|
|
Cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh được ông Trump đề cử là Chủ tịch Fed tiếp theo. Ảnh: Reuters. |
Ngày 30/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed, thay thế ông Jerome Powell khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5 tới. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump ca ngợi ông Warsh là “nhân vật được chọn hoàn hảo”, thậm chí có thể trở thành “một trong những chủ tịch Fed vĩ đại nhất từ trước đến nay”, theo Reuters.
Đề cử này chấm dứt “cuộc đua” giữa bốn ứng viên nặng ký, gồm Kevin Warsh, Thống đốc Fed đương nhiệm Christopher Waller, ông Rick Rieder của BlackRock và Kevin Hassett - cố vấn kinh tế hàng đầu của ông Trump. Dù vậy, Warsh vẫn cần vượt qua cửa ải quan trọng: phiên điều trần và phê chuẩn của Thượng viện Mỹ.
Gương mặt không xa lạ với Phố Wall
Kevin Warsh, 56 tuổi, không phải cái tên mới trong giới hoạch định chính sách Mỹ. Trước khi gia nhập Hội đồng Thống đốc Fed năm 2006, ông từng là ngân hàng đầu tư tại Morgan Stanley, sau đó làm trợ lý kinh tế trong chính quyền Tổng thống George W. Bush, giữ vai trò thư ký tại Hội đồng Kinh tế Quốc gia, AP cho biết.
Trong giai đoạn 2006-2011, ông Warsh là thành viên Fed đúng vào thời kỳ biến động dữ dội nhất của hệ thống tài chính Mỹ kể từ Đại suy thoái. Ông làm việc sát cánh với Chủ tịch Fed khi đó là Ben Bernanke trong các năm 2008-2009, khi Fed phải đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy thoái sâu rộng.
Trong hồi ký, ông Bernanke từng mô tả Warsh là “một trong những cố vấn và người tâm phúc thân cận nhất”, đánh giá cao sự nhạy bén chính trị, hiểu biết thị trường và mạng lưới quan hệ rộng tại Phố Wall của ông.
Với vai trò “cầu nối” giữa Fed và giới tài chính, Warsh tham gia điều phối thương vụ JPMorgan Chase mua lại Bear Stearns - một trong những thương vụ cứu trợ mang tính biểu tượng năm 2008.
 |
| Kevin Warsh, nghiên cứu viên kinh tế tại Viện Hoover và giảng viên tại Trường Kinh doanh Sau đại học Stanford, phát biểu tại Hội nghị Đầu tư Sohn ở Thành phố New York (Mỹ), ngày 8/5/2017. Ảnh: Reuters. |
Tuy nhiên, ông cũng là một trong những nhân vật gắn với quyết định để Lehman Brothers sụp đổ, sự kiện được xem là bước ngoặt làm chấn động hệ thống tài chính toàn cầu.
Ngay trong khủng hoảng, Kevin Warsh đã thể hiện quan điểm khác biệt. Năm 2008, khi nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái nghiêm trọng, ông cảnh báo rằng việc Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất mạnh tay có thể kích hoạt lạm phát trong dài hạn. Thực tế, sau khi Fed hạ lãi suất xuống gần 0, lạm phát vẫn duy trì ở mức thấp trong nhiều năm, khiến những lo ngại của ông tạm thời không thành hiện thực.
Đến năm 2011, Warsh công khai phản đối kế hoạch mua 600 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ (QE2) nhằm hạ lãi suất dài hạn và kích thích kinh tế. Dù cuối cùng ông vẫn bỏ phiếu ủng hộ theo đề nghị của Chủ tịch Bernanke, sự bất đồng này cho thấy ông thuộc nhóm “diều hâu” thận trọng với chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Không lâu sau đó, Warsh rời Fed.
Giống như Jerome Powell, Kevin Warsh không có bằng tiến sĩ kinh tế. Ông tốt nghiệp Trường Luật Harvard năm 1995, từng học kinh tế và thống kê tại Đại học Stanford. Hiện nay, Warsh là nhà kinh tế tại Viện Hoover, giảng dạy tại Trường Kinh doanh Stanford và là thành viên hội đồng cố vấn của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO).
