|
|
Tiền đạo Jesus de Miguel (30 tuổi) qua đời sau cú va chạm mạnh với thủ môn đối phương trên sân cỏ. |
Bóng đá Tây Ban Nha bàng hoàng trước thông tin tiền đạo Jesus de Miguel của CLB Tenerife qua đời sáng 3/11. Bi kịch xảy ra trong cuộc đối đầu giữa Tenerife và Andorra tại sân Estadio Heliodoro Rodriguez Lopez hôm 2/11, thuộc khuôn khổ giải hạng Nhì Tây Ban Nha (Segunda Division).
Ở những phút cuối trận, De Miguel có pha tranh chấp bóng với thủ môn Jesus Owono bên phía đội khách. Cú va chạm mạnh khiến tiền đạo 30 tuổi đổ gục xuống sân..
Sau đó, cầu thủ này được chuyển đến Bệnh viện Nuestra Senora de Candelaria tại Santa Cruz để điều trị. Ban đầu, CLB Tenerife cho biết De Miguel đã qua cơn nguy kịch và đang được chăm sóc tại phòng hồi sức tích cực. Tuy nhiên, tình trạng của anh bất ngờ chuyển biến xấu trong đêm. Sáng 3/11, đội bóng xác nhận tiền đạo này không qua khỏi.
Cú va chạm vùng ngực có thể kích hoạt ngừng tim
Phân tích về trường hợp này, thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, chuyên gia tim mạch, Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho biết theo diễn biến được thông tin, cầu thủ bị đối phương va chạm trực tiếp vào vùng trước tim. Một tác động đủ mạnh tại vị trí này có thể gây chấn động cơ tim, dẫn đến rối loạn nhịp nguy hiểm và ngừng tim đột ngột.
"Khi tim ngừng hoạt động, máu không còn được bơm hiệu quả đến các cơ quan, đặc biệt là não. Đây là cơ quan rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy. Chỉ sau khoảng 5 phút không được cung cấp đủ oxy, tế bào não đã có nguy cơ tổn thương nghiêm trọng, thậm chí không thể phục hồi", bác sĩ Mạnh nói với Tri Thức - Znews.
Vì vậy, ngay cả khi người bệnh được cấp cứu và tim đập trở lại, điều đó cũng không đồng nghĩa não bộ đã được bảo toàn. Nếu thời gian gián đoạn tuần hoàn kéo dài, người bệnh vẫn có thể rơi vào tình trạng tổn thương não không hồi phục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sống.
|
| Pha va chạm rất nguy hiểm. |
Bác sĩ Mạnh lưu ý cần xem xét toàn diện khoảng thời gian từ lúc xảy ra va chạm đến khi người bệnh thực sự được cấp cứu. Qua diễn biến trận đấu, có thể thấy lực lượng y tế cần thời gian để tiếp cận cầu thủ, đánh giá tình trạng và triển khai các biện pháp hồi sức. Do đó, thời gian não không được cung cấp đủ oxy có thể kéo dài hơn con số 20 phút được đề cập, thậm chí lên tới khoảng 30 phút hoặc lâu hơn.
Ngoài ra, cần phân biệt giữa ngừng tim và chết não. Việc tim ngừng đập là tình trạng ngừng tuần hoàn, trong khi chết não là tình trạng mất chức năng não không hồi phục và được xác định là tử vong theo tiêu chuẩn y khoa. Bởi vậy, việc khôi phục nhịp tim không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn có thể tỉnh lại.
Chấn thương ngực tiềm ẩn nhiều tổn thương nguy hiểm
Một khả năng khác cần được tính đến là cầu thủ có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn từ trước. Theo bác sĩ Mạnh, những cú va chạm mạnh trực tiếp vào vùng trước tim có thể trở thành yếu tố khởi phát các bất thường vốn tồn tại trong cơ thể.
Một số bệnh lý rối loạn nhịp tim có tính chất di truyền hoặc bẩm sinh như hội chứng Brugada, hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW) có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện rối loạn nhịp nguy hiểm, ngừng tim và đột tử.
