Diễn viên - "Cung" một đằng, "Cầu" một nẻo!

Mỗi năm, Nhà nước đầu tư hàng tỷ đồng cho việc đào tạo diễn viên, thế nhưng trước thực trạng hiện nay, có thể xem là sự… lãng phí. Điểm qua tất cả các bộ phim nhựa, truyền hình đang trình chiếu, có đến khoảng 80% diễn viên là người mẫu, ca sĩ, diễn viên kịch hoặc từ những cuộc casting mà ứng viên nhiều khi chưa từng đứng trước máy quay.

Thị trường điện ảnh luôn thiếu hụt các diễn viên một cách trầm trọng

Nguồn diễn viên: bao la!

Theo ông Hà Quang Văn - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM - mỗi năm có gần 9.000 thí sinh nộp đơn tham gia dự thi vào khoa diễn viên của trường, nhưng theo chỉ tiêu đào tạo, chỉ khoảng 70 thí sinh được chọn. Qua quá trình đào tạo, con số này sẽ được sàng lọc thêm một lần nữa, đến ngày tốt nghiệp chỉ còn được gần... phân nửa. Có hai nguyên nhân chủ yếu: thứ nhất, một số sinh viên sau thời gian theo học, nhận thấy mình không có khả năng theo nghề nên bỏ cuộc. Thứ hai, một số diễn viên học được một, hai năm được mời tham gia đóng phim, tưởng mình đã thành “sao” nên bỏ học luôn. Thế nhưng trong số ít ỏi sinh viên ra trường, không phải ai cũng có may mắn sống được với nghề. Theo đạo diễn Công Ninh, giảng viên của trường: “Mỗi năm trường cung cấp từ 20 - 30 diễn viên nhưng thực tế chỉ có khoảng 1/10 trong số họ được khán giả biết đến, số còn lại nếu không chấp nhận đóng vai phụ nhỏ xíu, vai quần chúng thì chuyển sang làm nghề khác…”. Bên cạnh Trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, cuộc thi Triển vọng Điện ảnh, do Hội Điện ảnh TP.HCM tổ chức, cũng đã cung cấp nhiều gương mặt đẹp cho làng điện ảnh, như: Hương Giang, Hoàng Phúc, Thanh Mai, Hồng Loan (1991); Thanh Xuân, Trịnh Kim Chi, Quyền Linh (1992); Kim Liên, Thúy Loan, Mỹ Hạnh (1993); Phượng Vỹ, Ngô Mỹ Uyên, Nguyễn Thanh Vân (1994); Minh Thư, Trung Cương, Kim Dung, Hồng Ánh (1995); Như Phúc, Vĩnh Thuận, Võ Sông Hương (1996); Trương Minh Quốc Thái, Thanh Tâm (1997); Thanh Thảo, Huyền Trang, Trung Hiếu, Hồng Tươi (1998); Thủy Tiên, Cẩm Linh (1999); Ngọc Thúy (2000); Mai Mai, Thái Thành (2004)...

Một “nguồn” diễn viên khác là ca sĩ, người mẫu với số lượng rất đông. Hiện dư luận cũng không còn ngỡ ngàng khi nghe đạo diễn nào đấy tuyên bố mời ca sĩ hay người mẫu vào phim của mình. Đã từng có các ca sĩ Phương Thanh, Lam Trường, Quang Dũng, Nguyên Vũ, Nguyễn Phi Hùng, Hứa Vĩ Văn, Hiền Thục… và các người mẫu Thủy Hương, Anh Thư, Hồ Ngọc Hà, Bằng Lăng, Thân Thúy Hà, Dương Yến Ngọc, Ngô Thanh Vân, Ngân Hà, Đinh Y Nhung, Bình Minh, Đức Tiến… tham gia đóng phim. Cộng cả 3 nguồn trên, danh sách những người được gọi là diễn viên (dù chỉ mới xuất hiện với một vai nhỏ xíu) nhiều vô kể. Thế mà khi làm phim, các đạo diễn cứ than thở “thiếu diễn viên”, khó tìm được người hợp vai.

