Doanh nghiệp Mỹ 'căng như dây đàn' trước bài toán dầu mỏ Venezuela

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington, Mỹ, ngày 11/2/2025. Ảnh: Reuters.

Theo CNN, các lãnh đạo hàng đầu trong ngành dầu khí Mỹ đang rất áp lực trước đề xuất của Tổng thống Donald Trump đưa ra trong cuộc họp tại Nhà Trắng ngày 9/1. Tổng thống Mỹ thúc giục doanh nghiệp Mỹ đầu tư 100 tỷ USD vào dầu mỏ Venezuela, song giới đầu tư tỏ ra thận trọng trước rủi ro.

Theo các nguồn thạo tin chia sẻ với CNN, nhiều khả năng các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ sẽ thuyết phục để ông Trump đồng ý với phương án tăng sản lượng dầu của Venezuela thêm vài trăm nghìn thùng mỗi ngày trong những tháng tới.

Cam kết này nhằm đặt ra một mục tiêu ban đầu mang tính thực tế, đồng thời giảm khả năng ông Trump yêu cầu các công ty dầu khí của Mỹ phải gấp rút đầu tư quy mô lớn vào việc tái thiết hạ tầng khai thác dầu mỏ của Venezuela.

Nếu đồng ý thông qua đề xuất tăng sản lượng dầu của Venezuela, Mỹ sẽ phải dỡ bỏ các lệnh trừng phạt vốn khiến Venezuela phải giảm sản lượng dầu trong những năm qua.

Doanh nghiệp lớn đang chùn bước

Một nguồn tin tham gia các cuộc thảo luận nội bộ của lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ cho biết: “Mức tăng vài trăm nghìn thùng dầu mỗi ngày là hợp lý, nếu các điều kiện bên ngoài đều thuận lợi và lệnh trừng phạt được nới lỏng”.

Kể từ khi bắt giữ ông Nicolás Maduro và xúc tiến các thỏa thuận đối với dầu mỏ của Venezuela, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố ngành dầu khí Mỹ sẵn sàng rót hàng tỷ USD vào lĩnh vực khai thác dầu mỏ của Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ chưa có kế hoạch đầu tư vào Venezuela trong tương lai gần, do việc này vẫn bị đánh giá là còn nhiều rủi ro về ổn định chính trị.

Cơ sở xử lý dầu thô nặng gần Cabrutica, Venezuela. Ảnh: Reuters.

Trong hàng loạt cuộc trao đổi kín những ngày gần đây, các lãnh đạo trong lĩnh vực dầu khí Mỹ đã tìm cách thống nhất lập trường để tạo được sự đồng thuận trước Tổng thống Mỹ.

Dù không muốn đầu tư lớn vào Venezuela ở thời điểm hiện tại, nhưng lãnh đạo các doanh nghiệp dầu khí lớn tại Mỹ vẫn muốn tìm ra những cam kết có thể thực hiện để làm hài lòng ông Trump, tránh nguy cơ đối đầu với Tổng thống.

Một số doanh nghiệp tỏ ra lạc quan hơn sau những phát biểu gần đây của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. Ông Wright thừa nhận Mỹ cần làm nhiều hơn để thu hút đầu tư từ doanh nghiệp Mỹ vào Venezuela, đồng thời trấn an rằng chính quyền “sẽ không ép buộc đầu tư”.

Ông Wright nói với Fox News rằng Mỹ có khả năng sẽ sử dụng Ngân hàng Xuất nhập khẩu để hỗ trợ tài chính cho các dự án dầu khí lớn tại Venezuela, qua đó giảm rủi ro cho doanh nghiệp.

Ông Wright cũng thừa nhận với CNBC rằng những doanh nghiệp dầu khí lớn có thể sẽ ưu tiên tăng sản lượng dựa trên hạ tầng hiện có của Venezuela. “Nếu đặt vào vị thế của những doanh nghiệp lớn, điều dễ hiểu là họ cần điều kiện kinh doanh ổn định, pháp quyền và an ninh đảm bảo, điều đó cần thời gian chứng minh”, ông Wright nói.

