Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ nói về 'phép màu' chưa từng có

Ê-kíp thông tim qua bào thai của Bệnh viện Nhi đồng 1 và Từ Dũ. Ảnh: BVCC.

Ngày 14/5, tại Hội nghị Sản Phụ khoa Việt - Pháp - Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26 do Bệnh viện Từ Dũ tổ chức, bác sĩ chuyên khoa II Trần Ngọc Hải, Giám đốc bệnh viện, cho biết xu hướng lớn của y học thế giới hiện nay là “điều trị sớm, chẩn đoán chính xác và can thiệp tối thiểu”.

Theo bác sĩ Hải, đây không còn là định hướng lý thuyết mà đã được triển khai thực tế tại bệnh viện đầu ngành sản phụ khoa khu vực phía Nam trong suốt hai năm qua.

Mỗi năm gần 47.000 ca phẫu thuật

Để minh họa cho năng lực chuyên môn của ngành sản phụ khoa TP.HCM, bác sĩ Hải đưa ra hàng loạt số liệu từ thực tiễn hoạt động của Bệnh viện Từ Dũ giai đoạn 2025-2026.

Hiện mỗi năm, bệnh viện thực hiện khoảng 47.000 ca phẫu thuật. Trong đó, gần 17.000 ca thuộc lĩnh vực phụ khoa, hơn 75% được thực hiện bằng phẫu thuật nội soi. Số ca phẫu thuật sản khoa vào khoảng gần 28.000 ca.

Theo lãnh đạo bệnh viện, đây là một trong những cơ sở y tế tiếp nhận số lượng bệnh lý nặng và ca nguy kịch rất lớn của khu vực phía Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong mẹ trong hai năm gần đây đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.

“Các năm 2023, 2024 và 2025, tỷ lệ này đã rất thấp, đến năm 2025 gần như tiệm cận mức tuyệt đối. Đây là kết quả của quá trình đổi mới kỹ thuật và nâng cao chất lượng điều trị”, bác sĩ Hải nói.

Bác sĩ chuyên khoa II Trần Ngọc Hải báo cáo về tiến bộ trong y học sản phụ khoa. Ảnh: P.T.

Bác sĩ Hải cho rằng trong sản phụ khoa, yếu tố quan trọng không chỉ là chẩn đoán đúng mà còn phải phát hiện bệnh thật sớm. Thay vì chờ bệnh biểu hiện rõ ràng, y học hiện đại đang tiến tới phát hiện ngay từ mức độ phân tử, di truyền học, thậm chí từ giai đoạn bào thai.

Một trong những thay đổi lớn nhất của y học hiện đại là chuyển từ mô hình “một phác đồ cho tất cả bệnh nhân” sang điều trị cá thể hóa.

Theo bác sĩ Hải, trong sản phụ khoa, điều này đặc biệt quan trọng vì nhiều bệnh lý ở tử cung và phần phụ không thể quan sát bằng mắt thường mà phải dựa vào chẩn đoán hình ảnh độ phân giải cao.

Xu hướng nổi bật được nhấn mạnh tại hội nghị năm nay là “phải nhìn thấy rồi mới điều trị”.

Từ hệ thống siêu âm 3D, dựng hình không gian đến nội soi buồng tử cung, bác sĩ hiện có thể quan sát gần như trực tiếp các tổn thương bên trong tử cung thay vì chỉ suy đoán qua hình ảnh gián tiếp như trước.

“Chúng tôi có thể thấy rõ vòng tránh thai nằm ở đâu, xoay như thế nào, thai nằm ở vị trí nào trong buồng tử cung hay các tổn thương nội mạc tử cung ra sao”, bác sĩ Hải cho biết.

Những công nghệ này giúp bác sĩ trẻ tự tin hơn trong chẩn đoán và điều trị, đồng thời hạn chế can thiệp không cần thiết.

Nếu trước đây siêu âm chủ yếu mang tính định hướng, hiện nay nội soi buồng tử cung có thể giúp bác sĩ quan sát trực tiếp lòng tử cung chỉ trong vài phút. Các tổn thương, dị vật hay bất thường đều được nhận diện rõ ràng để đưa ra hướng xử trí chính xác.

Trong hỗ trợ sinh sản, kỹ thuật này đặc biệt quan trọng trước khi chuyển phôi. Theo các chuyên gia, việc khảo sát kỹ buồng tử cung trước khi đặt phôi giúp nâng cao đáng kể tỷ lệ thành công của thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Thông tim qua bào thai là đỉnh cao

Một trong những ứng dụng được quan tâm tại hội nghị là việc sử dụng AI trong chẩn đoán và phẫu thuật.

Bác sĩ Hải cho biết trước đây, khi mổ u xơ tử cung, bác sĩ thường gặp khó khăn trong việc xác định chính xác vị trí khối u nằm sâu trong cơ tử cung. Không ít trường hợp phải tư vấn khả năng cắt tử cung nếu không thể bóc tách triệt để.

Tuy nhiên hiện nay, với công nghệ dựng hình 3D và “bản đồ u xơ tử cung”, bác sĩ có thể xác định chính xác vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn của khối u để lựa chọn phương pháp tối ưu như mổ mở, mổ nội soi hay nội soi buồng tử cung.

AI cũng được tích hợp để nhận diện các vùng nghi ngờ tổn thương ngay trong lúc phẫu thuật, giúp bác sĩ đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

Không dừng ở đó, y học hiện đại đang tiến thêm một bước với chẩn đoán ở cấp độ phân tử. Thông qua xét nghiệm HPV E5, E6 kết hợp hóa mô miễn dịch, bác sĩ có thể xác định virus HPV đang ở trạng thái gây bệnh hay chưa, từ đó cá thể hóa điều trị ung thư cổ tử cung thay vì điều trị “bao vây” như trước.

Thông tim qua bào thai là đỉnh cao của y học chính xác. Ảnh: BVCC.

Đại học Y Dược TP.HCM đang phối hợp với Bệnh viện Từ Dũ nghiên cứu xác định chính xác những chủng HPV nguy cơ cao thực sự dẫn đến ung thư cổ tử cung và giai đoạn nào bắt đầu gây bệnh.

Song song đó, AI cũng được ứng dụng để sàng lọc ung thư cổ tử cung tại vùng sâu, vùng xa. Chỉ với thiết bị nhỏ gọn, bác sĩ có thể nhanh chóng phát hiện nhóm phụ nữ nguy cơ cao để can thiệp sớm.

Theo lãnh đạo Bệnh viện Từ Dũ, một trong những bước tiến lớn nhất của sản khoa hiện nay là khả năng phát hiện bất thường thai nhi ngay trong tam cá nguyệt đầu tiên.

Trong năm 2025, bệnh viện đã phát hiện hơn 16.000 trường hợp bất thường trong thai kỳ. Không phải tất cả đều phải đình chỉ thai kỳ, song việc phát hiện sớm giúp bác sĩ có thêm thời gian đánh giá, tư vấn và can thiệp phù hợp.

Bệnh viện cũng ghi nhận gần 900 trường hợp thai và phôi bất thường gene, hơn 920 trẻ sơ sinh suy giáp cùng nhiều trường hợp sảy thai và dị tật thai nhi khác.

Nhờ hợp tác đào tạo với các hiệp hội sản phụ khoa của Australia và châu Âu, bệnh viện hiện có thể chẩn đoán nhiều bất thường ngay từ tuần thai 11-13, thay vì phải chờ đến 20-22 tuần như trước đây.

“Độ chính xác gần như không khác biệt nhiều nhưng thời gian phát hiện đã được rút ngắn đáng kể”, bác sĩ Hải nói.

Trong hơn 1.244 trường hợp được sàng lọc ở tam cá nguyệt đầu tiên trong năm qua, gần 20% được phát hiện bất thường liên quan thần kinh, tim thai, thoát vị và nhiều dị tật khác.

Theo bác sĩ Hải, điều này đóng vai trò quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn bào thai.

Đỉnh cao của y học chính xác hiện nay là can thiệp bào thai - tức điều trị cho thai nhi ngay khi còn trong bụng mẹ.

Một trong những kỹ thuật được đánh giá rất cao tại hội nghị là can thiệp van tim bào thai đối với các trường hợp teo hẹp van động mạch chủ hoặc động mạch phổi gây thiểu sản thất trái hoặc thất phải. Trong hai năm qua, Bệnh viện Từ Dũ đã thực hiện thành công 14 trường hợp.

Mục tiêu cuối cùng của y học hiện đại là để mọi phụ nữ và trẻ em đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế tốt nhất, không ai bị bỏ lại phía sau.