Cầm trên tay thông báo kết quả giám định ADN tại lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin sáng 24/6, bà Nguyễn Thị Bóng (TP Hải Phòng) không giấu nổi sự xúc động.
Sau hơn nửa thế kỷ tìm kiếm trong vô vọng, gia đình bà cuối cùng cũng xác định được phần mộ của anh trai là liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, hiện an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai).
"Sau 55 năm, cuối cùng chúng tôi cũng có thể đón anh về nhà", bà nghẹn ngào nói với Tri Thức - Znews.
 |
| Bà Nguyễn Thị Bóng (giữa) nhận thông báo kết quả giám định ADN tại lễ phát động. Ảnh: Trung Kiên. |
"Chờ ngày anh về"
Chung niềm vui với gia đình bà Bóng, ông Đoàn Văn Khơi - em trai liệt sĩ Đoàn Văn Khải - cũng bật khóc khi nhớ về hành trình nhiều thập kỷ tìm kiếm anh trai.
Từ những ngày lùng sục khắp các nghĩa trang liệt sĩ đến nhờ cậy các biện pháp tâm linh, gia đình ông liên tiếp nhận về thất vọng. Chỉ đến khi tham gia chương trình đối sánh ADN, họ mới tìm được câu trả lời.
Sau hai lần lấy mẫu ADN, ông Khơi nhận kết quả xác định danh tính hài cốt anh trai cách đây 3 ngày.
"Tôi thực sự rất phấn khởi", ông rưng rưng chia sẻ.
Những cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm chia ly là kết quả bước đầu của Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
Sáng 24/6, Bộ Công an tổ chức lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc.
 |
| Bà Phạm Thị Ngọc Yến xúc động khi kể về hành trình tìm kiếm hài cốt anh trai - liệt sĩ Phạm Ngọc Quỳnh. Ảnh: Ánh Hoàng. |
Tại buổi lễ phát động, ban tổ chức đã trao thông báo kết quả giám định ADN hài cốt cho thân nhân 3 liệt sĩ.
Trong đó, liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết (quê Hải Dương, nay thuộc TP Hải Phòng) có phần mộ đang được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai). Hai liệt sĩ còn lại đều được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP Cần Thơ), gồm: liệt sĩ Đoàn Văn Khải (quê xã Khánh An, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình) và liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát (quê xã Minh Dân, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa).
Cũng mong một ngày có thể nhận được thông báo như bà Bóng, ông Khơi, bà Võ Thanh Hà (phường Yên Hòa, Hà Nội) và 3 anh chị em có mặt tại sự kiện của Bộ Công an để cung cấp mẫu ADN.
Anh trai bà Hà, liệt sĩ Võ Tá Thái, hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, có rất ít dấu tích. Theo thông tin từ đơn vị cũ, sau khi liệt sĩ Thái được mai táng, khu vực này tiếp tục bị bom đánh phá khiến nhiều phần mộ bị thất lạc.
"Chúng tôi ròng rã đi tìm anh từ năm 1980 đến nay, tuổi tác mấy anh em thì ngày một cao. Hôm nay chúng tôi tới đây, thực sự hy vọng qua công nghệ ADN và sự hỗ trợ của Nhà nước có thể tìm thấy anh. Chúng tôi vẫn chờ ngày đưa anh về", bà chia sẻ.
 |
| Thân nhân nhiều liệt sĩ hy vọng công nghệ ADN sẽ giúp sớm xác định danh tính, đưa hài cốt các liệt sĩ trở về với gia đình. Ảnh: Trung Kiên. |
Tâm nguyện cuối cùng
"Trùng hợp hôm nay là ngày giỗ bố, tôi có mặt ở đây, được thắp lên hy vọng có thể tìm thấy hài cốt anh trai tôi. Nếu có thể tìm được, đó thực sự sẽ là niềm hạnh phúc lớn nhất", bà Phạm Thị Ngọc Yến (sinh năm 1959, Hà Nội) chia sẻ.
Anh trai bà Yến, liệt sĩ Phạm Ngọc Quỳnh (sinh năm 1951, hy sinh năm 1972) là một trong số hàng nghìn liệt sĩ chưa được xác định thông tin trên toàn quốc, chưa thể trở về đoàn tụ gia đình. Sau nhiều năm mòn mỏi, bà Yến và gia đình cũng đang dần cạn kiệt sức lực trên hành trình đầy thử thách.
Nhớ về anh trai, bà Ngọc Yến kể sau khi học hết lớp 10, anh tham gia kiểm tra sức khỏe, ứng tuyển đào tạo phi công quân sự ở Hungary. Tuy nhiên vì thiếu cân nặng, anh được bố động viên đi bộ đội. Lúc đó, bà Yến mới 10 tuổi.