Dù vậy, ông Trump lựa chọn cách tiếp cận cứng rắn hơn. Tổng thống Mỹ từng đánh giá rằng ngành dầu khí Mỹ có thể đưa hoạt động khai thác dầu tại Venezuela vào guồng trong vòng 18 tháng, đồng thời thể hiện kỳ vọng rằng doanh nghiệp Mỹ sẽ hào hứng đầu tư.

Tại cuộc họp ngày 9/1, ông Trump cam kết với các doanh nghiệp rằng chính phủ Mỹ sẽ bảo đảm an ninh cả về cơ sở vật chất lẫn môi trường tài chính cho các công ty dầu khí đầu tư vào Venezuela, song không nêu chi tiết biện pháp.

“Kế hoạch là để các doanh nghiệp chi tiền. Những tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ sẽ bỏ ra ít nhất 100 tỷ USD, không phải tiền thuế của người dân. Các doanh nghiệp lớn không cần vốn từ chính phủ, nhưng họ cần chính phủ bảo vệ và đảm bảo an ninh”, ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo các lãnh đạo doanh nghiệp rằng nếu họ không mặn mà với việc đầu tư ngay vào Venezuela, Nhà Trắng “có ngay 25 người khác” sẵn sàng thay thế.

Ông Trump đánh giá rằng một số tập đoàn dầu khí lớn vốn đã quen hoạt động ở những khu vực có rủi ro cao, vì vậy, việc đến đầu tư ở Venezuela đối với họ chỉ như “một chuyến dã ngoại”.

Dù vậy, các lãnh đạo doanh nghiệp trong lĩnh vực dầu khí Mỹ phần lớn đều cho rằng Tổng thống đang quá tham vọng, ngay từ mốc thời gian 18 tháng để đưa hoạt động khai thác dầu tại Venezuela vào guồng mới.

Trong thập niên 1970, Venezuela từng khai thác tới 3,5 triệu thùng/ngày, trong khi sản lượng hiện tại chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày. Theo các chuyên gia, để nâng sản lượng hiện tại của Venezuela vượt mốc 3 triệu thùng/ngày, Mỹ cần đầu tư hàng chục tỷ USD mỗi năm và quá trình này sẽ phải kéo dài tới hơn một thập kỷ.

Doanh nghiệp nhỏ háo hức

Theo bà Luisa Palacios, cựu Chủ tịch công ty dầu khí Citgo, việc nâng mức sản lượng của Venezuela lên 1,5 triệu thùng/ngày, bằng cách tối ưu hóa hạ tầng hiện có, là có thể thực hiện được với mức đầu tư thấp.

Bà Palacios nhấn mạnh rằng các công ty dầu khí nhỏ sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đổi lấy cơ hội tiếp cận trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela.

Trong giai đoạn đầu tiếp cận dầu mỏ Venezuela, các doanh nghiệp nhỏ của Mỹ có thể đi tiên phong trong đầu tư thăm dò, họ bỏ ra chi phí thấp hơn và đối diện mức rủi ro thấp hơn so với các tập đoàn lớn.

Dầu thô nhỏ giọt từ một van tại giếng dầu do Tập đoàn Dầu khí quốc gia Venezuela (PDVSA) vận hành ở Morichal, Monagas, Venezuela. Ảnh: Reuters.

Theo bà Palacios, các quỹ đầu tư tư nhân cũng sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn so với các tập đoàn lớn. Họ có thể hào hứng rót vốn vào Venezuela, nhưng sẽ tránh các dự án mới và muốn tập trung vào các mỏ dầu đang khai thác nhằm nâng công suất của các mỏ này.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 8/1 cũng nhấn mạnh triển vọng này. Ông Bessent thừa nhận các “ông lớn” như Exxon hay Conoco chưa sẵn sàng đầu tư vào Venezuela, nhưng doanh nghiệp nhỏ đang rất háo hức.

“Tôi có thể nói rằng các công ty dầu khí nhỏ và đại diện các quỹ đầu tư tư nhân đang gọi điện tới tấp, họ giống như những tay khoan dầu sẵn sàng liều lĩnh”, ông Bessent cho hay.