Góc khuất phía sau ánh đèn rực rỡ của ABBA

Ban nhạc ABBA. Ảnh: Reuters.

Được xuất bản lần đầu vào tháng 9/2001 và liên tục được bổ sung nội dung qua nhiều lần tái bản, Hào quang Bóng tối - The real story of ABBA là cuốn tiểu sử nghiêm túc, toàn diện và khách quan nhất về nhóm tính đến nay. Kể từ đó, cuốn sách đã trở thành nguồn tư liệu chính cho các nhà báo, nhà sản xuất đài phát thanh, truyền hình và các tác giả tiểu sử khác về ABBA khi cần tìm hiểu câu chuyện của nhóm.

Hào quang và bóng tối của ban nhạc huyền thoại

Tháng 12/1982, người yêu âm nhạc nói chung và ABBA nói riêng được chứng kiến màn biểu diễn cuối cùng của ban nhạc thành công rực rỡ trong suốt sự nghiệp mình. Dầu vậy, một thập kỷ tiếp theo, album tổng hợp ABBA Gold, phát hành năm 1992, đã bán được 20 triệu bản trên toàn thế giới. Vở nhạc kịch Mamma Mia! - là tập hợp các bản hit của ABBA được xâu chuỗi xung quanh một cốt truyện đơn giản, đã trở thành một hiện tượng quốc tế khi thu hút hơn 54 triệu người trên toàn thế giới - tiếp tục bổ sung vào danh mục các bộ phim thành công tôn vinh ABBA như The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert và Muriel's Wedding. Những nghệ sĩ như Bono, Fugees, Elvis Costello, Pete Townshend và thậm chí cả cố nghệ sĩ Kurt Cobain đều đã bày tỏ sự ngưỡng mộ của họ đối với tài năng âm nhạc pop vượt thời gian của ABBA.

Có thể nói sức hút của ABBA với công chúng dường như không bị ảnh hưởng bởi thời gian, khi chỉ cần giả thiết bâng quơ của một trong bốn thành viên về khả năng tái hợp của nhóm cũng có thể kéo theo sự bùng nổ của truyền thông; hay các ban nhạc cover ABBA xuất hiện và hoạt động sôi nổi ở nhiều quốc gia trên thế giới...

Sách Hào quang Bóng tối.

Cuốn tiểu sử được đánh giá là đầy đủ, khách quan, hay nhất về ABBA Hào quang Bóng tối - The real story of ABBA của tác giả Carl Magnus Palm. Sách truyền tải được nhiều khía cạnh của ban nhạc huyền thoại này - với tư cách là những cá nhân, hai cặp vợ chồng, một hiện tượng giải trí và một doanh nghiệp thương mại - bằng sự khéo léo hiếm thấy trong một cuốn tiểu sử nhạc rock.

Văn phong của Palm mạch lạc và giản dị. Thực tế, tư liệu và những câu chuyện được kể đủ hấp dẫn để không cần nhiều lời hoa mỹ tô điểm. Trong đó câu chuyện về tuổi thơ lưu vong của Anni-Frid Lyngstad bị kỳ thị vì là con ngoài giá thú của một người mẹ Na Uy và một trung sĩ trong quân đội chiếm đóng của Hitler, sẽ khơi gợi cảm xúc bi thương trong lòng những người yêu thích nhạc kịch Ibsen. Sự rút lui đầy lo âu của Agnetha Fältskog khỏi đời sống công chúng sau khi ABBA tan rã, và mối quan hệ tai hại của bà với một người hâm mộ cuồng nhiệt, giống một câu chuyện ngụ ngôn kinh điển về cái giá của sự nổi tiếng.

Palm cũng giới thiệu cho độc giả vùng đất bí ẩn của nhạc dân gian và nhạc schlager Thụy Điển, nơi các thành viên tương lai của ABBA đã có những bước đi đầy hy vọng đầu tiên. Ví như, chàng trai trẻ Björn Ulvaeus lần đầu tiên được công chúng Thụy Điển biết đến qua công việc của mình với nhóm Hootenanny Singers, hát những bài hát truyền thống Thụy Điển và lưu diễn khắp các "công viên dân gian" của đất nước. Trong khi đó, Anni-Frid - "chim họa mi của Eskilstuna" - hát những bản nhạc jazz kinh điển với ban nhạc lớn của Bengt Sandlund, Agnetha là một ca sĩ kiêm nhạc sĩ đầy nhiệt huyết nhưng ngây thơ, còn Benny Andersson thì chơi keyboard trong một ban nhạc rock'n'roll kiểu Mỹ có tên là The Hep Stars.

Nhân vật then chốt trong câu chuyện là người quản lý kiêm bộ óc kinh doanh của ban nhạc, Stig Anderson, người đã ký hợp đồng với Björn cho công ty thu âm Polar mới thành lập của mình ngay từ năm 1963. Từ nghèo khó vươn lên giàu có, những thương vụ kinh doanh táo bạo và thói quen say xỉn rồi sa thải tất cả nhân viên vào ban đêm và sau đó thuê lại họ vào sáng hôm sau… đã biến Stig thành huyền thoại ở Thụy Điển. Stig xuất hiện xuyên suốt cuốn sách này như một sự kết hợp đầy quyền lực giữa Đại tá Tom Parker, Richard Branson và Mohamed al-Fayed.

