Một chiến dịch táo bạo của Mỹ nhằm loại bỏ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã kết thúc bằng một cuộc đấu súng dữ dội trong những phút cuối, khi các trực thăng Mỹ phải chấp nhận mức độ rủi ro cực kỳ lớn lúc hạ thấp độ cao để đổ bộ vào một khu phức hợp được phòng thủ dày đặc ở Caracas.

Dựa trên việc phân tích hơn 50 video và hình ảnh do người dân ghi lại, đồng thời lập bản đồ đường bay của các trực thăng Mỹ để làm rõ những khoảnh khắc then chốt, CNN chỉ ra rằng có khoảng hai phút then chốt giữa thời điểm một trực thăng vận tải chạm đất và lúc cất cánh trở lại.

Các đoạn ghi hình cho thấy, ngay trước khi trực thăng hạ cánh xuống khu vực này, đã xảy ra những loạt hỏa lực chéo dữ dội giữa máy bay tấn công của Mỹ bay vòng trên không và hệ thống phòng không của Venezuela.

Theo các chuyên gia, đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của toàn bộ chiến dịch, bởi khi đó trực thăng di chuyển chậm, bay thấp, dễ trở thành mục tiêu của cả những loại vũ khí đơn giản. Mức độ rủi ro càng gia tăng khi lực lượng Mỹ chọn điểm hạ cánh nguy hiểm nhất - ngay sát khu nhà của ông Maduro.

Mở đường đột kích

Cuộc tập kích vào Fort Tiuna, một trong những tổ hợp quân sự lớn nhất Venezuela, đã được chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước.

Rạng sáng 3/1, khi Mỹ bắt đầu chiến dịch, hàng loạt đòn đánh đã được tung ra trên khắp cả nước. Theo rà soát video và ảnh vệ tinh của CNN, các mục tiêu như radar, hệ thống thông tin liên lạc và phòng không đã bị vô hiệu hóa, qua đó mở đường cho các trực thăng đặc nhiệm.

Theo Tướng Không quân Mỹ Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, hơn 150 máy bay bao gồm oanh tạc cơ, tiêm kích, máy bay trinh sát và giám sát đã xuất phát từ 20 căn cứ trên bộ và trên biển.

Khoảng 1h30 sáng theo giờ địa phương, một nhân chứng cho biết đã nghe thấy nhiều tiếng nổ tại thành phố ven biển Higuerote, cách Caracas khoảng 80 km về phía đông.

CNN định vị địa lý các video về những đòn đánh ban đầu này tại sân bay Higuerote, nơi đặt các hệ thống phòng không của Venezuela, trong đó có tổ hợp tên lửa đất đối không Buk-M2 do Nga sản xuất, được thiết kế để tiêu diệt máy bay.

Một video do nhà báo địa phương chia sẻ khi trời sáng cũng cho thấy một bệ phóng Buk-M2 vẫn còn bốc khói.

“Chúng tôi nghe thấy tiếng rít trong không trung, như thể có thứ gì đó đang rơi xuống, rồi là một vụ nổ”, một cư dân Higuerote nói.

Ông N.R. Jenzen-Jones, Giám đốc Armament Research Services, nhận định với CNN rằng các hình ảnh tại Higuerote cho thấy khả năng Mỹ đã sử dụng máy bay không người lái tấn công một chiều. Đây có thể là các “hệ thống tấn công không người lái chi phí thấp”, loại vũ khí mà quân đội Mỹ đang tăng tốc phát triển sau khi công nghệ tương tự được sử dụng rộng rãi trong xung đột Ukraine.

“Hỗn loạn có tổ chức”

Tại Caracas, vào lúc 1h58 sáng, hai trực thăng vận tải MH-47 Chinook của Mỹ được ghi lại đang bay thấp về phía Fort Tiuna, men theo thung lũng hẹp nơi căn cứ quân sự này tọa lạc, theo video của nhân chứng.

Ông Wes Bryant, cựu thượng sĩ không quân Mỹ và từng là điều phối viên không kích chiến thuật cho lực lượng đặc nhiệm, mô tả chiến thuật Mỹ đánh phủ đầu khu vực trước khi trực thăng hạ cánh là một dạng “hỗn loạn có tổ chức”.

Các đoạn phim cho thấy ít nhất hai trực thăng hạ cánh xuống khu nhà giữa làn đạn từ mặt đất, rồi rời đi không lâu sau đó. Theo các chuyên gia quân sự, đây là giai đoạn đầu của chiến dịch, nhằm đổ bộ binh sĩ Mỹ gần khu nhà của ông Maduro và giao chiến với lực lượng mặt đất.

Sau đó, Tướng Caine cho biết lực lượng Mỹ lần đầu tiếp cận khu nhà của ông Maduro vào lúc 2h01 sáng.

Tiếp đó, binh sĩ Mỹ lục soát khu phức hợp và bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela.

Các video cho thấy trực thăng tấn công Mỹ bay yểm trợ trên không, giao tranh với hệ thống phòng không Venezuela, trong khi trực thăng vận tải đưa ông Maduro cùng lực lượng đã bắt giữ ông rời khỏi khu nhà.

Khi yếu tố bất ngờ không còn, đội hình rút quân phải vượt qua một cuộc đấu súng ác liệt giữa trực thăng tấn công Mỹ và lực lượng Venezuela.

Tiếng súng nổ liên hồi vang lên trong các video. Theo các chuyên gia vũ khí, âm thanh này phù hợp với loại trực thăng tấn công MH-60 Black Hawk phiên bản DAP của Mỹ, được trang bị pháo tự động 30 mm.

Ngay sau đó, hỏa lực phòng không đáp trả xé toạc màn đêm, trong khi các trực thăng tấn công tiếp tục khai hỏa.

Khoảng 20 giây sau, một video do nhà nghiên cứu trực tuyến MPGeoint phát hiện và được CNN đồng bộ cho thấy một trực thăng vận tải Mỹ đang hạ thấp độ cao về phía khu nhà kiên cố của ông Maduro.

Một chiếc trực thăng vận tải của Mỹ hạ độ cao xuống gần khu nhà của Maduro.

Các video được đồng bộ hóa cho thấy một máy bay trực thăng của Mỹ phóng 4 quả tên lửa.

Theo các chuyên gia quân sự, đây chính là thời điểm dễ bị tổn thương nhất.

“Bất kỳ trực thăng nào cũng dễ bị bắn hạ nhất trong một phút trước khi hạ cánh và một phút sau khi cất cánh”, ông Bryant lý giải.

Ông Jenzen-Jones bổ sung rằng việc bay sát mặt đất càng làm tăng nguy cơ bị tấn công.

“Trong lúc cất cánh và hạ cánh, trực thăng bay chậm, treo lơ lửng và tất nhiên là gần mặt đất hơn. Điều đó khiến chúng dễ trở thành mục tiêu của nhiều loại vũ khí, đặc biệt là những vũ khí bắn thẳng, đơn giản như súng”, ông nói.

Đưa ông Maduro rời đi

Các đoạn ghi hình sau đó cho thấy khoảnh khắc dường như là lúc ông Maduro được đưa ra khỏi lãnh thổ Venezuela. Một phút 44 giây sau khi trực thăng hạ cánh, video ghi lại một đám bụi bốc lên ngay bên ngoài khu nhà kiên cố, tiếp đến là loạt rocket, rồi một chiếc Chinook cất cánh. Khoảng 20 giây sau, một chiếc khác cũng theo sau.

Nhìn lại giai đoạn này, ông Bryant nhấn mạnh: “Một trong những chiến thuật cốt lõi của chúng tôi - gần như là khẩu quyết của lực lượng đặc nhiệm Mỹ - là tốc độ, bất ngờ và mức độ bạo lực của hành động.”

Một trong các trực thăng vận tải được thấy rời khỏi khu vực Fort Tiuna, bay không bật đèn, nhanh chóng lấy độ cao và bám sát các sườn đồi lân cận trước khi biến mất trong bóng tối.

Theo một nhân chứng, đến 3h sáng, tiếng súng và các vụ nổ ở Caracas đã chấm dứt. Một giờ sau đó, âm thanh máy bay cũng hoàn toàn không còn vang lên trong thành phố.

Các trực thăng tấn công của Mỹ yểm trợ hỏa lực cho máy bay vận tải khi chúng rời khỏi Fort Tiuna.

Theo Tướng Caine, lực lượng Mỹ rời khỏi không phận Venezuela vào khoảng 4 giờ 29 phút sáng. Trong một video quay lúc 4h, người quay cho biết đã thấy năm chiếc Chinook và bảy chiếc Black Hawk bay về hướng đông, về phía Higuerote. Các chuyên gia nói với CNN rằng đội hình này có thể đã bảo vệ tuyến đường rút lui của trực thăng chở ông Maduro.

“Quả bom hẹn giờ”

Tính chất phòng thủ dày đặc của khu vực Fort Tiuna - được bảo vệ tự nhiên bởi các ngọn đồi dốc ở ba phía, cùng tường cao, nhiều chốt an ninh - cho thấy mức độ rủi ro cực lớn khi binh sĩ Mỹ lựa chọn hạ cánh tại đây.

Các chi tiết mang tính dân cư như hồ bơi lớn hay sân hiên cũng nhấn mạnh sự phi thường của nhiệm vụ: bắt giữ một tổng thống cùng vợ ngay tại nhà riêng.

Tháng 7/2024, ông Maduro từng đăng video quay cảnh ông uống cà phê với vợ là bà Cilia Flores dưới một giàn dây leo ngoài sân, trong lúc cho bà xem các đoạn video vận động tranh cử.

Trong các tháng 5 và 7/2025, ông Maduro đăng thêm hai video khác quay cảnh ông đứng tại bãi đỗ xe trước cùng khu nhà, tiếp tục uống cà phê với vợ và một số người khác. Các video này lần đầu được định vị bởi Arrecho, một nhà nghiên cứu nguồn mở ẩn danh.

Ảnh vệ tinh chụp sau cuộc đột kích cho thấy thiệt hại đáng kể do một vụ nổ tại một vị trí khác trong khu vực này.

Chiến dịch phức tạp của Mỹ huy động nhân lực và khí tài trên không, trên bộ và trên biển, bao gồm các toán Delta Force và một đơn vị FBI đổ bộ từ nhiều điểm khác nhau, theo các nguồn tin của CNN. Tuy nhiên, khoảnh khắc then chốt để đưa ông Maduro ra khỏi Caracas chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian rất ngắn.

“Chỉ một yếu tố nhỏ cũng có thể làm mọi thứ đảo chiều”, ông Bryant nói.

Sau đó, phía Venezuela cho biết chiến dịch khiến 100 người thiệt mạng trong khi chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng.

Dẫu vậy, rủi ro đã được các quan chức Mỹ cảnh báo trong một tài liệu của Bộ Tư pháp đề ngày 23/12, được công bố sau chiến dịch. Bản ghi nhớ nêu rõ lực lượng Mỹ dự kiến sẽ gặp “sự kháng cự đáng kể”, bao gồm hàng chục tổ hợp phòng không có khả năng bắn hạ trực thăng.

“Đây là một cuộc tấn công có thể đã diễn biến theo chiều hướng rất, rất tệ”, Tổng thống Donald Trump nói trong cuộc họp báo sau chiến dịch. “Chúng ta có thể đã mất rất nhiều người vào đêm qua,” ông nói thêm.

Phản hồi trước các phát hiện của CNN, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ cho biết họ không có gì bổ sung ngoài những bình luận của Tướng Caine.

Dù chiến dịch thành công, ông Bryant vẫn nhấn mạnh mức độ rủi ro mà binh sĩ Mỹ phải đối mặt, gọi đây là một “quả bom hẹn giờ”.