Thiếu vẫn cứ thiếu, vì sao?

Đạo diễn Lê Hoàng cho rằng: “Người mẫu hay ca sĩ, chỉ cần đẹp và biết diễn xuất là có thể hợp với phim của tôi. Còn đa số diễn viên được đào tạo chính quy, có khả năng diễn xuất tốt, nhưng lại kém về chiều cao, ngoại hình… Mà phim không có người đẹp thì… chán lắm!”. Còn đạo diễn Võ Tấn Bình cũng nghiêng về “tài tử nghiệp dư”: “Những người được đào tạo từ trường lớp có những kỹ năng cơ bản để trở thành diễn viên nhưng cách diễn của họ thường là theo lối mòn nên cho người xem cảm giác “giả tạo”. Còn diễn viên không qua trường lớp sẽ mang đến sự mới mẻ: họ diễn hồn nhiên, thật hơn và cũng dễ “uốn nắn” hơn…”. Điều này phần nào lý giải cho sự khủng hoảng thừa nguồn diễn viên ở Trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM.

Với cuộc thi Triển vọng điện ảnh, không phải gương mặt được thứ hạng cao nào cũng được khán giả biết đến. Trong 12 năm qua, chỉ còn lại những tên tuổi như: Trịnh Kim Chi, Quyền Linh, Hồng Ánh, Minh Thư, Như Phúc, Trương Minh Quốc Thái, Kim Thanh Thảo, Mai Mai… trụ được với nghề. Những gương mặt khác chỉ xuất hiện trong một vài phim rồi mất hút, có người còn chưa có được vai diễn nào.

Còn với những ca sĩ, người mẫu, cũng ít người “bén duyên” với điện ảnh. Có những đạo diễn mời “sao” ở hai lĩnh vực này xem như một cách để lôi kéo khán giả hoặc “mượn” khán giả của ca nhạc, thời trang (“fan” của những “sao” này) sang điện ảnh. Nhưng rồi sau một hai phim, bản thân ca sĩ, người mẫu thấy mình không có khả năng, thế là rút. Hiện nay, dường như công chúng đã đón nhận Lam Trường, Nguyên Vũ, Đức Tiến, Hồ Ngọc Hà… ở vai trò diễn viên!

Những cuộc casting bên ngoài giới hoạt động nghệ thuật; nghĩa là ứng viên tham dự hoàn toàn mới tinh, chưa từng xuất hiện trước ống kính, cũng mang lại cơ hội trở thành diễn viên cho khá nhiều người. Thế nhưng, sau một, hai phim đầu tay mà họ hợp vai một cách ngẫu nhiên, những diễn viên không chuyên ít có khả năng thành công ở những phim tiếp theo, nếu vẫn được mời. Như diễn viên Văn Tùng, được đánh giá là thành công với vai doanh nhân Danh trong phim Dốc tình (đạo diễn Lưu Trọng Ninh), nhưng đến vai Tư Bi trong phim Ảo ảnh (đạo diễn Danh Dũng), diễn viên không chuyên này đã bị “rớt”. Rồi Đinh Yến trong phim Ngũ quái Sài Gòn (đạo diễn Xuân Cường), Lê Văn Lộc trong phim Xích lô (đạo diễn Trần Anh Hùng)… cũng là những phát hiện thú vị của đạo diễn, nhưng có gắn bó với nghiệp diễn lâu dài được hay không thì chưa ai dám khẳng định. Các diễn viên khác như Kim Hiền, Nguyệt Ánh, Minh Hằng… cũng là những phát hiện tình cờ của đạo diễn và trước mắt, họ đã tạo được tên tuổi qua một số phim truyền hình.

Vậy đấy, diễn viên được đào tạo chuyên môn thì lại hạn chế về sắc vóc; trong khi ca sĩ, người mẫu… lại thiếu về kỹ năng diễn xuất. Xem ra chẳng biết đến bao giờ vấn đề cung và cầu mới “hợp nhau”!

Theo PNAB