Đời tư của ông cũng thu hút chú ý khi Warsh kết hôn với Jane Lauder - tỷ phú, cháu gái của Estée Lauder, nhà sáng lập đế chế mỹ phẩm cùng tên. Mối liên hệ này càng củng cố hình ảnh Warsh như một nhân vật đứng giữa giới tài chính tinh hoa và chính trường Mỹ.
Lý do
Những năm gần đây, Kevin Warsh nổi lên như một trong những tiếng nói chỉ trích gay gắt Fed. Ông cho rằng chính sách tiền tệ Mỹ “đã bị phá vỡ trong một thời gian dài”, đặc biệt sau khi lạm phát bùng lên giai đoạn 2021-2022.
Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC hồi tháng 7, Warsh nhận định Fed đã “gây ra sai lầm lớn nhất trong chính sách kinh tế vĩ mô suốt 45 năm”, khiến xã hội Mỹ bị chia rẽ.
Ông cũng công khai kêu gọi “thay đổi chế độ” tại Fed, công kích ông Jerome Powell vì để Fed can dự vào các vấn đề như biến đổi khí hậu hay đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) - những lĩnh vực mà theo Warsh, nằm ngoài sứ mệnh cốt lõi của ngân hàng trung ương. Theo AP, cách tiếp cận này báo hiệu một sự chuyển hướng mạnh mẽ nếu Warsh trở thành Chủ tịch Fed.
Trước đó, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump từng cân nhắc đề cử Warsh thay bà Janet Yellen, nhưng cuối cùng chọn Jerome Powell.
Sang nhiệm kỳ hai, Warsh tiếp tục được xem là “ứng viên tiềm năng”, từng được cân nhắc cho vị trí Bộ trưởng Tài chính. Việc ông Trump chọn Scott Bessent làm Bộ trưởng Tài chính lần này được nhiều nhà quan sát cho là bước đi nhằm “dọn đường” cho Warsh nắm Fed.
 |
| Kevin Warsh và ông Trump. Ảnh: Reuters. |
Năm ngoái, Warsh tham gia cố vấn cho nhóm chuyển giao quyền lực của ông Trump về chính sách kinh tế. Trong một bài viết chung trên Wall Street Journal hồi tháng 1/2025, ông cùng ông Trump chỉ trích Fed đã để lạm phát tăng mạnh trong và sau đại dịch, cho rằng nguyên nhân là “chính phủ chi tiêu quá mức và ngân hàng trung ương in tiền quá nhiều”.
Những thách thức phía trước
Đề cử Kevin Warsh diễn ra trong bối cảnh ông Trump gia tăng áp lực chưa từng có lên Fed. Chính quyền Trump đã tìm cách sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook, mở điều tra ông Powell liên quan đến việc cải tạo trụ sở Fed - động thái bị chính ông Powell cảnh báo là đe dọa tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Các nhà phân tích cho rằng người kế nhiệm Powell, nếu là Warsh, sẽ đối mặt bài toán khó về uy tín. Ông Michael Strain từ Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) nhận định một Chủ tịch Fed mới có thể phải trì hoãn cắt giảm lãi suất ít nhất một cuộc họp để trấn an thị trường về tính độc lập của Fed. Trong khi đó, chuyên gia kinh tế trưởng của KPMG Diane Swonk cho rằng áp lực chính trị sẽ khiến nhiệm vụ này càng trở nên phức tạp.
Ngoài thị trường, Warsh còn phải vượt qua vòng phê chuẩn tại Thượng viện, nơi dù đảng Cộng hòa chiếm đa số, sự phản đối không hề nhỏ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis tuyên bố sẽ phản đối mọi đề cử Fed cho đến khi cuộc điều tra với ông Powell được giải quyết. Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski cũng lên tiếng chỉ trích cuộc điều tra này.
Ở phía Dân chủ, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cáo buộc ông Trump muốn “đẩy Powell ra khỏi Fed” để dựng lên một “con rối” mới kiểm soát ngân hàng trung ương.
Một ẩn số khác là việc ông Powell có tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc với tư cách thành viên đến năm 2028 hay không - điều có thể hạn chế khả năng ông Trump tái cấu trúc Fed sâu hơn.
Nếu được Thượng viện phê chuẩn, Kevin Warsh sẽ bước vào chiếc ghế nóng trong thời điểm Fed phải “đi dây” giữa kiềm chế lạm phát dai dẳng và hỗ trợ thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu, trong khi phải chống chọi áp lực chính trị gay gắt từ Nhà Trắng.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