"Ngày anh hy sinh, tôi là người đầu tiên trong nhà biết tin. Một người bạn của tôi có bố là tổ trưởng khu phố, đã nhìn thấy giấy báo tử viết tên anh tôi trên bàn làm việc. Lúc đó, tôi không dám nói cho bố mẹ, phải đến khi bố phát hiện tôi khóc thầm rồi gặng hỏi, tôi mới dám báo tin, rồi gia đình làm lễ truy điệu", bà nói.
 |
| Bà Ngọc Yến được Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ động viên tại sự kiện sáng 24/6. Ảnh: Trung Kiên. |
Năm 1981, sau khi tốt nghiệp trường sư phạm, bà Yến cùng gia đình bắt đầu tìm hài cốt anh trai. Từ Quảng Nam đến Kon Tum, bà lần mò khắp các đơn vị, chiến trường có manh mối nhưng đều không có kết quả. Thời điểm đó không điện thoại, Internet, đồng đội của anh người mất người còn khiến bà thấy mình như "người mù đi trong đêm".
Năm 2019, cả nhà nhen nhóm hy vọng khi nghe tin có một ngôi mộ ở Kon Tum trùng khớp nhiều thông tin với liệt sĩ Phạm Ngọc Quỳnh: hy sinh do trúng bom địch, là chiến sĩ trinh sát, trong mộ còn sót một mẩu thắt lưng bị cháy xém.
"Nhưng sau khi đối chiếu ADN, đó vẫn không phải anh tôi", bà ngậm ngùi.
Những thông tin ít ỏi, chắp vá cũng khiến gia đình ông Nguyễn Văn Dư (sinh năm 1952, phường Từ Liêm, Hà Nội) gặp khó khăn trong việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Tuy (sinh năm 1948, hy sinh năm 1972) - anh trai ông.
"Tôi chỉ biết anh chiến đấu ở chiến trường B, sau khi hy sinh được chôn cất tạm cạnh một con suối gần biên giới Campuchia, cũng không rõ ở tỉnh nào", ông Dư nói.
Nhà chỉ có hai anh em nên việc tìm được hài cốt anh trai, đưa về quê hương là niềm đau đáu của ông Dư nhiều năm qua. Vì vậy khi được thông báo về chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", sử dụng công nghệ ADN xác định danh tính, ông như được thắp lên ngọn lửa hy vọng.
"Tôi rất mong đợi. Đây cũng là tâm nguyện cuối cùng của tôi", ông bày tỏ.
Quy trình thu mẫu thân nhân liệt sĩ
Bước 1: Người hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ mang bằng Tổ quốc ghi công đến công an xã/phường nơi cư trú
Bước 2:
- Liên hệ cán bộ phụ trách và thực hiện kê khai 02 biểu mẫu của lực lượng CAND
- Xác định thông tin tối thiểu 02 người là thân nhân của liệt sĩ chưa xác định thông tin theo dòng ngoại (dòng mẹ) theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến 6:
1. Mẹ đẻ liệt sĩ;
2. Mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ (bà ngoại ruột của liệt sĩ);
3. Anh, chị, em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ;
4. Bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ (cùng mẹ đẻ);
5. Anh, em con của chị gái, em gái của mẹ đẻ liệt sĩ;
6. Con của chị gái, em gái liệt sĩ.
Bước 3: Người được lựa chọn cung cấp mẫu sinh phẩm ADN đến địa điểm tổ chức thu mẫu theo thời gian được lực lượng công an xã/phường thông báo (khi đi mang theo căn cước/căn cước công dân gắn chip)
Nghiệp vụ thực hiện thu mẫu:
Công dân thuộc danh sách được mời lên lấy mẫu, mang theo căn cước công dân => xác thực thông tin thân nhân thu mẫu => PC06 tạo yêu cầu tích hợp lên dữ liệu dân cư => chuyển sang thu nhận mẫu theo quy định => xác nhận đã được thu nhận mẫu.
Sáng 24/6, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc. Theo kế hoạch, đợt cao điểm được phát động toàn quốc từ ngày 25/6 đến ngày 25/7, phấn đấu lấy được 250.000 mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ. Sau đợt cao điểm (từ 26/7 đến 31/12) tiếp tục hoàn thiện 50.000 mẫu.
Lễ phát động thuộc khuôn khổ Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), đồng thời triển khai Kế hoạch số 51-KH/ĐUCA ngày 24/4/2026 của Đảng ủy Công an Trung ương và Kế hoạch số 453/KH-BCA-C06 ngày 08/6/2026 của Bộ Công an.
