Cơ thể đổ mồ hôi nhiều, ngay cả khi nghỉ ngơi là một dấu hiệu sức khỏe đang lưu tâm. Ảnh minh họa: L.C.

Khi vận động hoặc vào những lúc thời tiết nóng bức, cơ thể sẽ đổ mồ hôi, đây là kết quả của quá trình trao đổi chất tăng cao, cũng là một cách để giải nhiệt. Tuy nhiên, vẫn có một số người không đổ mồ hôi vì nóng bức, bản thân họ cũng không hoạt động nhiều, nhưng lại luôn đầm đìa mồ hôi, tình trạng này chính là tín hiệu cầu cứu của cơ thể, đang muốn báo với bạn: "Không còn đủ oxy rồi!".

Đông y đã sớm ý thức được, đây là tín hiệu cầu cứu được gửi từ trái tim, bởi vậy Đông y gọi mồ hôi là "tâm chi dịch" [1]. Nếu đổ mồ hôi không phải do vận động hay nhiệt độ, thì rất có thể là "vong dương chi hãn" [2], song mức độ hao hụt dương khí nặng nhẹ khác nhau, tình trạng vong dương chi hãn nghiêm trọng nhất là lời cảnh báo trước nguy cơ tử vong, có mối liên hệ mật thiết với động cơ của cơ thể là trái tim.

Tim và phổi phối hợp nhịp nhàng để cung cấp oxy trong cơ thể, hơn nữa trái tim giữ vai trò cực kỳ quan trọng, nên khi tim có vấn đề, dù phổi hoạt động ổn định, có thể hô hấp bình thường, thì cơ thể vẫn sẽ thiếu oxy. Điển hình nhất là với bệnh động mạch vành, khi tim quặn đau, thậm chí là ngừng đập, ngực đau thắt, thì dù thời tiết lạnh lẽo buốt giá, ta vẫn đổ mồ hôi đầm đìa.

Trong tình huống này, rõ ràng ta không đổ mồ hôi vì nóng, mà vì trái tim có vấn đề khiến cơ thể thiếu oxy. Vấn đề thiếu oxy khi tắc động mạch vành là tình trạng cấp tính, với người có chức năng tim yếu, dù không mắc bệnh tim, nếu động cơ tim ở trạng thái yếu ớt quá lâu, khi vận động cơ thể lại cần nhiều oxy hơn, thì tình trạng thiếu oxy sẽ càng nghiêm trọng, tự nhiên sẽ khiến ta đổ mồ hôi, hơn nữa lượng mồ hôi sẽ nhiều hơn hẳn bình thường.

Nếu người đó còn mập mạp béo phì, thì trái tim yếu ớt càng khó gánh vác nổi cơ thể, giống như động cơ có dung tích xilanh 1,4 lít phải kéo hẳn một chiếc Audi lớn, khác nào "ngựa nhỏ kéo xe to", một chiếc xe như vậy chắc chắn sẽ rất khó di chuyển, thậm chí có thể chết máy bất cứ lúc nào.

Trong suốt quá trình này cơ thể sẽ liên tục đổ mồ hôi. Bởi vậy, đừng nghĩ người béo hay đổ mồ hôi vì cơ thể họ nhiều mỡ, rất có thể họ đổ mồ hôi do chức năng của tim mạch không tương xứng với trọng lượng của cơ thể, dẫn đến triệu chứng thiếu oxy. Với những người như thế thì giảm béo là điều thiết yếu, giảm béo tức là làm giảm gánh nặng cho trái tim.

[1] Tâm chi dịch: Chất dịch (lỏng) của trái tim.

[2] Vong dương chi hãn: Đổ mồ hôi do chứng vong dương. Chứng vong dương là tên gọi chung cho dương khí đột nhiên bị suy kiệt có biểu hiện lâm sàng dương khí muốn thoát.

Chứng này nguyên nhân phần nhiều do ra mồ hôi nhiều không dứt, hoặc thổ tả kịch liệt, dẫn đến dương khí đột ngột suy kiệt gây nên, cũng có thể từ chứng vong âm phát triển mà thành. Trong các tật bệnh ở giai đoạn nghiêm trọng thường gặp chứng này, nhất là thường gặp trong các bệnh: trúng gió, thổ tả, bệnh về máu...