Giọng nói là một công cụ của "máy đo trí trá"

Giọng nói có ảnh hưởng đáng kinh ngạc đến tất cả chúng ta. Hãy hình dung về sự khác biệt khi bạn nhẹ nhàng “vừa hát vừa gọi” con mình xuống ăn tối - “Xuống ăn nào các con ơiii!” - so với khi bạn gào lên với vẻ bực bội. Sự khác biệt ấy ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tin tưởng của mỗi chúng ta.

Một nghiên cứu tại Đại học Harvard về giọng điệu của các bác sĩ phẫu thuật cho thấy, sau khi loại bỏ tất cả các yếu tố khác, những bác sĩ nào có giọng nói được cho là thể hiện tính “áp đặt” và “thiếu sự quan tâm” sẽ có khả năng bị bệnh nhân khởi kiện vì sơ suất y khoa cao gấp 2,5 lần so với những bác sĩ có tông giọng nhẹ nhàng hơn.

Giọng nói là một chỉ báo cảm xúc mạnh mẽ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra giọng điệu của một người sẽ dao động khỏi mức thông thường trong tới 95% khi nói dối - đây là một trong những chỉ số đáng tin cậy nhất thể hiện sự dối trá. Tông giọng lên cao hay xuống thấp phụ thuộc vào cảm xúc khi đó.

Giọng nói mang theo những cung bậc cảm xúc khác nhau. Ảnh: IStock.

Người thật thà ký tên ở đây

Các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng lớn đến mức độ trung thực của con người. Một số tình huống sẽ khiến chúng ta dễ nói dối hơn những tình huống khác. Một nghiên cứu thú vị đã phát hiện ra rằng con người dễ nói dối và gian lận hơn khi ở trong môi trường ánh sáng yếu, có lẽ vì họ cảm thấy đang ẩn danh.

Một nghiên cứu liên quan khác còn cho thấy chúng ta hành xử ích kỷ hơn mỗi khi đeo kính râm! Tuy nhiên, những thay đổi đơn giản, chẳng hạn như yêu cầu ký tên ở đầu trang mẫu đơn thay vì ở vị trí dưới cùng trang giấy, có thể ảnh hưởng rõ rệt đến mức độ trung thực và thẳng thắn của người đặt bút ký.

Nhóm nghiên cứu tại Trường Kinh doanh Harvard phát hiện ra rằng khi người tham gia ký tên vào mẫu đơn trước khi có cơ hội “gian lận”, như trong đơn xin việc hoặc tờ khai thuế, họ sẽ có khuynh hướng cân nhắc kỹ lưỡng trên phương diện đạo đức và luân lý, dẫn đến việc giảm đi đáng kể tâm lý thiếu trung thực.

Các nhà nghiên cứu tin rằng việc này giúp “tập trung vào các chuẩn mực đạo đức”, từ đó khuyến khích bản tính thật thà và ngăn chặn gian lận. Một nghiên cứu khác còn cho thấy việc chỉ cần cầm đọc một bản cam kết danh dự, thậm chí chẳng cần ký tên xác nhận đã đọc, cũng đủ khiến người đọc ít gian lận hơn.

Khi tức giận hoặc phấn khích, tông giọng của chúng thường tăng lên. Bạn có thể nhận ra điều này ở những ai đang cố thuyết phục bạn về điều gì đó. (Tham khảo phần “Thuyết phục thay vì Truyền đạt”).

Hãy tưởng tượng bạn là nhân viên bảo vệ đang phải đối chất với một khách hàng tự dưng “lòi ra” một chiếc quần jeans trong túi xách, và người đó hét lên: “Anh biết sao không? Anh bắt tôi chỉ vì tôi là phụ nữ. Anh làm vậy chỉ bởi vì anh không ưa phái nữ.” Một người vô tội bình thường sẽ không lớn tiếng hay lập tức nổi đóa như vậy. Họ chỉ đơn giản nói: “Tôi không biết anh đang nói gì, tôi chẳng làm gì cả.”

Nếu bạn của bạn phủ nhận việc cô ấy có tình ý với chồng bạn, hãy lắng nghe giọng điệu của cô ấy khi nói chuyện với chồng bạn. Một bài viết trên Journal of Evolutionary Psychology chỉ ra rằng giọng nói của phụ nữ sẽ vút cao khi họ trò chuyện với một người đàn ông mà họ thấy hấp dẫn.

Còn khi buồn bã hoặc xấu hổ, tông giọng sẽ hạ. Khi giọng nói của đối phương bỗng dưng trầm đi, hãy để ý kỹ. Chúng ta thấy hiện tượng này ở Britney Spears trong buổi trả lời phỏng vấn về tin đồn ly hôn, khi đó cô một mực khẳng định cuộc hôn nhân với Kevin Federline vẫn rất tuyệt - nhưng bạn hầu như như không nghe rõ lời cô ấy.

Giờ khi đã khám phá về biểu hiện dối trá trong giọng điệu của đối phương, hãy xem xét ý nghĩa của chính những từ ngữ mà họ thốt ra. Chúng thường tiết lộ nhiều điều hơn bạn nghĩ đấy.