Du lịch TP.HCM có gì sau một năm sáp nhập?

Chuyến đi từ trung tâm TP.HCM đến bãi biển Vũng Tàu vẫn mất khoảng 2-3 tiếng đi xe. Nhưng với nhiều du khách, đây không còn là chuyến “đi tỉnh” vào cuối tuần, mà đã là một hành trình “staycation” (du lịch tại chỗ) ngay trong thành phố.

Với ngành du lịch TP.HCM, đó được xem như thành tựu. Tròn một năm sáp nhập cùng Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố không chỉ lớn hơn về quy mô, mà đang từng bước tạo dựng một diện mạo điểm đến mới với đô thị, biển, thiên nhiên và nghỉ dưỡng được “dệt thành một hành trình có logic”, điều ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Du khách đang chi tiêu nhiều hơn

Theo Sở Du lịch TP.HCM, năm 2025, năm đầu tiên trên địa giới mới, thành phố đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch đạt gần 279.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra.

Đà tăng trưởng tiếp tục duy trì sang năm 2026. Riêng dịp Tết Bính Ngọ, lượng khách quốc tế tăng hơn 51%, doanh thu tăng gần 43% so với cùng kỳ; lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng thu đã đạt khoảng 193.000 tỷ đồng, tương đương gần 59% kế hoạch năm.

Về cơ cấu thị trường, thành phố tập trung rõ vào nhóm khách chi tiêu cao và có kết nối hàng không ổn định như Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ và Đông Nam Á cùng phân khúc MICE (hội nghị, hội thảo).

Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, thay đổi lớn nhất không nằm ở quy mô tuyệt đối mà ở cấu trúc tăng trưởng.

“Doanh thu đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng khách. Điều đó nghĩa là mỗi du khách đang chi tiêu nhiều hơn, ở lại lâu hơn, chuyển dịch đúng theo định hướng nâng chất mà ngành đặt ra”, ông nhận định.

Đây được xem là tín hiệu đặc biệt quan trọng với TP.HCM, địa phương nhiều năm liền dẫn đầu cả nước về lượng khách nhưng vẫn đối diện bài toán kéo dài thời gian lưu trú. Không gian phát triển mới đang góp phần giải bài toán đó.

Khách du lịch tại Bưu điện Trung tâm TP.HCM, phố Tây Bùi Viện, Cần Giờ và biển Vũng Tàu. Ảnh: Phương Lâm, Linh Huỳnh, Quang Thông, Quỳnh Danh.

Nếu trước đây, du khách thường đến TP.HCM để tham quan đô thị rồi tiếp tục di chuyển đến các địa phương khác để nghỉ dưỡng hoặc khám phá thiên nhiên, nay toàn bộ chuỗi trải nghiệm có thể được kết nối trong cùng một điểm đến.

Một hành trình cuối tuần giờ có thể bắt đầu từ trung tâm thành phố với các sản phẩm văn hóa - ẩm thực - kinh tế đêm, nối tiếp bằng trải nghiệm đường sông, nghỉ dưỡng ven biển hoặc khám phá không gian sinh thái. Điều từng là liên kết vùng nay trở thành trải nghiệm nội vùng.

Theo ông Hòa, chiến lược phát triển của thành phố được triển khai theo 3 lớp.

Thứ nhất là lớp không gian. Thành phố mới có cấu trúc đa trung tâm rất hiếm có: lõi đô thị di sản và kinh tế đêm ở trung tâm; du lịch công nghiệp, làng nghề ở khu vực Bình Dương; biển, nghỉ dưỡng và sinh thái ở hướng Bà Rịa - Vũng Tàu, Côn Đảo. Từ đó hình thành vành đai trải nghiệm Cần Giờ - Củ Chi - Bình Dương - Bà Rịa - Vũng Tàu, hội tụ đủ rừng, biển, nông nghiệp, công nghiệp, văn hóa, sáng tạo trong một điểm đến hành chính duy nhất.

Thứ hai là lớp sản phẩm kết nối. Đường thủy là “mạch nối” tự nhiên của đô thị sông nước. Thành phố đã hoàn thiện 19 tuyến du lịch đường thủy có lưu trú và đang khảo sát mở rộng thêm 22 tuyến, kết nối sâu hơn với Đồng Nai và Đồng bằng sông Cửu Long. Song song là các bộ sản phẩm liên vùng đô thị - biển - sinh thái và hệ thống sự kiện trải dài trên địa giới mới.

TP.HCM nhìn từ trên cao. Ảnh: Quỳnh Danh.

