|
|
Các mụn nước trên da của người mắc bệnh thủy đậu. Ảnh: HCDC. |
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), thủy đậu (dân gian gọi là trái rạ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella-Zoster (VZV) gây ra. Dấu hiệu đặc trưng nhất của bệnh là tình trạng phát ban ngứa, sau đó tiến triển nhanh chóng thành các mụn nước nhỏ chứa đầy dịch trong.
- Con đường lây nhiễm
Virus thủy đậu lây truyền rất dễ dàng từ người sang người thông qua hai con đường chính: Tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước của người bệnh hoặc hít phải các giọt bắn chứa virus trong không khí khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi. Đáng lưu ý, bệnh nhân mắc thủy đậu có thể lây truyền virus cho người xung quanh từ 1 đến 2 ngày trước khi phát ban xuất hiện và tiếp tục khả năng lây nhiễm cho đến khi toàn bộ mụn nước đã khô và đóng vảy hoàn toàn.
- Môi trường đông đúc dễ lây nhiễm bệnh thủy đậu
Thủy đậu luôn là mối đe dọa thường trực tại các môi trường đông đúc như trường học hay nhà trẻ do tỷ lệ lây nhiễm cực cao. Theo các khảo sát y tế, khi tiếp xúc với nguồn bệnh, tỷ lệ tấn công thứ phát ở những người chưa có miễn dịch lên tới 61% đến 100%. Điều này có nghĩa là khoảng 90% những người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine sẽ nhiễm bệnh sau khi phơi nhiễm.
Một yếu tố khác khiến bệnh dễ bùng phát thành dịch lớn là khả năng lây truyền âm thầm ngay từ giai đoạn ủ bệnh, tức là khoảng 1 đến 2 ngày trước khi người bệnh xuất hiện mụn nước. Những trẻ mang virus nhưng chưa có biểu hiện triệu chứng vẫn đi học và sinh hoạt bình thường, vô tình phát tán mầm bệnh vào môi trường xung quanh, tạo thành chuỗi lây nhiễm khó kiểm soát.
- Các biện pháp phòng ngừa bệnh thủy đậu
Để bảo vệ bản thân và cộng đồng trước bệnh thủy đậu, các chuyên gia y tế khuyến cáo thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, trong đó tiêm vaccine là giải pháp chủ động và mang lại hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần duy trì thói quen vệ sinh tốt như thường xuyên rửa tay, không dùng chung đồ dùng sinh hoạt cá nhân và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
Công tác cách ly đóng vai trò then chốt để cắt đứt chuỗi lây truyền; người bệnh cần được nghỉ ngơi tại nhà cho đến khi các tổn thương da đóng vảy hoàn toàn. Đối với trường hợp đã tiêm vắc xin nhưng vẫn mắc bệnh (thường biểu hiện nhẹ), việc cách ly chỉ nên kết thúc khi không có tổn thương mới nào xuất hiện trong vòng 24 giờ. Đặc biệt, việc tiêm vaccine dự phòng trong vòng 3 đến 5 ngày sau khi vô tình tiếp xúc với nguồn bệnh vẫn có thể giúp ngăn ngừa hoặc giảm nhẹ đáng kể mức độ nặng của bệnh cho những người chưa có miễn dịch.
Tiêm đủ hai liều vaccine mang lại hiệu quả bảo vệ lên tới 90%. Tại Việt Nam, lịch tiêm được khuyến cáo nghiêm ngặt như sau:
| Nhóm tiêm chủng | Mũi 1 | Mũi 2 |
| Trẻ đủ 9 tháng hoặc 12 tháng tuổi | Tiêm khi trẻ đủ 9 tháng hoặc 12 tháng tuổi tùy thuộc vào loại vaccine | Tiêm nhắc lại cách mũi thứ nhất ít nhất 6 tuần hoặc 3 tháng tùy loại |
| Người từ 13 tuổi trở lên | Tiêm liều khởi đầu cho những người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa từng tiêm chủng trước đó | Tiêm cách mũi thứ nhất ít nhất từ 4 đến 8 tuần (tùy theo hướng dẫn của bác sĩ khám sàng lọc và nhà sản xuất) |
Cuốn sách Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc mang tới cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của việc giáo dục trong quá trình định hình tính cách của con trẻ. Trong hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ việc xây dựng một thế giới tinh thần phong phú, quan trọng không kém gì quá trình phát triển về thể chất tới cho các bà mẹ nhiều kiến thức hữu ích trong năm đầu nuôi con.
