Dấu hiệu dễ thấy khi thận suy giảm chức năng, không nên bỏ qua

Thận là một trong những cơ quan hoạt động bền bỉ nhất của cơ thể con người. Dù chỉ chiếm khoảng 0,4% trọng lượng cơ thể, hai quả thận lại đảm nhiệm hàng loạt chức năng không thể thay thế.

Mỗi ngày, thận lọc khoảng 180 lít máu, loại bỏ các chất thải chuyển hóa như ure, creatinin và duy trì sự tinh khiết của dòng máu. Đồng thời, thận điều hòa lượng nước và điện giải, giữ cân bằng natri, kali, canxi và ổn định môi trường axit - bazơ trong cơ thể.

Bên cạnh vai trò lọc máu, thận còn tham gia điều hòa huyết áp thông qua hệ thống hormone, sản xuất erythropoietin để kích thích tạo hồng cầu và hoạt hóa vitamin D nhằm duy trì sức khỏe xương. Theo QQ News, khi chức năng thận suy giảm, toàn bộ các cơ chế này đều bị ảnh hưởng, kéo theo nhiều rối loạn toàn thân.

Bệnh thận thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Ảnh: Freepik.

Những dấu hiệu thận có vấn đề

Ở giai đoạn đầu, tổn thương thận hiếm khi gây triệu chứng rõ ràng, nhưng cơ thể vẫn phát đi những dấu hiệu cảnh báo nếu người bệnh chú ý quan sát.

Nước tiểu là dấu chỉ phản ánh tình trạng thận rõ ràng nhất. Nước tiểu đỏ hoặc hồng có thể liên quan đến tình trạng tiểu máu, thường gặp trong viêm cầu thận, sỏi thận hoặc các bệnh lý đường tiết niệu. Trong khi đó, nước tiểu xuất hiện nhiều bọt nhỏ, dai và lâu tan có thể là dấu hiệu protein niệu - tình trạng protein bị rò rỉ qua thận.

Bệnh cạnh đó, sự thay đổi về lượng nước tiểu cũng là dấu hiệu quan trọng. Tình trạng tiểu ít bất thường có thể liên quan đến tổn thương thận cấp, trong khi việc tiểu đêm nhiều lần thường phản ánh khả năng cô đặc nước tiểu của thận đang suy giảm.

Phù nề cũng là biểu hiện thường gặp của bệnh thận nhưng dễ bị nhầm lẫn với tăng cân. Phù mi mắt vào buổi sáng thường gặp ở người mắc bệnh thận do cơ thể giữ nước và natri. Phù chân ấn lõm, lâu hồi phục có thể liên quan đến suy thận hoặc tình trạng giảm protein máu.

Đáng chú ý, tăng huyết áp vừa là nguyên nhân, vừa là hậu quả của bệnh thận. Khi thận bị tổn thương, cơ chế điều hòa huyết áp bị rối loạn, khiến huyết áp tăng kéo dài và làm bệnh tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp tình trạng mệt mỏi, chán ăn do độc tố tích tụ, ngứa da kéo dài hoặc hơi thở có mùi khai do ure phân hủy trong cơ thể.

Những thói quen quen thuộc đang âm thầm làm hại thận

Nhiều hành vi thường ngày tưởng chừng vô hại lại là nguyên nhân thúc đẩy tổn thương thận.

Chế độ ăn nhiều muối khiến huyết áp tăng, làm cầu thận phải hoạt động quá mức và thúc đẩy protein rò rỉ vào nước tiểu. Lượng muối dư thừa còn làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và đẩy nhanh tiến triển bệnh thận mạn.

Chế độ ăn nhiều muối có thể gây áp lực lên thận. Ảnh: Freepik.

Việc lạm dụng thuốc là nguyên nhân phổ biến khác. Thận là cơ quan chuyển hóa và đào thải thuốc, vì vậy việc sử dụng kéo dài thuốc giảm đau, một số kháng sinh, thuốc cản quang hoặc dược liệu không rõ nguồn gốc có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng mà người dùng không nhận ra.

Ngoài ra, thói quen nhịn tiểu kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong bàng quang, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ngược dòng lên thận và gây viêm bể thận. Đặc biệt, lối sống ít vận động và tình trạng béo phì cũng góp phần làm tăng nguy cơ bệnh thận. Béo phì làm rối loạn chuyển hóa, tăng đề kháng insulin và làm tăng áp lực lọc tại cầu thận, khiến chức năng thận suy giảm theo thời gian.

Những lầm tưởng phổ biến

Nhiều người cho rằng bệnh thận chỉ liên quan đến việc tiểu tiện nhưng trên thực tế, đây là bệnh lý ảnh hưởng toàn thân. Người mắc bệnh thận có nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao hơn nhiều lần so với người khỏe mạnh.

Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn suy thận nặng, người bệnh buộc phải lọc máu định kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống, kéo theo gánh nặng chi phí và suy giảm chất lượng sống. Ngoài ra, suy thận còn gây thiếu máu, loãng xương và mệt mỏi kéo dài do rối loạn sản xuất hormone.

Dù diễn tiến âm thầm, bệnh thận có thể làm giảm đáng kể tuổi thọ nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm. Tin tích cực là bệnh thận hoàn toàn có thể phòng ngừa và làm chậm tiến triển nếu được phát hiện kịp thời. Những xét nghiệm đơn giản như tổng phân tích nước tiểu và đo creatinin máu có thể phát hiện tổn thương thận ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Bên cạnh việc kiểm tra định kỳ, thay đổi lối sống đóng vai trò then chốt. Việc giảm muối trong bữa ăn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường rau xanh, cá, chất béo lành mạnh, duy trì vận động đều đặn, kiểm soát cân nặng và tránh tự ý dùng thuốc là những bước đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài.