Góc khuất tàn khốc ở Olympic mùa đông

Vận động viên Mathilde Gremaud của Thụy Sĩ được nhân viên y tế chăm sóc sau khi gặp chấn thương trong lúc khởi động trước phần thi chung kết. Ảnh: Reuters.

Trong nhiều tuần qua, Milano Cortina 2026 không chỉ là sàn diễn của những kỷ lục, mà còn là "đấu trường" nơi các vận động viên đặt cược cả cơ thể mình cho giới hạn sinh tồn. Phía sau những cú xoay người ngoạn mục trên sóng truyền hình là góc khuất tàn khốc: Nơi vinh quang và bi kịch chỉ cách nhau một phần nghìn giây. Chỉ một sai sót nhỏ cũng đủ để biến giấc mơ cả đời thành nỗi đau thể xác dài đằng đẵng.

Nhiều chấn thương nghiêm trọng

Ngày 21/2, tay lái người Áo Jakob Mandlbauer đã phải nhập viện sau một cú lật xe trượt lòng máng ở nội dung 4 người tại Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026.

Sự cố xảy ra trong lượt chạy thứ hai tại đường trượt ở Cortina d’Ampezzo. Chiếc xe do Mandlbauer điều khiển bất ngờ lật nghiêng khi đang lao xuống đường băng với tốc độ rất cao. Theo các báo cáo, anh bị kéo lê trên mặt băng, phần đầu va vào thành đường trượt trong khoảnh khắc khiến khán giả thót tim.

Theo NY Post, người phát ngôn báo chí của đội tuyển Áo, Christoph Iglhauser, nói với truyền thông rằng Mandlbauer được đưa đi kiểm tra như một biện pháp phòng ngừa sau khi than đau cổ và lưng. Các bác sĩ đang theo dõi khả năng tổn thương vùng đốt sống cổ, song hiện chưa có chẩn đoán cuối cùng.

Chỉ hơn 10 giây sau khi rời vạch xuất phát ở nội dung đổ đèo nữ tại Olympic Mùa đông Milano Cortina 2026, huyền thoại trượt tuyết người Mỹ Lindsey Vonn đã ngã mạnh sau khi mắc vào cổng kỹ thuật, gãy phức tạp xương ống chân trái và phải rời đường đua bằng trực thăng cấp cứu. Ở tuổi 41, sau hành trình trở lại đầy quyết tâm, cú ngã ấy khiến người hâm mộ không khỏi xót xa.

Tối 20/2, vận động viên trượt băng tốc độ cự ly ngắn người Ba Lan Kamila Sellier gặp tai nạn nghiêm trọng ở tứ kết 1.500 m nữ khi bị lưỡi giày va trúng vùng mặt, sát mắt.

Cô chảy nhiều máu và phải rời sân băng trên cáng trong sự im lặng căng thẳng của khán giả. Kết quả chụp chiếu cho thấy Sellier bị rạn xương mặt nhẹ và đã được phẫu thuật để đánh giá, xử lý tổn thương. Ủy ban Olympic Ba Lan cho biết VĐV 25 tuổi đang trong tình trạng ổn định và tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện.

Phía sau hào quang

Một nghiên cứu đăng trên Journal of Sports Science and Medicine cho thấy vận động viên Olympic mùa đông thường có tỷ lệ chấn thương cao. Những môn có tỷ lệ chấn thương cao nhất gồm trượt tuyết tự do, trượt ván tuyết, trượt tuyết đổ đèo, xe trượt lòng máng (bobsleigh) và khúc côn cầu trên băng. Các vị trí bị ảnh hưởng nhiều nhất là đầu gối, cột sống - lưng và cổ tay - bàn tay. Bầm tím, căng cơ và bong gân cũng là những chấn thương thường gặp.

Bên cạnh các tổn thương phổ biến, một số chấn thương đặc thù của thể thao mùa đông lại ít được nhắc đến. Các môn trượt băng tốc độ cao như trượt xe trong lòng máng, trượt băng nằm ngửa và trượt băng nằm sắp... yêu cầu vận động viên lao xuống đường băng với vận tốc có thể vượt 80 km/h. Theo nghiên cứu đăng trên Frontiers in Neurology, khoảng 13-18% vận động viên các môn này từng bị chấn động não.

Ngoài chấn động não, giới vận động viên còn dùng thuật ngữ “sled head” để mô tả tình trạng đau đầu, cảm giác mơ màng, đôi khi mất thăng bằng nhẹ. Tình trạng này thường xuất hiện khi đường băng gồ ghề hoặc khi vận động viên thực hiện nhiều lượt chạy liên tiếp. Dù khá phổ biến, “sled head” ít được ghi nhận chính thức trong nghiên cứu cũng như thảo luận công khai.

Vận động viên khúc khôn cầu trên băng Kevin Fiala gặp chấn thương nặng ở chân trái. Ảnh: Reuters.

Một chấn thương khác thường gặp nhưng ít được chú ý là “skier’s thumb”, tức tổn thương dây chằng bên trụ của ngón tay cái, nằm ở gốc ngón tay phía giáp ngón trỏ. Tổn thương này xảy ra khi ngón cái bị duỗi quá mức hoặc dạng mạnh sang hai bên, thường trong tình huống vận động viên ngã chống tay xuống đất khi vẫn cầm gậy trượt tuyết.

Tài liệu đăng trên Sports Health: A Multidisciplinary Approach cho thấy chấn thương chi trên chiếm khoảng 14% tổng số chấn thương trong trượt tuyết, trong đó đầu gối vẫn là vị trí phổ biến nhất. Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định “skier’s thumb” có thể là chấn thương thường gặp nhất nhưng bị báo cáo thiếu do vận động viên cho rằng mức độ không nghiêm trọng.

Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ rách dây chằng. Phần lớn trường hợp có thể xử trí bằng nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao tay. Nếu khớp ngón cái trở nên lỏng lẻo đáng kể, người bệnh có thể cần can thiệp phẫu thuật.