Mặc dù đặt trụ sở tại vùng hẻo lánh của ngành công nghiệp thu âm ở Thụy Điển, Anderson đầy tham vọng và năng động đã xây dựng được một mạng lưới quan hệ quốc tế rộng lớn trong lĩnh vực xuất bản âm nhạc, và ông đã sử dụng chúng để dàn xếp các hợp đồng thu âm có lợi cho ABBA. Mối quan hệ giữa Stig Anderson và ABBA ở những năm cuối cùng nhuốm màu rạn nứt, xung đột; nhưng không ai có thể phủ định họ là những thành tố cần có của nhau để góp phần hình thành nên một huyền thoại âm nhạc có sức ảnh hưởng vượt thời đại.

Mang tới hành trình nỗ lực phi thường của ban nhạc ABBA

Khai thác sự hình thành và phát triển của ABBA trong mối liên hệ với hoàn cảnh xuất thân của từng thành viên, bối cảnh phát triển của Thụy Điển cũng như mối liên kết giữa thế giới nhỏ hẹp và có phần kỳ quặc của Thụy Điển với bức tranh thế giới rộng lớn đã tạo nên bức tranh tổng thể đầy hấp dẫn về ban nhạc huyền thoại ABBA, đồng thời tạo nên sức mạnh riêng có cho cuốn sách Hào quang Bóng tối - The real story of ABBA.

Có lẽ không nhiều người biết, trước khi có được sự công nhận rộng rãi, ABBA từng phải chịu đựng sự khinh miệt với những bài hát pop rực rỡ, vui tươi và trang phục sân khấu bắt mắt ngay tại quê nhà.

Khi nhóm nhạc này cho ra đời những bản hit như Waterloo, SOS và Dancing Queen, và đế chế ABBA-Stig Anderson ngày càng giàu có, họ đã phải đối mặt với sự phản đối dữ dội từ "Phong trào Âm nhạc", một khuynh hướng lên án chủ nghĩa thương mại bóng bẩy mà ABBA là hiện thân. Sự thù địch này thậm chí từng đi xa đến mức các nhạc sĩ từng làm việc với ban nhạc bị cấm biểu diễn tại các địa điểm do Phong trào Âm nhạc kiểm soát.

Hình ảnh tại buổi ra mắt sách tại Hà Nội cuối tuần qua.

Hào quang Bóng tối - The Real Story of ABBA - tác phẩm hé lộ hành trình gặp gỡ, nỗ lực vươn lên, danh vọng phi thường và những góc khuất phía sau ánh đèn sân khấu của ban nhạc huyền thoại ABBA. Cuốn sách dành cho những ai quan tâm và muốn hiểu sâu hơn về ABBA - hiện tượng đã góp phần định hình văn hóa đại chúng toàn cầu.

Âm nhạc thế giới đã ùa vào Việt Nam từ nhiều thập niên nay. Người Việt thuộc lòng giai điệu, hát theo lời ca, say mê thần tượng… nhưng phần “hậu trường” của những huyền thoại ấy - những nguyên nhân lịch sử, những con người đứng phía sau, những lựa chọn làm nên hoặc làm mất đi một thời kỳ rực rỡ - lại ít khi được kể một cách đầy đủ.

Vì vậy, Công ty VHTT Sống quyết định xuất bản các tác phẩm hay nhất viết về các ban nhạc/ nghệ sĩ lớn, với một niềm tin rất đơn giản: Hành trình của họ cũng giống hành trình của các doanh nghiệp hay thương hiệu. Hiểu rõ quá trình hình thành và phát triển, những thăng trầm và biến động, sẽ giúp người yêu nhạc Việt Nam nhìn âm nhạc sâu hơn - không chỉ là bài hát, mà là cả một đời sống sáng tạo và một bối cảnh thời đại. Đồng thời, những câu chuyện ấy cũng có thể gợi mở thêm cách nhìn về con đường hình thành và phát triển của âm nhạc Việt Nam.

Trong tinh thần đó, ông Nguyễn Cảnh Bình - Chủ tịch HĐQT Alpha Books và Công ty VHTT Sống, người kiên trì theo đuổi việc mua bản quyền, xuất bản và giới thiệu sách tiểu sử, tự truyện của các ca sĩ và ban nhạc nổi tiếng tới độc giả Việt Nam - chia sẻ: “Dù cho các ca sĩ và ban nhạc có nổi tiếng và được yêu thích như thế nào trên thế giới, thì việc xuất bản và kinh doanh sách tiểu sử của các ca sĩ và ban nhạc này tại Việt Nam luôn là một thách thức, vì dường như người Việt thích nghe hơn thích đọc. Tuy vậy, chúng tôi vẫn quyết định mua bản quyền và xuất bản cuốn sách Hào quang Bóng tối - The real story of ABBA tại Việt Nam vì tin rằng cuốn tiểu sử khách quan và hay nhất về ABBA này sẽ giúp độc giả hiểu được một cách rõ nét về hành trình gặp gỡ và nỗ lực phi thường vươn lên chinh phục thính giả trên toàn thế giới của ban nhạc ABBA, những giá trị bất hủ mà ban nhạc đã mang lại cho nền âm nhạc thế giới, cũng như những góc khuất ít được biết về ban nhạc lừng danh này".

Hào quang Bóng tối - The real story of ABBA là cuốn sách thứ tư bổ sung vào bộ sách Âm nhạc định hình thế giới của Sống bên cạnh các tác phẩm về The Beatles, Pink Floyd và Elton John.