Gan tổn thương nặng vì sai lầm suốt 20 năm

Tưởng bệnh đã khỏi vì không còn triệu chứng, người đàn ông bỏ điều trị viêm gan B suốt 20 năm. Ảnh minh họa: Đinh Hà.

Người đàn ông 53 tuổi phát hiện mắc viêm gan B trong một lần đi khám vì bị ốm cách đây khoảng 20 năm. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc kháng virus, sức khỏe dần hồi phục, ăn uống bình thường trở lại nên ông cho rằng bệnh đã khỏi.

Tin vào cảm giác khỏe mạnh, ông không tái khám, không xét nghiệm định kỳ và cũng không tiếp tục dùng thuốc. Tuy nhiên, việc không còn triệu chứng không đồng nghĩa virus viêm gan B đã được loại bỏ.

Một người chủ quan, cả gia đình cùng nhiễm bệnh

Hai thập kỷ sau, người bệnh xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, bụng chướng do tích dịch và phải nhập viện.

Kết quả thăm khám cho thấy ông đã bị xơ gan giai đoạn nặng kèm cổ trướng, giãn tĩnh mạch thực quản, nhiễm trùng dịch ổ bụng, suy kiệt toàn thân và phải lọc máu.

"Trước đây tôi cứ nghĩ hết mệt, ăn uống bình thường là bệnh đã khỏi. Không ngờ bệnh vẫn âm thầm tiến triển đến mức này", người bệnh chia sẻ.

Bi kịch không chỉ dừng lại ở bản thân ông. Trong nhiều năm, vợ và các con của người bệnh cũng không được xét nghiệm, đánh giá miễn dịch hay tiêm phòng viêm gan B. Khi cả gia đình được tầm soát, nhiều thành viên cũng được xác định đã nhiễm virus.

TS.BS Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai tư vấn cho người bệnh viêm gan và thân nhân. Ảnh: BVCC.

Một trường hợp khác tại Nam Định, hai anh em trong cùng một gia đình đều bị lây nhiễm viêm gan B từ mẹ. Sau đó, người anh tuân thủ điều trị, tái khám đều đặn, đồng thời chủ động đưa vợ đi xét nghiệm và tiêm vaccine khi chưa có miễn dịch. Các con cũng được thực hiện đầy đủ các biện pháp dự phòng nên không ai bị lây nhiễm.

Trong khi đó, người em không biết mình mang virus. Đến năm 45 tuổi, khi xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, chán ăn và vàng da, anh mới đi khám và bất ngờ được chẩn đoán mắc viêm gan B. Kết quả tầm soát sau đó cho thấy cả vợ và con trai anh cũng đã nhiễm virus.

"Điều khiến tôi ân hận nhất là không biết bệnh để phòng cho vợ con", người bệnh chia sẻ.

Sau quá trình điều trị tại Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, sức khỏe của người bệnh dần cải thiện. Vợ và con trai cũng được đưa vào chương trình quản lý, theo dõi và điều trị kịp thời.

Bệnh lý nguy hiểm, diễn tiến âm thầm

Theo TS.BS Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, viêm gan B là bệnh lý nguy hiểm bởi diễn tiến thường rất âm thầm.

Không phải người bệnh nào cũng có biểu hiện vàng da, vàng mắt. Nhiều trường hợp chỉ cảm thấy mệt mỏi, ăn uống kém, ngủ không ngon hoặc thậm chí hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi gan đã bị tổn thương nặng.

"Người bệnh không thể dựa vào cảm giác khỏe mạnh để cho rằng virus đã hết hoặc gan không còn bị tổn thương. Khi xuất hiện cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, vàng da hay suy kiệt, bệnh có thể đã ở giai đoạn rất muộn", TS.BS Đỗ Văn Thành cảnh báo.

Để xác định mức độ bệnh, nguy cơ lây truyền cũng như chỉ định điều trị, người bệnh cần được đánh giá chức năng gan, định lượng tải lượng HBV DNA, đo mức độ xơ hóa gan và tầm soát nguy cơ ung thư gan theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Người bệnh viêm gan giai đoạn nặng cần sự hỗ trợ của máy móc tại phòng ICU. Ảnh: BVCC.

Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc kháng virus dù cơ thể đã trở lại bình thường. Việc bỏ dở điều trị có thể khiến virus hoạt động trở lại, làm tổn thương gan tiếp tục tiến triển, tăng nguy cơ xơ gan, ung thư gan và thậm chí xuất hiện tình trạng kháng thuốc khiến việc điều trị về sau trở nên khó khăn hơn.

Các bác sĩ Viện Y học Nhiệt đới cho biết một trong những thực trạng đáng lo ngại hiện nay là nhiều người sau khi biết mình nhiễm viêm gan B lại không tiếp tục kiểm tra tải lượng virus, mức độ xơ hóa gan hoặc không tái khám định kỳ. Trong khi đó, bệnh vẫn có thể âm thầm tiến triển ngay cả khi men gan chưa tăng rõ và người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh.

Theo các chuyên gia, viêm gan B lây truyền chủ yếu qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Trong đó, lây truyền từ mẹ sang con là con đường đặc biệt nguy hiểm vì trẻ sơ sinh nhiễm virus có nguy cơ rất cao trở thành người mang virus mạn tính.

Tuy nhiên, chuỗi lây truyền này hoàn toàn có thể bị cắt đứt nếu thực hiện đúng các biện pháp dự phòng. Phụ nữ mang thai cần được xét nghiệm viêm gan B, đánh giá tải lượng virus và điều trị dự phòng khi có chỉ định. Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm virus phải được tiêm vaccine viêm gan B kết hợp huyết thanh kháng viêm gan B càng sớm càng tốt sau sinh.

Khi một người được phát hiện mắc viêm gan B, vợ hoặc chồng, con cái cùng những người có nguy cơ trong gia đình cần được xét nghiệm sàng lọc. Người chưa nhiễm và chưa có miễn dịch cần tiêm vaccine đầy đủ, trong khi người đã nhiễm phải được quản lý, theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

"Phát hiện sớm giúp bảo vệ một người, tầm soát giúp bảo vệ cả gia đình và điều trị đúng là cách hiệu quả nhất để cắt đứt nguồn lây cho các thế hệ tương lai", vị chuyên gia nhấn mạnh.