siebold [1] - người đã lập luận để ủng hộ những tuyên bố của một số nhà văn Nhật Bản về vấn đề này, và điều không thể xảy ra đã được chính Von Siebold thừa nhận một cách vô thức khi ông nhận xét rằng “cây trà mọc rất nhiều ở vùng đồng bằng các tỉnh miền Nam Nhật Bản, nhưng lại biến mất khi ông đi dần về phía những dãy núi,” rõ ràng đây là một điều kỳ lạ.

Ngược lại với lý thuyết ủng hộ Trung Quốc này, một suy luận tương tự có xu hướng xác nhận tuyên bố cho rằng trà là loài bản địa. Rất nhiều người Nhật đã chứng minh rằng cây trà ban đầu không được du nhập từ Hàn Quốc mà là từ Trung Quốc, nhiều người trong số họ cho rằng trà lần đầu tiên được đưa vào đất nước họ từ Trung Quốc vào khoảng giữa thế kỷ IX.

Điều thú vị là một ngôi chùa đã được xây dựng và vẫn còn tồn tại ở Uji, cách Osaka không xa, trên vùng đất được cho là đồn điền trà đầu tiên ở Nhật Bản, nơi thiêng liêng đối với truyền thống người Nhật và để vinh danh người Trung Quốc đầu tiên đưa cây trà vào đảo quốc, đã củng cố cho thừa nhận này.

Một tài liệu khác xác thực hơn nói rằng hạt trà được tu sĩ Phật giáo Mi-yoye [1] mang đến Nhật Bản từ Trung Quốc vào khoảng đầu thế kỷ XIII và được trồng lần đầu tiên ở hòn đảo phía nam Kiusiu, từ đó việc trồng trà đã nhanh chóng lan rộng ra khắp cả nước.

Một số nhà văn Anh thậm chí còn khẳng định rằng Assam, Ấn Độ, là quê hương ban đầu của cây trà, dựa trên thực tế rằng một loài trà đã được phát hiện ở đó trong trạng thái hoang dã cũng như trên các sườn núi Himalaya.

Nhưng mặc dù cây trà được tìm thấy cả trong trạng thái hoang dã và trồng trọt ở nhiều quốc gia phương Đông vào thời điểm hiện tại, tất cả các truyền thống phương Tây đều chỉ ra Trung Quốc, và chỉ Trung Quốc mà thôi, là quê hương ban đầu của cây trà, và việc cây trà có nguồn gốc bản địa và tự nhiên ở đất nước này là điều không thể tranh cãi.

[1] Philipp Franz Balthasar von Siebold (1796 –1866) là một bác sĩ, nhà thực vật học và nhà du hành người Đức. Ông nổi tiếng nhờ nghiên cứu về hệ thực vật và động vật Nhật Bản cũng như việc giới thiệu y học phương Tây vào Nhật Bản. Ông là cha của nữ bác sĩ Nhật Bản đầu tiên được đào tạo về y học phương Tây, Kusumoto Ine.

[2]Tối Trừng (767 - 822), cũng được gọi là Truyền giáo Đại sư, là người thành lập tông Thiên Thai Nhật Bản.