Thứ ba là lớp dữ liệu và chuẩn hóa. Để quản lý và quảng bá một điểm đến rộng lớn, thành phố đã tiên phong vận hành Hệ thống theo dõi và dự báo thị trường khách (HCMC Global Traveler Barometer) - cơ sở dữ liệu khách quốc tế đầu tiên của cả nước được cập nhật thường xuyên cùng nền tảng dữ liệu dùng chung và bản đồ số đa ngôn ngữ.

Khi tài nguyên được số hóa và chuẩn hóa, doanh nghiệp mới phân vai rõ ràng trong chuỗi giá trị và du khách mới dễ nhận diện một sản phẩm liền mạch.

Mũi nhọn kinh tế đêm và Côn Đảo

Tuy nhiên, ông Hòa cũng chỉ ra những thách thức, khó khăn mà một đô thị du lịch mở rộng quy mô trong thời gian ngắn khó tránh khỏi. Theo ông, việc tích hợp một hệ sinh thái du lịch rộng lớn từ đô thị trung tâm, công nghiệp, sinh thái đến biển đảo không thể hoàn thành chỉ trong một năm, mà cần thêm thời gian để đồng bộ về hạ tầng, quản trị và nguồn lực.

Trong đó, hạ tầng vẫn là bài toán được nhìn thấy rõ nhất. Với định hướng đưa du lịch đường thủy trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của thành phố, hệ thống bến bãi và điểm đón trả khách hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển.

Thành phố đang tính tới hướng xã hội hóa, mở rộng dư địa cho khu vực tư nhân tham gia đầu tư theo quy hoạch. Song song đó là bài toán kết nối giao thông giữa các khu vực và chuẩn bị tích hợp với Cảng hàng không Long Thành - yếu tố được kỳ vọng sẽ mở thêm không gian tăng trưởng cho du lịch trong những năm tới.

Ở góc độ quản lý, việc đưa 3 khu vực với đặc điểm phát triển khác nhau về cùng một chuẩn vận hành cũng đặt ra nhiều việc phải làm. Thành phố đang từng bước đồng bộ chất lượng dịch vụ, hệ thống phân hạng và nền tảng dữ liệu để du khách có thể cảm nhận trải nghiệm thống nhất hơn trên toàn địa bàn.

Bài toán nhân lực cũng được đặt ra khi mục tiêu phát triển không còn dừng ở tăng số lượng khách mà hướng đến nhóm khách chi tiêu cao hơn và lưu trú dài ngày hơn. Điều này đòi hỏi lực lượng lao động chất lượng cao, khả năng quản trị điểm đến và hệ sinh thái dịch vụ tương ứng.

Côn Đảo với hoàng hôn, bình minh ngoạn mục cùng hoạt động bảo tồn rùa biển. Ảnh: Quỳnh Danh.

Dù vậy, theo ông Hòa, những thách thức trên cũng đồng thời mở ra dư địa phát triển dài hạn cho ngành. Định hướng xuyên suốt của TP.HCM là chuyển từ một điểm đến đô thị đơn lẻ thành một siêu đô thị du lịch đa trung tâm. Thành phố hiện điều chỉnh Đề án phát triển du lịch đến năm 2030, định vị lại tầm nhìn, thị trường trọng điểm và hệ thống sản phẩm theo quy mô mới.

Động lực đầu tiên đến từ chính không gian mở rộng. Trước đây, một phần nhu cầu nghỉ dưỡng cuối tuần của người dân TP.HCM thường dịch chuyển sang các địa phương lân cận. Sau sáp nhập, dòng chi tiêu đó có điều kiện được giữ lại và luân chuyển trong nội bộ vùng đô thị. Nếu kết nối tốt kinh tế cuối tuần với kinh tế đêm, đây có thể trở thành nguồn tăng trưởng đáng kể.

Động lực tiếp theo đến từ hệ sản phẩm mới từ du lịch xanh, du lịch thông minh, du lịch nông nghiệp, du lịch y tế đến các trải nghiệm gắn với di sản đô thị. Trong đó, kinh tế đêm và định hướng phát triển Côn Đảo theo mô hình về nguồn - sinh thái - nghỉ dưỡng được xem là những mảnh ghép nhiều tiềm năng.

Bên cạnh đó là chiến lược mở rộng thị trường và gia tăng sức hút bằng các sự kiện quốc tế. Với chuỗi hoạt động như ITE HCMC, Lễ hội Sông nước, Giải Marathon Quốc tế hay Hozo City Tết Fest, cùng lợi thế kết nối hàng không và nền tảng dữ liệu thị trường, TP.HCM đang hướng tới mục tiêu không chỉ đón thêm khách mà còn tạo ra nhiều giá trị hơn trên mỗi hành trình.