|
|
Ảnh: The Conversation. |
Theo trang Financial Times, trong vài thập kỷ qua, tiểu thuyết đồ họa đã có bước phát triển vững chắc và dần hòa nhập vào dòng văn học hư cấu truyền thống.
Đây là thể loại vừa đóng vai trò là điểm khởi đầu hấp dẫn để độc giả trẻ tiếp cận với sách nói chung, vừa ngày càng thu hút độc giả trưởng thành, đặc biệt là thông qua các phiên bản chuyển thể những tác phẩm văn học kinh điển nổi tiếng.
Một lý do cho điều này có thể là sự độc đáo của nó. Trang Headstuff dẫn nhận định của Tiến sĩ Hillary Chute, một chuyên gia về truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa, từng nhận định: Khác với văn xuôi, thể loại người sáng tác không nhất thiết phải chạm tay vào tác phẩm (ngày nay, người ta có thể viết sách mà chẳng bao giờ thực sự chạm vào bản thảo của chính mình), thì hình thức tiểu thuyết đồ họa với sự sắp đặt không gian đặc thù... lại đòi hỏi một sự tương tác hình khối cơ bản.
Với các khung hình và nội dung cần được xây dựng khéo léo, tiểu thuyết đồ họa thường được xem là một loại hình nghệ thuật mang tính phá cách mạnh mẽ.
Trên thực tế, trong lịch sử phát triển còn khá ngắn của mình, thể loại này đã liên tục thách thức và phá vỡ những quy chuẩn phổ biến trong bối cảnh đương thời thông qua cả nội dung lẫn hình thức thể hiện.
Khẳng định vị thế trong giới văn học quốc tế
Tác phẩm A Contract with God của Will Eisner năm 1978 được công nhận rộng rãi là tiểu thuyết đồ họa đầu tiên, mở đường khẳng định vai trò của các hình thức nghệ thuật đồ họa như một thể loại mới trong văn học chính thống.
Năm 1981, tác phẩm được coi là tiểu thuyết đồ họa đầu tiên của nước Anh, True Love, đã được ra mắt. Simmonds nhớ lại câu hỏi của biên tập viên khi ông lần đầu đọc tác phẩm này: "Cuốn sách là gì vậy? Một câu chuyện hoạt hình ư?"
Năm 2001, tác phẩm Jimmy Corrigan: The Smartest Kid on Earth của Chris Ware đã trở thành tiểu thuyết đồ họa đầu tiên giành giải Guardian First Book Award của tờ The Guardian.
![]() |
Phiên bản tiểu thuyết đồ họa của câu chuyện tình yêu nổi tiếng Call Me by Your Name. Ảnh: Financial Times. |
Sau đó, một trong những thành công lớn khác là giải thưởng văn học Costa Biography Prize năm 2012 được trao cho tác phẩm Dotter of Her Father’s Eyes của Mary M. Talbot và Bryan Talbot.
Ngày nay, tiểu thuyết đồ họa và hồi ký bằng tranh xuất hiện trong danh mục của hầu hết nhà xuất bản văn học. Vị thế của thể loại này càng được củng cố vững chắc hơn vào năm 2018 khi Sabrina của Nick Drnaso trở thành tiểu thuyết đồ họa đầu tiên được đề cử cho giải Man Booker.
Kể từ thành công vang dội đó, thể loại này ngày càng trở nên phổ biến và được chú ý nhiều hơn. Năm nay, giải thưởng British Book Awards đã bổ sung hạng mục Tiểu thuyết đồ họa và lễ hội văn học hay cũng lần đầu tiên tổ chức Ngày hội tiểu thuyết đồ họa.
Cả hai bước tiến này đều được hậu thuẫn bởi sự gia tăng doanh số gần đây. Tại Anh, doanh số bán thể loại này đạt 78,7 triệu bảng Anh năm 2025, tăng 13,9% so với năm trước đó. Còn tại Mỹ và Canada, doanh số truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa đạt khoảng 1,94 tỷ USD năm 2024, tăng 4% so với năm 2023.
Lựa chọn yêu thích của độc giả và tiềm năng chuyển thể
Tại Anh, các ấn phẩm truyện tranh và tiểu thuyết đồ họa dành cho trẻ em đóng góp 25,9 triệu bảng Anh vào tổng doanh số bán sách năm 2025, tăng so với mức 20,3 triệu bảng Anh năm 2024.
Bobby Joseph, người giữ danh hiệu "Đại sứ truyện tranh" của Vương quốc Anh và cũng là cựu giáo viên tiếng Anh, cho rằng những tác phẩm hình họa là phương tiện hoàn hảo để khuyến khích những đứa trẻ vốn ngại đọc sách, đồng thời đóng vai trò như cầu nối đưa các em đến với các thể loại sách khác.
Sự yêu thích của các em đối với thể loại này lớn đến mức một số phụ huynh lo lắng khi con mình chỉ đọc tiểu thuyết đồ họa, hoặc dành phần lớn thời gian để đọc thể loại này, theo trang The Conversation.
Các bộ tiểu thuyết đồ họa như Heartstopper, The Babysitters Club và Amulet luôn được giới trẻ tìm đọc và nhanh chóng hết hàng trên kệ sách của thư viện trường.
Bên cạnh đó, những tác phẩm tiểu thuyết đồ họa độc lập, chẳng hạn Maus của Art Spiegelman (tác phẩm lấy đề tài về thảm họa Holocaust) hay To This Day (dựa trên bài thơ trình diễn của Shane Koyczan), cũng trở thành tài liệu quen thuộc trong nhiều lớp học ở bậc trung học.
Nhiều tiểu thuyết đồ họa cũng được độc giả trẻ tuổi ưa thích và được chuyển thể thành các ấn bản điện ảnh ấn tượng. Ví dụ Netflix đã chuyển thể Heartstopper thành nhiều mùa phim với doanh thu tích cực.
Hay bản chuyển thể đầy cảm hứng của Gareth Brookes từ tác phẩm kinh điển về đề tài đồng quê thế kỷ 17, cuốn The Compleat Angler, cũng là một trong những tác phẩm bất ngờ và ấn tượng nhất năm ngoái.
Trong thời gian sắp tới, công chúng có thể chờ đợi bộ phim chuyển thể từ Things We Lost in the Fire của Mariana Enríquez vào tháng 10 tới.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