Bên cạnh tổn thương tim, chấn thương mạnh ở vùng ngực còn có thể gây gãy xương sườn, dập phổi, tổn thương động mạch và các mạch máu lớn trong lồng ngực. Vì vậy, tình trạng nguy kịch của người bệnh không nhất thiết chỉ xuất phát từ tổn thương tim mà có thể liên quan đến nhiều tổn thương phối hợp.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh cần phân biệt ngừng tim do chấn thương ngoài cộng đồng với những trường hợp xảy ra trong bệnh viện. Với bệnh nhân được phát hiện ngừng tim ngay tại cơ sở y tế, nhân viên y tế có thể nhanh chóng triển khai hồi sinh tim phổi, sốc điện khi có chỉ định, sử dụng thuốc cấp cứu như Adrenalin và các phương tiện hỗ trợ hô hấp.
Việc khôi phục tuần hoàn trong thời gian ngắn giúp duy trì lượng máu và oxy đến não, từ đó tăng cơ hội hồi phục. Trong khi đó, ngừng tim xảy ra sau chấn thương ngoài cộng đồng thường có những hạn chế về thời gian tiếp cận, nhân lực và trang thiết bị cấp cứu tại hiện trường.
|
| Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, chuyên gia tim mạch, Hội Bệnh mạch máu Việt Nam. Ảnh: BSCC. |
Do đó, tiên lượng người bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguyên nhân ngừng tim, thời gian gián đoạn tuần hoàn, mức độ tổn thương, khả năng hồi sức và các bệnh lý đi kèm. Không thể chỉ dựa vào việc tim đã đập trở lại để kết luận người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn.
Tầm soát tim mạch trước khi chơi thể thao cường độ cao
Từ trường hợp của tiền đạo Tenerife, bác sĩ Mạnh cho rằng việc kiểm tra sức khỏe tim mạch trước khi tham gia thể thao có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt với vận động viên chuyên nghiệp.
"Các vấn đề cần được chú ý gồm bệnh tim bẩm sinh, bệnh lý mạch vành, bệnh van tim, bất thường cấu trúc tim và các rối loạn nhịp tim, nhất là những bất thường có tính chất di truyền hoặc bẩm sinh", vị chuyên gia nói.
Việc tầm soát không chỉ dành cho cầu thủ bóng đá mà còn cần được quan tâm ở vận động viên thuộc nhiều bộ môn khác và người tham gia thể thao phong trào, nhất là khi thực hiện các hoạt động thể lực cường độ cao.
Thời gian gần đây, không ít trường hợp người đang chạy bộ hoặc tham gia hoạt động thể thao bất ngờ ngừng tim, phải cấp cứu, thậm chí không qua khỏi. Những sự việc này cho thấy dù vận động mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, người tập vẫn cần nhận thức về các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn.
Theo bác sĩ, chủ động kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm các bất thường về tim mạch và đánh giá khả năng đáp ứng với cường độ vận động là những việc cần thiết để hạn chế rủi ro đáng tiếc.
Trong cấp cứu ngừng tuần hoàn, thời gian có ý nghĩa quyết định. Ngay khi phát hiện người bệnh ngừng tuần hoàn, chúng ta cần lập tức tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR), trong đó ép tim ngoài lồng ngực phải được thực hiện càng sớm càng tốt. Đồng thời, lực lượng cấp cứu cần huy động thêm nhân lực, chuẩn bị máy khử rung tim, phương tiện hỗ trợ hô hấp và thuốc cấp cứu.
Mỗi nhịp ép tim tạo ra dòng máu lưu thông nhân tạo, giúp đưa một phần oxy đến não và duy trì tưới máu cho cơ tim trong lúc chờ khôi phục tuần hoàn tự nhiên. Đây là biện pháp quan trọng nhằm duy trì sự sống tạm thời cho người bệnh.
Bác sĩ Mạnh nhấn mạnh không thể chờ đầy đủ máy móc, thuốc men hay nhân lực mới bắt đầu ép tim. Mỗi phút trì hoãn đều có thể khiến tổn thương não tiến triển nặng hơn và làm giảm cơ hội sống của người bệnh.
Chạy trời không khỏi đau: Tập hợp các ghi chép của tác giả Adam Kay trong 6 năm hành nghề y từ 2004 đến 2010, cuốn sách là bản báo cáo không khoan nhượng về công việc của đội ngũ y tế của Vương quốc Anh đang làm việc ngày đêm nhưng chưa được nhìn nhận và tôn trọng đúng mức.