Trong bối cảnh xung đột giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran leo thang, Eo biển Hormuz tiếp tục là một trong những điểm nóng địa chính trị quan trọng nhất thế giới. Tuyến hàng hải này đóng vai trò trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, khiến bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể gây ra hệ lụy lan rộng đến nền kinh tế thế giới.
Những cảnh báo từ phía Iran về khả năng rải thủy lôi tại khu vực đã làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải, đồng thời mở ra một "cơ hội vàng" cho các nhà cung cấp công nghệ quân sự chuyên biệt.
Trong đó, sự nổi lên của Exail Technologies là ví dụ điển hình cho xu hướng tái cấu trúc ngành công nghiệp quốc phòng trong kỷ nguyên xung đột mới.
Cơn sốt công nghệ rà phá thủy lôi
Trong những tuần gần đây, nhu cầu đối với các hệ thống dò tìm và tiêu diệt thủy lôi đã gia tăng đột biến. Theo ông Raphaël Gorgé, chủ tịch Exail Technologies, công ty đang nhận được "hàng loạt yêu cầu, đề nghị và đánh giá về năng lực" từ khách hàng trên toàn cầu.
"Nhu cầu hiện tăng cao. Nếu tôi có sẵn 12 hệ thống, tôi hoàn toàn có thể bán hết ngay lập tức", ông Gorgé nói với CNN, phản ánh mức độ cấp bách của thị trường hiện nay.
 |
| Raphaël Gorgé, chủ tịch Exail Technologies. Ảnh: Exail Technologies. |
Các hệ thống của Exail có giá trị lên tới 577 triệu USD mỗi đơn vị và cần khoảng 18 tháng để hoàn thiện. Đây là những tổ hợp công nghệ phức tạp, bao gồm tàu không người lái, thiết bị lặn tự động và hệ thống cảm biến tiên tiến nhằm phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi.
Sự gia tăng nhu cầu đã tác động trực tiếp đến thị trường tài chính. Cổ phiếu của Exail đã tăng hơn 700% kể từ giữa năm 2024, đưa giá trị vốn hóa công ty vượt mốc 2,9 tỷ USD.
Đà tăng trưởng này cũng giúp gia đình Gorgé - cổ đông lớn nhất với khoảng 41% cổ phần - gia nhập nhóm tỷ phú, với tổng tài sản ước tính khoảng 1 tỷ USD.
 |
| Thiết bị không người lái trên biển của Exail được vận chuyển bằng tàu. Ảnh: Exail Technologies. |
Bên cạnh đó, công ty mẹ của gia đình đã bán ra lượng cổ phiếu trị giá 88 triệu USD nhằm tận dụng nhu cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư, đồng thời mở rộng tính thanh khoản trên thị trường.
Giới chuyên gia nhận định rằng sự tăng trưởng của Exail không phải là hiện tượng đơn lẻ mà nằm trong xu hướng rộng lớn hơn của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu, nơi các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang được "hồi sinh" nhờ làn sóng tái vũ trang.
Sự chuyển dịch sang vũ khí tự động
Sự thành công của Exail phản ánh một thay đổi căn bản trong cách thức tiến hành chiến tranh hiện đại. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các hệ thống vũ khí truyền thống quy mô lớn, các quốc gia ngày càng ưu tiên các giải pháp linh hoạt, chi phí thấp và giảm thiểu rủi ro cho con người.
"Thay vì sở hữu sáu tàu khu trục, có thể hiệu quả hơn nếu chỉ có bốn tàu nhưng đi kèm 200 thiết bị bay không người lái", ông Gorgé nhận xét về xu huống thay đổi nhận thức của khách hàng.
Ông nhấn mạnh rằng các hệ thống không người lái có thể bao phủ khu vực rộng lớn hơn, với chi phí thấp hơn và không đặt nhân sự vào tình huống nguy hiểm trực tiếp.
 |
| Thiết bị rà phá thủy lôi không người lái K-STER trong quá trình sản xuất và lắp đặt tại Exail. Ảnh: Exail Technologies. |
Thực tế, các quốc gia châu Âu đã bắt đầu tăng mạnh chi tiêu quốc phòng sau cuộc xung đột tại Ukraine năm 2022, đặc biệt trong lĩnh vực rà phá thủy lôi, vốn được chứng minh là yếu tố then chốt trong bảo đảm an ninh hàng hải.
Exail hiện cạnh tranh với các tập đoàn lớn như Thales SA, Saab AB và Kongsberg Gruppen. Tuy nhiên, lợi thế của công ty nằm ở khả năng chuyên môn hóa cao và tốc độ thích ứng nhanh.
Các khách hàng ban đầu của Exail bao gồm Bỉ và Hà Lan, với đơn đặt hàng kết hợp hơn 1.000 thiết bị bay không người lái. Gần đây, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng tham gia vào danh sách khách hàng, phản ánh nhu cầu gia tăng tại Trung Đông, theo CNN.
Một đơn hàng trị giá 464 triệu USD từ một lực lượng hải quân (không công bố danh tính) đã góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của công ty, đồng thời củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.
 |
| Thiết bị không người lái trên biển của Exail. Ảnh: Exail Technologies. |
Dù vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo về rủi ro thực thi. Ông Jean-François Delcaire, một nhà quản lý quỹ tại Paris, nhận định rằng dù triển vọng tích cực, các hợp đồng quốc phòng thường có chu kỳ dài và tiềm ẩn nhiều thách thức trong triển khai.
Căng thẳng tại Eo biển Hormuz đã vô tình trở thành chất xúc tác cho sự bùng nổ của một phân khúc công nghệ quân sự chuyên biệt. Trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên cạnh tranh địa chính trị mới, các doanh nghiệp như Exail không chỉ hưởng lợi từ nhu cầu tăng cao mà còn góp phần định hình lại cấu trúc chiến tranh hiện đại.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những rủi ro dài hạn, khi sự phụ thuộc ngày càng lớn vào công nghệ và các chuỗi cung ứng quốc phòng có thể tạo ra những điểm dễ tổn thương mới. Trong một thế giới bất ổn, bài toán cân bằng giữa an ninh, chi phí và hiệu quả sẽ tiếp tục là thách thức trung tâm đối với các quốc gia và doanh nghiệp.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...
